Long Phụng Khang liên tục bị thu hồi sản phẩm: Cần làm điểm để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Công ty cổ phần mỹ phẩm Long Phụng Khang đã bị các cơ quan chức năng ra quyết định thu hồi 03 sản phẩm là mỹ phẩm vì có chứa chất cấm, tự ý bổ xung chất bảo quản, gian dối trong khai báo với cơ quan quản lý, quảng cáo sai sự thật.

Theo dữ liệu cập nhật của Thương Trường. Tính từ tháng 12/2024 đến tháng 12/2025, Công ty Long Phụng Khang đã bị các cơ quan chức năng ban hành quyết định thu hồi 03 sản phẩm là mỹ phẩm vì có chứa chất cấm, tự ý bổ xung chất bảo quản, gian dối trong khai báo với cơ quan quản lý, quảng cáo sai sự thật. Vấn đề không chỉ nằm ở việc thu hồi, mà còn đặt ra dấu hỏi lớn về trách nhiệm bồi thường và sự nghiêm minh của pháp luật trước những hành vi có dấu hiệu coi thường pháp luật, thờ ơ trước sức khoẻ của người tiêu dùng.

Công ty Long Phụng Khang liên tục bị thu hồi sản phẩm từ sai lệch công thức đến trộn chất cấm độc hại

Cuối năm 2024, Công ty Cổ phần Mỹ phẩm Long Phụng Khang đã trở thành tâm điểm của dư luận khi các dòng sản phẩm chủ lực bị thu hồi là lô kem ngừa nám - tàn nhang - đồi mồi - trắng da (Nhãn hàng OLY HT) - Hộp 1 lọ 12g, qui mô thu hồi trên toàn quốc. Sản phẩm có số tiếp nhận Phiếu công bố: 001417/21/CBMP-HCM; số lô bị thu hồi là 01624HN; sản xuất ngày 13/4/2024; hạn dùng 3 năm. Lý do thu hồi là mẫu kiểm nghiệm không đạt tiêu chuẩn chất lượng do chứa Propylparaben – một loại chất bảo quản không có trong thành phần công thức sản phẩm đã được cấp số tiếp nhận phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm.

Tưởng rằng, sau lần đó, đơn vị này sẽ chủ động thành thật hơn với cơ quan chức năng, có trách nhiệm hơn với người tiêu dùng, nhưng rất tiếc điều đó đã không xảy ra! Cụ thể, ngày 12/2025, kem trắng da, ngừa mụn, mờ vết thâm LYNSHAO (lô 02324QN). qua kiểm nghiệm, Cục Quản lý Dược phát hiện sản phẩm chứa Dexamethason – một loại Corticoid mạnh bị cấm tuyệt đối trong mỹ phẩm. Đây được coi là "con dao hai lưỡi" mang lại vẻ đẹp tức thời nhưng để lại di chứng kinh hoàng như teo da, loãng xương, và đục thủy tinh thể nếu dùng lâu dài…

Trước đó, Kem ngừa nám, tàn nhang, đồi mồi, trắng da MYLOVE, tiếp tục mắc lỗi tương tự khi chứa cả Propylparaben và Acid Salicylic trái phép, không đúng với công thức đã đăng ký với cơ quan quản lý.

Tóm lại, thời gian chỉ 12 tháng qua các đợt kiểm tra, cơ cơ quan chức năng trên địa bàn nhiều tỉnh thành đã phát hiện các sản phẩm của Long Phụng Khang thường mắc phải các lỗi sau: Sử dụng hoạt chất Corticoid (Dexamethason) gây hại cho sức khỏe người dùng; tự ý thêm các chất bảo quản hoặc hoạt chất khác (Propylparaben, Acid Salicylic) vào sản phẩm mà không đăng ký với cơ quan quản lý; một số sản phẩm bị xử phạt vì quảng cáo khi chưa được cơ quan thẩm quyền xác nhận nội dung.

Sự việc tại Long Phụng Khang đã cho thấy nhà sản xuất đã có dấu hiệu coi thường pháp luật và coi thường sức khoẻ của người tiêu dùng. Câu hỏi đặt ra là: Tại sao một doanh nghiệp có thể liên tục vi phạm trên nhiều dòng sản phẩm khác nhau trong một thời gian dài như vậy?

Các doanh nghiệp trên thế giới phải làm gì khi sản phẩm của bị lỗi?

Trong khi ở Việt Nam, việc thu hồi mỹ phẩm thường chỉ dừng lại ở thông báo trên báo đài và yêu cầu thu hồi tiêu hủy, ít thấy báo cáo chi tiết, cụ thể, kịp thời thì tại Mỹ, văn hóa đền bù và trách nhiệm của doanh nghiệp lại ở một đẳng cấp hoàn toàn khác. Tại đây, khách hàng không chỉ là "thượng đế" mà còn được bảo vệ bởi một hệ thống pháp lý "thép".

Các tập đoàn lớn tại Mỹ như Amazon hay Costco áp dụng chính sách đổi trả "không câu hỏi". Nếu sản phẩm lỗi, họ bồi thường ngay lập tức để giữ uy tín. Quan trọng hơn là hệ thống thu hồi tự nguyện. Thay vì đợi cơ quan chức năng phát hiện, doanh nghiệp Mỹ thường chủ động thông báo sai sót, gửi email trực tiếp cho từng khách hàng và chịu toàn bộ chi phí vận chuyển ngược, hoàn tiền 100% hoặc đổi sản phẩm tốt hơn.

Nếu như các doanh nghiệp Mỹ chậm chễ họ sẽ lập tức phải đối mặt với những đơn kiện tập thể, đây là nỗi khiếp sợ của bất kỳ doanh nghiệp làm ăn gian dối nào tại Mỹ. Một ví dụ điển hình là vụ việc của Tập đoàn Johnson & Johnson liên quan tới bê bối chất amiăng có trong phấn rôm gây ung thư buồng trứng. Theo hãng tin Reuters đưa tin ngày 31/3/2025, J&J ước tính các bệnh nhân bị tổn thương sẽ nhận được từ 75.000 đến 150.000 USD (khoảng 1,8 đến 3,7 tỷ đồng) cho mỗi trường hợp theo thỏa thuận dàn xếp.

Một vụ việc khác của Johnson & Johnson,liên quan đến thuốc giảm đau. Năm 2019, công ty bị kết tội tiếp thị và phân phối thuốc giảm đau nhóm opioid như OxyContin và Duragesic mà không cảnh báo đúng mức về nguy cơ nghiện ngập. Sự lạm dụng thuốc giảm đau nhóm opioid đã dẫn đến một cuộc khủng hoảng y tế công cộng nghiêm trọng tại Mỹ. Tòa án Oklahoma đã tuyên phạt Johnson & Johnson 572 triệu USD trong một vụ kiện liên quan đến việc tiếp thị thuốc giảm đau nhóm opioid cho các bác sĩ và bệnh nhân mà không có đủ cảnh báo về nguy cơ nghiện.

Sau đó, năm 2021, Johnson & Johnson đồng ý chi trả 5 tỷ USD để dàn xếp các vụ kiện liên quan đến giảm đau nhóm opioid tại Mỹ. Các luật sư cho biết rằng, công ty đã phớt lờ các cảnh báo và cố tình quảng bá sản phẩm như một giải pháp an toàn trong khi thực tế, thuốc giảm đau nhóm opioid có khả năng gây nghiện rất cao.

Pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Việt Nam qui định như thế nào?

Tại Việt Nam, hành lang pháp lý để bảo vệ người dân trước những sản phẩm "khuyết tật" như của Long Phụng Khang thực tế đã khá hoàn thiện với Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Tuy nhiên, khoảng cách từ trang giấy đến thực tế bồi thường vẫn còn khá xa.

Theo Điều 14 của Luật bảo vệ người tiêu dùng thì, tổ chức, cá nhân kinh doanh phải bảo đảm chất lượng sản phẩm đúng như nội dung đã công bố và quảng cáo. Đặc biệt, họ có nghĩa vụ phải cảnh báo về các khả năng gây mất an toàn. Việc Long Phụng Khang trộn Corticoid mà không cảnh báo là một vi phạm nghiêm trọng vào điều khoản này.

Đáng chú ý nhất là Điều 34, quy định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại: Nhà sản xuất phải bồi thường nếu sản phẩm có khuyết tật gây thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe, tài sản, kể cả khi họ không biết hoặc không có lỗi trong việc phát sinh khuyết tật. Từ nhà sản xuất, nhà nhập khẩu cho đến cá nhân trực tiếp cung cấp sản phẩm (như các quầy thuốc, đại lý) đều phải có trách nhiệm bồi thường cho người tiêu dùng.

Dù luật đã quy định rõ tại khoản 5 Điều 34 rằng việc bồi thường được thực hiện theo quy định dân sự, nhưng thực tế người tiêu dùng Việt Nam rất ít khi nhận được tiền đền bù từ các hãng mỹ phẩm lỗi. Nguyên nhân chủ yếu do:  Số tiền mua một lọ kem chỉ 12g (vài chục đến vài trăm nghìn đồng) không thấm tháp gì so với phí thuê luật sư và thời gian theo đuổi vụ kiện; để chứng minh da hỏng là do lọ kem của Long Phụng Khang chứ không phải do cơ địa hay tác động khác là một quá trình giám định phức tạp và tốn kém.

Liên quan về vụ việc này, dưới góc nhìn của những nhà làm luật như Luật sư Bùi Quang Thu (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), ông cho rằng, khi sản phẩm liên quan đến sức khỏe bị thu hồi, nhà sản xuất (và các bên liên quan như nhập khẩu, phân phối) phải bồi thường thiệt hại (tính mạng, sức khỏe, tài sản) cho người tiêu dùng, mức bồi thường được thỏa thuận hoặc theo quyết định của tòa án/trọng tài, bao gồm chi phí hợp lý, giá trị hàng hóa và tổn thất khác…

Theo Điều 608 Bộ luật Dân sự năm 2015 có quy định: “Cá nhân, pháp nhân sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ không bảo đảm chất lượng hàng hóa, dịch vụ mà gây thiệt hại cho người tiêu dùng thì phải bồi thường”. Khi đó, những thiệt hại phải bồi thường sẽ là những thiệt hại khi tính mạng, sức khỏe, danh dự, uy tín bị xâm hại. Việc xác định thiệt hại về sức khỏe được Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định tại Điều 590 và thiệt hại về tính mạng được quy định tại Điều 591. Việc doanh nghiệp trên nếu đúng như họ nhiều lần sản xuất các sản phẩm sai phạm, xâm hại sức khoẻ người tiêu dùng, thì khách hàng mua và sử dụng sản phẩm đó hoàn toàn có căn cứ để yêu cầu bồi thường.

Khi mua những sản phẩm trên người tiêu dùng cần chú ý: lưu giữ bằng chứng hóa đơn, nhãn mác, hình ảnh sản phẩm; Liên hệ đơn vị cung cấp yêu cầu bồi thường hoặc đổi trả. Khách hàng cũng có thể yêu cầu cơ quan chức năng như cơ qua. Công an, quản lý thị trường để được hỗ trợ xử lý.

Vụ việc của Công ty Long Phụng Khang là một hồi chuông cảnh tỉnh. Đã đến lúc các cơ quan quản lý không chỉ dừng lại ở việc xử phạt hành chính hay thu hồi sản phẩm. Chúng ta cần những chế tài mạnh mẽ hơn như đình chỉ hoạt động vĩnh viễn đối với đơn vị tái phạm nhiều lần, và quan trọng nhất là cơ chế hỗ trợ người tiêu dùng khởi kiện tập thể để nhận được mức bồi thường xứng đáng như cách các nước tiên tiến đang làm.

Quốc Toản