Ngập sâu tại cụm công nghiệp Từ Liêm, sản xuất hàng hóa bị đình trệ

Mưa lớn kéo dài từ đêm 16 đến sáng 17/9 khiến hai hướng tiếp cận Cụm công nghiệp vừa và nhỏ Từ Liêm đều xuất hiện ngập sâu. Nhiều công nhân gặp khó khăn khi tới nơi làm việc, hoạt động vận chuyển hàng hóa, nguyên liệu bị cản trở, đặt các cơ sở sản xuất trước nguy cơ phải lùi ca hoặc tạm dừng hoạt động.

Hai cửa ngõ cùng ngập, công nhân khó vào nhà máy

Sáng 17/9, ghi nhận tại khu vực Cụm công nghiệp vừa và nhỏ Từ Liêm cho thấy tình trạng ngập xuất hiện ở cả hai hướng tiếp cận quan trọng.

Ở phía kết nối với đường 32, nước đã dâng cao từ sáng sớm. Trong khi đó, tại hướng đường Trịnh Văn Bô, từ khoảng 7-9 giờ, nhiều đoạn vẫn chìm trong nước, việc di chuyển của xe máy và các phương tiện gầm thấp gặp rất nhiều khó khăn.

Đây cũng đúng vào thời điểm người lao động bắt đầu ca làm việc buổi sáng. Với những công nhân sử dụng xe máy, việc cố đi qua đoạn ngập sâu không chỉ tiềm ẩn nguy cơ chết máy mà còn khó bảo đảm an toàn. Xe chở nguyên liệu, xe giao nhận hàng hóa cũng phải cân nhắc khi tiếp cận khu vực.

Tình trạng trên xuất hiện sau khi Hà Nội trải qua một đêm mưa đặc biệt lớn. Theo Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội, lượng mưa từ đêm 16 đến sáng 17/9 phổ biến 80-160 mm. Riêng điểm đo Đồng Bông I tại khu vực Từ Liêm ghi nhận 199 mm, thuộc nhóm cao nhất thành phố; Tây Mỗ đạt 177,3 mm. Đến 6 giờ, hàng loạt điểm úng ngập vẫn tồn tại ở khu vực phía Tây Hà Nội.

Đáng chú ý, đây là đợt mưa lớn nhất trong ba ngày mưa liên tiếp tại Hà Nội. Điều này khiến khả năng tiêu thoát nước gặp thêm áp lực bởi lượng nước từ những trận mưa trước chưa được giải phóng hoàn toàn thì lượng nước mới tiếp tục đổ xuống.

Từ thực tế tại khu vực Cụm công nghiệp sáng 17/9 có thể thấy tác động của úng ngập không còn dừng ở câu chuyện giao thông. Với một khu vực tập trung nhà máy, kho hàng và các cơ sở sản xuất, chỉ cần các tuyến đường kết nối bị chia cắt trong vài giờ, hoạt động của doanh nghiệp có thể bị ảnh hưởng theo dây chuyền.

Một nhà máy muốn vận hành bình thường không chỉ cần công nhân có mặt đúng giờ mà còn phụ thuộc vào nguyên liệu đầu vào, nhân viên kỹ thuật, xe nâng, xe giao hàng và chuỗi vận chuyển thành phẩm. Khi người lao động không thể tới nơi làm việc hoặc phải đến muộn hàng giờ, doanh nghiệp khó duy trì dây chuyền theo kế hoạch.

Với các cơ sở sản xuất liên tục, một bộ phận lao động vắng mặt có thể khiến cả công đoạn phía sau phải chờ. Những doanh nghiệp bố trí sản xuất theo đơn hàng, lịch giao nhận cố định còn đứng trước nguy cơ chậm tiến độ, phát sinh chi phí làm thêm giờ hoặc phải điều chỉnh kế hoạch giao hàng.

Cụm công nghiệp tập trung vừa và nhỏ huyện Từ Liêm, toàn khu công nghiệp tập trung khi đó được xác định có diện tích khoảng 93,02 ha, trong đó phần dành cho doanh nghiệp công nghiệp vừa và nhỏ khoảng 71,39 ha. Riêng phần mở rộng giai đoạn 2 có diện tích hơn 45 ha. Quy hoạch ban đầu tính toán quy mô lao động của cụm khoảng 7.100 người.

Các địa chỉ doanh nghiệp công khai hiện nay cũng cho thấy trong cụm tồn tại nhiều loại hình hoạt động khác nhau, từ nhà máy sản xuất thiết bị công nghiệp, cơ khí, điện - điện tử đến kho hàng, logistics và cơ sở kinh doanh. Chẳng hạn, một số doanh nghiệp công bố nhà máy, kho hoặc trụ sở tại các lô CN1, CN2, CN6, CN7 trong Cụm công nghiệp vừa và nhỏ Từ Liêm.

Điều đó đồng nghĩa một trận ngập kéo dài vài giờ có thể đồng thời tác động tới nhiều mắt xích khác nhau: người lao động, sản xuất, xuất nhập hàng, giao nhận và cả việc bảo quản nguyên liệu.

Điểm ngập lặp lại, doanh nghiệp phát sinh thêm chi phí sản xuất

Điều đáng lưu ý là tình trạng ngập tại khu vực Trịnh Văn Bô - Xuân Phương không phải lần đầu xuất hiện.

Sau trận mưa lớn cuối tháng 9/2025, sáng 1/10/2025, đường Trịnh Văn Bô từng nằm trong nhóm các tuyến đường vẫn còn ngập, khiến người dân gặp khó khăn khi đi làm. Đến đợt mưa lớn đầu tháng 10/2025, khu vực Xuân Phương tiếp tục được ghi nhận bị ảnh hưởng khi các tuyến kết nối gồm Trịnh Văn Bô và những đường lân cận xuất hiện ngập sâu.

Việc một cửa ngõ dẫn vào khu vực sản xuất liên tục tái diễn ngập trong những trận mưa lớn đặt ra câu hỏi không chỉ về khả năng tiêu thoát nước mà còn về mức độ bảo đảm hạ tầng phục vụ hoạt động sản xuất lâu dài.

Theo quy hoạch được phê duyệt từ năm 2004, hệ thống hạ tầng của cụm công nghiệp được định hướng xây dựng đồng bộ, phục vụ ổn định cho doanh nghiệp. Ranh giới khu vực khi đó có phía Bắc tiếp cận đường 32, phía Tây giáp tuyến đường 70 và phía Nam kết nối mạng lưới giao thông hướng Mỹ Đình - Xuân Phương.

Chính đặc điểm có nhiều hướng kết nối vốn là lợi thế của một cụm công nghiệp nằm gần khu vực nội đô. Nhưng lợi thế này sẽ bị giảm đáng kể nếu những tuyến tiếp cận quan trọng thường xuyên mất khả năng lưu thông khi xảy ra mưa lớn.

Một dây chuyền phải dừng có thể kéo theo chi phí nhân công vẫn phải trả, điện năng và máy móc phải khởi động lại, kế hoạch sản xuất thay đổi. Xe chở hàng không vào được nhà máy đồng nghĩa hàng hóa có thể giao muộn. Nguyên liệu không tới đúng giờ có thể khiến ca sản xuất tiếp theo tiếp tục bị ảnh hưởng ngay cả khi nước đã rút.

Bởi vậy, câu chuyện ngập tại cửa ngõ cụm công nghiệp không chỉ nên được xem là bất tiện giao thông sau một trận mưa lớn. Nếu hiện tượng lặp đi lặp lại, nó trở thành một dạng “chi phí hạ tầng” mà doanh nghiệp phải âm thầm gánh chịu.

Trước mắt, khi Hà Nội vẫn còn khả năng xuất hiện mưa trong ngày 17/9, việc tổ chức cảnh báo tại các đoạn nước sâu, hỗ trợ tiêu thoát nước và tạo hướng tiếp cận an toàn cho người lao động, xe vận chuyển vào cụm công nghiệp là cần thiết. Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia sáng 17/9 tiếp tục cảnh báo các vùng mây đối lưu có khả năng gây mưa rào và dông tại một số khu vực Hà Nội.

Về lâu dài, điều cần được làm rõ là vì sao cửa ngõ một khu vực tập trung nhiều nhà xưởng, kho hàng và lao động lại thường xuyên bị ngập; năng lực của hệ thống thoát nước hiện nay còn đáp ứng quy mô phát triển của khu vực hay không; và giải pháp nào sẽ được triển khai để doanh nghiệp không phải tiếp tục phụ thuộc vào việc “chờ nước rút” mỗi khi Hà Nội có mưa lớn.

Bởi với khu vực sản xuất, vài giờ ngập nước không chỉ làm một tuyến đường tắc nghẽn. Phía sau đó có thể là hàng nghìn giờ công bị mất, những dây chuyền phải nằm im và các đơn hàng bị chậm - những thiệt hại khó nhìn thấy ngay trên mặt nước nhưng cuối cùng vẫn được tính vào chi phí của doanh nghiệp.

Quốc Toản