Thị trường PVC châu Á đang duy trì quanh vùng giá cao nhất trong khoảng 4 tháng, trong khi Việt Nam vẫn phải phụ thuộc lớn vào nguồn nhập khẩu để đáp ứng nhu cầu trong nước. Khi chi phí dầu và ethylene tăng, áp lực lên giá nguyên liệu đầu vào của doanh nghiệp nhựa Việt Nam có thể tiếp tục kéo dài.
Giá PVC tại châu Á duy trì ở vùng cao khi chi phí dầu và ethylene tăng, tạo áp lực lên doanh nghiệp nhựa phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu. (Ảnh minh hoạ/TL)
Theo ICIS, sản lượng PVC sản xuất trong nước của Việt Nam hiện khoảng 350.000 tấn/năm, trong khi nhập khẩu những năm gần đây đã vượt 1 triệu tấn mỗi năm. Với mức phụ thuộc lớn vào nguồn hàng bên ngoài, Việt Nam hiện là nước nhập khẩu nhựa PVC lớn thứ hai thế giới.
ICIS đánh giá Việt Nam nhiều khả năng vẫn duy trì trạng thái nhập siêu PVC trong thời gian tới, do triển vọng mở rộng các tổ hợp chlor-alkali tích hợp còn hạn chế.
Nhu cầu PVC trong nước được hỗ trợ bởi các dự án hạ tầng và hoạt động sản xuất sàn vinyl, trong đó một phần sản phẩm được xuất khẩu. Việc tiêu thụ nội địa tăng, nhưng năng lực sản xuất chưa theo kịp khiến biến động trên thị trường quốc tế có tác động trực tiếp tới chi phí nguyên liệu của doanh nghiệp Việt Nam.
Diễn biến này đang rõ hơn khi giá PVC tại châu Á duy trì ở vùng cao. Theo ChemOrbis, trong tuần kết thúc ngày 18/9, giá PVC tại Trung Quốc, Đông Nam Á và Ấn Độ tiếp tục tăng, trong bối cảnh giá dầu thô và ethylene cao đẩy chi phí thay thế của các nhà sản xuất lên. Thị trường vì vậy đang hình thành kỳ vọng về một đợt tăng giá mới trong tháng 10.
Áp lực trước hết đến từ nhóm nguyên liệu đầu vào của PVC. Giá dầu Brent đã có thời điểm vượt 100 USD/thùng trong tháng 9, kéo theo chi phí naphtha và ethylene tăng. Trong khi đó, giá ethylene tại khu vực Đông Bắc Á cũng tiến lên vùng cao, làm gia tăng chi phí sản xuất PVC.
Không chỉ chịu tác động từ giá nguyên liệu, các nhà sản xuất PVC còn phải đối mặt với sự cạnh tranh nguồn ethylene từ những chuỗi sản phẩm hóa dầu khác và các vấn đề logistics. Khi chi phí vận chuyển và thời gian giao hàng tăng, giá thành nguyên liệu đưa đến các thị trường nhập khẩu cũng chịu thêm sức ép.
Việt Nam chịu tác động từ những thay đổi tại Ấn Độ
Ở chiều cầu, nhu cầu hạ nguồn tại một số thị trường châu Á chưa thực sự mạnh. Thị trường bất động sản Trung Quốc vẫn trầm lắng, tạo khả năng gia tăng lượng hàng xuất khẩu từ nước này. Tuy nhiên, Việt Nam và Ấn Độ vẫn là hai thị trường có nhu cầu tương đối tốt nhờ hoạt động đầu tư hạ tầng.
Đối với Việt Nam, khả năng cạnh tranh nguồn hàng còn chịu tác động từ những thay đổi tại Ấn Độ. Việc New Delhi áp dụng các biện pháp bảo vệ ngành sản xuất trong nước, trong đó có giá sàn nhập khẩu và thuế chống bán phá giá đối với PVC, có thể làm thay đổi dòng chảy thương mại trong khu vực. Khi một phần hàng giá rẻ khó tiếp cận thị trường Ấn Độ, Đông Nam Á có thể trở thành điểm đến đáng chú ý hơn.
Số liệu tham chiếu của Polymerupdate cho thấy giá PVC dạng huyền phù tại Đông Nam Á từng được giao dịch quanh 820-920 USD/tấn theo điều kiện CFR, trong khi tại Ấn Độ ở khoảng 870-930 USD/tấn. Tại Việt Nam, mức chào được ghi nhận khoảng 820 USD/tấn đối với PVC gốc ethylene và khoảng 745 USD/tấn với loại gốc carbide.
Điều đáng chú ý với thị trường Việt Nam là từ ngày 18/9, ICIS bắt đầu công bố riêng chỉ số giá PVC nhập khẩu giao ngay theo điều kiện CFR Việt Nam. Đây là mức đánh giá được xây dựng sau quá trình tham vấn nhà sản xuất, thương nhân và doanh nghiệp gia công, nhằm phản ánh sát hơn đặc điểm thị trường Việt Nam thay vì sử dụng hoàn toàn mặt bằng chung của Đông Nam Á.
Việc có một chỉ số giá riêng cho Việt Nam cũng cho thấy quy mô và đặc thù của thị trường này đã đủ lớn để được theo dõi như một điểm tham chiếu độc lập. Đây có thể là công cụ quan trọng hơn đối với doanh nghiệp trong việc theo dõi chi phí nhập khẩu và xây dựng kế hoạch mua nguyên liệu.
Trong ngắn hạn, bài toán đối với ngành nhựa Việt Nam nằm ở sự giằng co giữa chi phí đầu vào cao và sức mua hạ nguồn chưa đồng đều. Nếu giá dầu và ethylene tiếp tục duy trì ở mức cao, giá PVC khó giảm sâu, trong khi doanh nghiệp nhựa phải cân đối giữa việc giữ biên lợi nhuận và khả năng chuyển phần tăng chi phí sang giá bán.
Về quý IV, ICIS cho rằng giá hóa dầu tại châu Á có thể hạ nhiệt nếu căng thẳng địa chính trị được tháo gỡ, song những gián đoạn nguồn cung mang tính cục bộ có thể tiếp tục kéo dài sang năm 2027. Với một thị trường nhập khẩu PVC quy mô lớn như Việt Nam, diễn biến này đồng nghĩa chi phí nguyên liệu sẽ tiếp tục là một biến số đáng theo dõi trong hoạt động sản xuất của ngành nhựa.
Nhật Hạ