Khảo sát thực tế tại một hệ thống bán lẻ thiết bị công nghệ lớn ở Hà Nội cho thấy thị trường máy tính xách tay đang bước vào một mặt bằng giá mới. Nếu như những mùa tựu trường trước, người tiêu dùng, đặc biệt là sinh viên, có thể dễ dàng tìm thấy nhiều mẫu laptop có giá từ 12-15 triệu đồng thì năm nay phân khúc này gần như vắng bóng.
Không còn laptop giá rẻ
Chỉ còn ít tuần nữa là năm học mới bắt đầu, thời điểm vốn được xem là mùa mua sắm sôi động nhất của thị trường máy tính xách tay. Tuy nhiên, trái với kỳ vọng về những chương trình giảm giá dành cho học sinh, sinh viên, khảo sát thực tế của phóng viên tại một hệ thống bán lẻ lớn ở Hà Nội lại ghi nhận một thực tế đáng chú ý, các mẫu laptop giá phổ thông gần như không còn xuất hiện.
Quan sát tại khu vực trưng bày cho thấy cửa hàng kinh doanh đa dạng nhiều thương hiệu như Asus, Acer, Dell, HP... nhưng hầu hết sản phẩm đều được niêm yết ở mức từ 20 triệu đồng trở lên.
Ngay ở dãy máy trưng bày dành cho khách hàng phổ thông, mẫu Asus Vivobook S14 sử dụng bộ xử lý Intel Core 5 được niêm yết ở mức 21,29 triệu đồng sau ưu đãi. Một mẫu Asus Vivobook khác sử dụng vi xử lý AMD Ryzen cũng có giá 20,79 triệu đồng.
Đáng chú ý, sau khi khảo sát nhiều sản phẩm tại quầy hàng, phóng viên không ghi nhận mẫu laptop mới nào có giá dưới 19 triệu đồng. Mức giá thấp nhất xuất hiện trên bảng niêm yết là khoảng 19,99 triệu đồng, trong khi phần lớn sản phẩm đều dao động từ 20-22 triệu đồng.
Không chỉ giá bán tăng, cơ cấu sản phẩm cũng thay đổi đáng kể. Những dòng máy từng được nhiều sinh viên lựa chọn nhờ mức giá 12-15 triệu đồng gần như không còn xuất hiện trên kệ.
Không khí mua sắm tại cửa hàng cũng khá trầm lắng. Dù đang bước vào mùa cao điểm tựu trường, lượng khách đến tham khảo sản phẩm không đông như nhiều năm trước. Các dãy laptop được sắp xếp kín nhưng khoảng trống giữa các quầy khá rộng, nhân viên chủ yếu đứng tư vấn khi có khách tìm hiểu.
Bên cạnh giá bán, các bảng quảng cáo lớn được đặt phía trước màn hình laptop tập trung giới thiệu chương trình ưu đãi dành cho tân sinh viên như giảm thêm đến 3 triệu đồng khi đủ điều kiện, tặng Microsoft Office cho laptop Windows hoặc hỗ trợ trả góp. Tuy nhiên, ngay cả khi áp dụng các chương trình khuyến mại, mức giá cuối cùng của phần lớn sản phẩm vẫn ở ngưỡng khoảng 20 triệu đồng.
Nếu như các năm trươcs còn các dòng máy tính giá rẻ thì năm nay đã không còn xuất hiện
Theo nhân viên tư vấn tại cửa hàng, sự thay đổi này phản ánh mặt bằng giá mới của thị trường laptop. "Năm nay giá máy tính tăng khoảng 3-4 triệu đồng so với năm ngoái. Trước đây còn khá nhiều mẫu máy từ 12-15 triệu đồng nhưng hiện nay gần như không còn. Giá tăng chủ yếu do chip xử lý đắt hơn mọi năm nên giá nhập máy cũng tăng theo", nhân viên này cho biết.
Cũng theo chia sẻ của nhân viên bán hàng, đối với khách hàng là học sinh, sinh viên, cửa hàng vẫn triển khai các chương trình ưu đãi riêng. Người mua cần xuất trình giấy báo nhập học hoặc giấy tờ chứng minh là sinh viên cùng căn cước công dân để được hưởng mức giảm giá theo chương trình.
Ngoài ra, chính sách trả góp cũng được áp dụng nhằm giảm áp lực tài chính cho những khách hàng chưa đủ khả năng thanh toán toàn bộ giá trị sản phẩm ngay một lần.
Mặt bằng giá mới tạo áp lực lên người tiêu dùng
Diễn biến tại điểm bán lẻ cho thấy thị trường máy tính xách tay đang bước vào một giai đoạn khác so với vài năm trước. Nếu trước đây người tiêu dùng chỉ cần chuẩn bị khoảng 13-15 triệu đồng là có thể lựa chọn được một chiếc laptop phục vụ học tập và làm việc cơ bản thì hiện nay mức ngân sách cần thiết đã tăng thêm vài triệu đồng.
Sự thay đổi này ảnh hưởng trực tiếp đến nhóm khách hàng là học sinh, sinh viên và các gia đình có nhu cầu mua máy tính phục vụ năm học mới. Đối với nhiều phụ huynh, khoản chi dành cho laptop vốn đã là một trong những khoản lớn nhất đầu năm học, nay tiếp tục tăng khi mặt bằng giá được điều chỉnh lên cao hơn.
Thực tế khảo sát cũng cho thấy các nhà bán lẻ đang thay đổi chiến lược kinh doanh. Thay vì tập trung vào những mẫu laptop giá thấp, các sản phẩm được đưa lên kệ chủ yếu sở hữu cấu hình cao hơn, dung lượng RAM lớn hơn và bộ nhớ SSD có dung lượng cao nhằm đáp ứng nhu cầu học tập, làm việc và sử dụng các ứng dụng trí tuệ nhân tạo ngày càng phổ biến.
Điều đó cũng khiến giá bán trung bình của toàn bộ danh mục sản phẩm tăng lên. Người tiêu dùng có thể nhận được cấu hình mạnh hơn so với trước đây, nhưng đồng thời phải chấp nhận mức chi phí đầu tư ban đầu cao hơn.
Siêu thị này đang chạy nhiều chương trình ưu đãi cho các đối tượng là học sinh, sinh viên
Ở góc độ thị trường, việc phân khúc dưới 19 triệu đồng dần biến mất cũng cho thấy khoảng cách giữa các nhóm sản phẩm đang được kéo giãn. Các dòng máy giá rẻ ngày càng ít lựa chọn, trong khi phân khúc trung cấp và cận cao cấp trở thành nhóm sản phẩm chủ đạo tại nhiều hệ thống bán lẻ.
Để duy trì sức mua, doanh nghiệp không còn cạnh tranh chủ yếu bằng việc giảm giá trực tiếp mà chuyển sang gia tăng giá trị thông qua các chương trình ưu đãi. Hầu hết các biển quảng cáo tại cửa hàng đều tập trung vào giảm giá dành riêng cho tân sinh viên, tặng phần mềm bản quyền, hỗ trợ trả góp hoặc bán kèm phụ kiện với giá ưu đãi.
Đối với người tiêu dùng, đặc biệt là tân sinh viên, việc lựa chọn laptop trong năm nay sẽ cần tính toán kỹ hơn giữa nhu cầu sử dụng và khả năng tài chính. Thay vì chỉ quan tâm đến giá bán, người mua cũng cần cân nhắc hiệu năng, khả năng nâng cấp, thời gian bảo hành và các chính sách hậu mãi để tối ưu chi phí trong suốt vòng đời sử dụng của thiết bị.
Từ những ghi nhận thực tế tại điểm bán lẻ ở Hà Nội có thể thấy, thị trường laptop đang hình thành một mặt bằng giá mới. Việc các mẫu máy dưới 19 triệu đồng gần như không còn xuất hiện, trong khi phần lớn sản phẩm được niêm yết từ khoảng 20 triệu đồng trở lên, là dấu hiệu cho thấy chi phí sở hữu một chiếc máy tính xách tay đã tăng đáng kể so với cùng kỳ năm trước. Trong bối cảnh mùa tựu trường đang đến gần, đây sẽ tiếp tục là yếu tố tác động trực tiếp đến quyết định mua sắm của nhiều gia đình cũng như cục diện cạnh tranh của thị trường máy tính xách tay trong thời gian tới.
Quốc Toản