Pakistan được đánh giá là thị trường có tiềm năng cho xuất khẩu thủy sản của Việt Nam. Tuy nhiên, xuất khẩu sang thị trường này còn đối mặt với nhiều thách thức và cần được chú trọng phát triển thị trường bài bản hơn.
Đối tác thương mại thủy sản tiềm năng
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết Pakistan là một trong số các nước có tỷ lệ tiêu thụ thủy hải sản bình quân đầu người thấp nhất thế giới, chỉ đạt 2kg/người/năm so với mức tiêu thụ trung bình của thế giới là 17kg/người/năm. Trong các bữa ăn thường ngày, người dân Pakistan chủ yếu là ăn thịt, đặc biệt là thịt gà và thịt cừu.
Tuy nhiên, trong nhiều năm trở lại đây, các món ăn chế biến từ cá, nhất là cá tra đã xuất hiện thường xuyên và hầu như có mặt tại tất cả các nhà hàng, khách sạn, tiệc chiêu đãi ở Pakistan. Sản phẩm cá tra của Việt Nam thành công tại thị trường này chủ yếu là nhờ hương vị dễ chấp nhận, dễ chế biến, chất lượng đảm bảo và giá cả cạnh tranh. Bên cạnh đó, ngành nuôi trồng, chế biến thủy sản vẫn chưa phát triển tại Pakistan.
Cá tra đang ngày càng được ưa chuộng tại Pakistan. Ảnh minh họa
Sản lượng cá phục vụ cho nhu cầu tiêu thụ trong nước cũng như xuất khẩu của nước này chủ yếu là từ đánh bắt tự nhiên nhưng việc khai thác với số lượng lớn cũng khiến cho nguồn cung hải sản từ thiên nhiên giảm sút, lượng.
Để đảm bảo về số lượng và yêu cầu tiêu chuẩn cho mặt hàng hải sản – như yêu cầu về mặt hàng fillet cá tra – để cung cấp cho các nhà hàng, khách sạn cao cấp Pakistan phải nhập khẩu từ bên ngoài.
...nhưng chưa được khai thác mạnh
Xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang Pakistan đạt trung bình hàng năm khoảng 19 triệu USD, chiếm gần 1% tổng xuất khẩu thủy sản của Việt Nang sang các thị trường.
Trong giai đoạn 10 năm (2015-2024), xuất khẩu thủy sản sang Pakistan đạt đỉnh trong giai đoạn từ 2015-2017. Trong giai đoạn từ 2018-2022, xuất khẩu giảm từ 28 triệu USD năm 2018 xuống còn 12 triệu USD năm 2020. Nguyên nhân có thể do cạnh tranh gay gắt từ các nước khác như Ấn Độ, Trung Quốc; thay đổi chính sách nhập khẩu và ảnh hưởng của dịch Covid. XK thủy sản Việt Nam sang Pakistan chạm đáy năm 2023. Năm 2024, có tín hiệu phục hồi nhưng chưa trở lại mức tăng trưởng mạnh.
Sản phẩm xuất khẩu chính của Việt Nam sang Pakistan là cá tra, chiếm tới 98% tổng xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang thị trường này.
Pakistan không có chính sách quản lý đặc biệt đối với mặt hàng cá tra nhập khẩu ngoài yêu cầu về giấy chứng nhận y tế; chưa có các biện pháp bảo hộ như áp thuế chống phá giá hay các hàng rào kỹ thuật khác. Do vậy, doanh nghiệp Việt Nam đang cần dành nhiều sự quan tâm hơn cho việc phát triển xuất khẩu mặt hàng thế mạnh của Việt Nam này sang Pakistan.
Ngoài ra, Việt Nam cũng xuất khẩu tôm sang Pakistan, chủ yếu là các sản phẩm tôm sú, tiếp đó là tôm chân trắng tuy nhiên chiếm tỷ trọng nhỏ.
Theo VASEP, doanh nghiệp xuất khẩu sang Pakistan phải đối mặt với những rào cản về tiêu chuẩn và kiểm dịch, thuế quan và chi phí logistics cao, cạnh tranh mạnh từ các nước khác, Pakistan nhập khẩu thủy sản từ nhiều quốc gia như Ấn Độ, Trung Quốc, Thái Lan… với giá cả và chính sách ưu đãi tốt hơn.
Việt Nam chủ yếu xuất khẩu cá tra, tôm, cá ngừ sang Pakistan, nhưng các sản phẩm này phải cạnh tranh mạnh về giá và chất lượng với các nguồn cung khác.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp Việt Nam chưa có nhiều hoạt động xúc tiến thương mại tại Pakistan. Thông tin về nhu cầu và xu hướng tiêu dùng thủy sản của Pakistan chưa được nghiên cứu sâu, khiến chiến lược tiếp cận thị trường chưa hiệu quả.
Để khai thác tốt tiềm năng từ thị trường này, cộng đồng doanh nghiệp kiến nghị các giải pháp đàm phán hiệp định thương mại song phương để giảm thuế nhập khẩu thủy sản vào Pakistan, tạo lợi thế cạnh tranh so với các nước như Ấn Độ, Trung Quốc. Hỗ trợ doanh nghiệp về kiểm dịch và chứng nhận chất lượng.
Tổ chức hội chợ, hội thảo trực tuyến và trực tiếp tại Pakistan để quảng bá sản phẩm thủy sản Việt Nam đến đối tác và người tiêu dùng. Cung cấp thông tin thị trường, đối tác tiềm năng và xu hướng tiêu dùng để doanh nghiệp có chiến lược kinh doanh phù hợp.
Nghiên cứu mở tuyến vận tải biển trực tiếp từ Việt Nam sang Pakistan để giảm thời gian và chi phí vận chuyển. Thúc đẩy hợp tác giữa doanh nghiệp logistics Việt Nam và Pakistan, tạo chuỗi cung ứng ổn định hơn.
Trung Anh