Tài chính - Ngân hàng

12:26 14/05/2023

Lô trái phiếu doanh nghiệp duy nhất phát hành trong tháng 4 với lãi suất 14%/năm

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp tháng 4 chỉ ghi nhận duy nhất lô trái phiếu riêng lẻ trị giá 671 tỷ đồng. Lô trái phiếu duy nhất này thuộc nhóm ngành bất động sản có kỳ hạn 16 tháng với lãi suất 14%/ năm - đây cũng là mức lãi suất danh nghĩa cao nhất được ghi nhận từ đầu năm đến nay.

Theo Báo cáo thị trường trái phiếu doanh nghiệp tháng 4-2023 của FiinRatings, sau tháng 3 sôi động, thị trường trái phiếu doanh nghiệp tháng 4 chỉ ghi nhận duy nhất lô trái phiếu riêng lẻ trị giá 671 tỷ đồng của Công ty CP North Star Holdings, dẫn đến quy mô phát hành của tháng chỉ tương đương 2,5% so với tháng trước và 2,25% so với cùng kì năm trước.

Lô trái phiếu duy nhất này thuộc nhóm ngành bất động sản có kỳ hạn 16 tháng với lãi suất 14%/ năm - đây cũng là mức lãi suất danh nghĩa cao nhất được ghi nhận từ đầu năm đến nay.

Theo tìm hiểu, CTCP North Star Holdings thành lập ngày 17/10/2006; trụ sở ban đầu tại số 237 Lĩnh Nam, phường Vĩnh Hưng, quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội. Vốn điều lệ ban đầu khoảng gần 10 tỷ đồng. Đến nay, sau 2 lần tăng, vốn điều lệ Công ty đạt 48 tỷ đồng; trụ sở cũng được đổi sang khu văn phòng, CX3, khu đô thị Ao Sào, phường Thịnh Liệt, quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội.

Lô trái phiếu doanh nghiệp duy nhất phát hành trong tháng 4 với lãi suất 14năm — Tình hình phát hành trái phiếu trong nước

Lũy kế từ đầu năm đến nay, tổng khối lượng phát hành trái phiếu doanh nghiệp được ghi nhận đạt gần 31.700 tỷ đồng, với 7 đợt phát hành ra công chúng với giá trị 5.500 tỷ đồng và 15 đợt phát hành riêng lẻ trị giá 26.140 tỷ đồng.

Quy mô trái phiếu mua lại trước ngày đáo hạn trong tháng 4 đạt gần 11,3 nghìn tỷ VND, giảm 41,61% so với tháng trước và giảm 10% so với cùng kỳ năm 2022. Hoạt động mua lại trong tháng chủ yếu đến từ nhóm ngân hàng, chiếm 61% giá trị trái phiếu mua lại tại thời điểm tháng 4/2023.

Giá trị trái phiếu ngân hàng được các tổ chức này mua lại tăng 5,64 lần so với tháng trước và tăng 2,42 lần so với cùng kỳ năm ngoái, đến từ các ngân hàng lớn như Ngân hàng Quốc tế, Sài Gòn Thương Tín, Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng và BIDV.

Hoạt động mua lại trái phiếu giảm chủ yếu đến từ nhóm ngân hàng, chiếm 61% giá trị trái phiếu mua lại tại thời điểm tháng 4-2023. Các ngân hàng mua lại trái phiếu nhiều nhất là VIB. Sacombank, VPBank, BIDV. Hầu hết các lô trái phiếu được ngân hàng mua lại có kỳ hạn 3 năm và có thời gian đáo hạn còn lại còn 1-2 năm.

Ông Nguyễn Tùng Anh, Trưởng Nhóm nghiên cứu, Bộ phận Nghiên cứu tín dụng FiinRatings, cho biết tính đến đầu tháng 5-2023, thị trường đã ghi nhận 98 tổ chức phát hành chậm thực hiện nghĩa vụ nợ trái phiếu doanh nghiệp với tổng giá trị là 128.500 tỉ đồng, tăng 13,6% so với lần cập nhật gần nhất.

Hiện nay, một số tổ chức phát hành thực hiện triển khai cơ cấu lại nợ trái phiếu thông qua việc kéo dài kỳ hạn trả nợ và áp dụng mức lãi suất mới sau khi Nghị định số 08/2023/NĐ-CP được ban hành.

Mới đây, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư số 03/2023/TT-NHNN ngưng hiệu lực khoản 11 Điều 4 Thông tư số 16/2021/TT-NHNN. Theo đó, cho phép tổ chức tín dụng được mua lại TPDN chưa niêm yết mà tổ chức tín dụng đã bán và/hoặc TPDN chưa niêm yết được phát hành cùng lô/cùng đợt phát hành với TPDN chưa niêm yết mà tổ chức tín dụng đã bán.

Tuy nhiên, quy định giới hạn doanh nghiệp có trái phiếu được mua lại phải ở mức xếp hạng tín dụng nội bộ cao nhất của TCTD. Theo nhận định của FiinRatings, phần lớn các tổ chức phát hành có sức khỏe tín dụng hoặc xếp hạng tín nhiệm ở mức thấp. Do đó, nhiều khả năng điều khoản được nêu sẽ không đáp ứng với nhu cầu cần được mua lại từ các tổ chức phát hành hiện đang gặp khó khăn thanh khoản.

Với hiệu lực của Thông tư chỉ kéo dài đến hết năm nay, các TCTD tập trung giải quyết những lô trái phiếu đã/đang đáo hạn trước mắt nhằm giải tỏa áp lực nợ. Do vậy, đây chỉ là giải pháp tạm thời ít tạo ra thanh khoản thực cho thị trường TPDN.

Thậm chí, vô tình tạo tiền lệ xấu cho thị trường TPDN khi ngân hàng đứng ra thanh toán thay cho doanh nghiệp bởi nếu trái phiếu lại quay lại sở hữu bởi ngân hàng, điều đó sẽ mang bản chất hoạt động tín dụng thay vì hoạt động trái phiếu của thị trường vốn.

Các chuyên gia của FiinRatings cho rằng, việc thực hiện quy định về doanh nghiệp phát hành được xếp hạng ở mức cao nhất sẽ gặp phải khó khăn do có thể có nhiều cách hiểu trong nội dung này.

Xếp hạng tín dụng nội bộ được quy định trong Thông tư số 11/2021/TT- NHNN do các ngân hàng xây dựng và triển khai. Tuy nhiên, theo Thông tư số 03/2023/TT-NHNN, mức xếp hạng cao nhất có thể hiểu là mức điểm cao nhất trong hệ thống tín dụng nội bộ quy định tại Thông tư số 11/2021/TT- NHNN.

"Nhưng cũng có thể giải nghĩa là mức điểm cao nhất trong nhóm các trái phiếu doanh nghiệp trong danh mục TPDN chưa niêm yết mà NHTM đã bán, hoặc mức cao nhất trong từng nhóm ngành nghề mà doanh nghiệp phát hành nằm trong nhóm đó. Các NHTM sẽ cần phải có hướng dẫn cụ thể hơn để tránh việc áp dụng sai", các chuyên gia FiinRatings nhận định.

Trung Anh (t/h)