Nguyên nhân khiến nhiều kho bị tạm dừng nhập khẩu xăng dầu

Theo Tổng cục Hải quan, hiện nay có 06 kho xăng dầu đầu mối (chiếm 11,5%) chưa đáp ứng quy định tại Nghị định số 67/2020/NĐ-CP của Chính phủ về việc lắp đặt và kết nối thiết bị đo mức bồn bể tự động với cơ quan hải quan. Theo đó, 6 kho này sẽ bị tạm dừng nhập khẩu xăng dầu. Tuy nhiên, việc tạm dừng này không ảnh hưởng đến tình hình xuất nhập khẩu xăng dầu của các doanh nghiệp đầu mối.

6 kho xăng dầu bị tạm dừng nhập khẩu...

Mới đây, Tổng cục Hải quan vừa công bố thông tin về công tác quản lý hoạt động xuất nhập khẩu xăng dầu trong 9 tháng đầu năm. Theo đó, sản lượng nhập khẩu xăng dầu từ ngày 1/1/2022 đến hết ngày 30/9/2022 là 6,525 triệu tấn, (tăng 22,7% so với cùng kỳ năm ngoái), trị giá 6,833 triệu USD (tăng 138,7%).

Mức giá kê khai thuế đối với RON 92 ngưỡng 865-1.339 USD/tấn, xăng RON 95 là 825-1.369 USD/tấn, dầu DO (diezel) là 610-1.443 USD/tấn, dầu Mazut là 463-1.158 USD/tấn.

Cũng theo Tổng cục Hải quan, hiện nay có 46 trên tổng số 52 kho xăng dầu đầu mối (chiếm gần 88,5%) đáp ứng quy định lắp đặt thiết bị đo mức bồn, bể tự động kết nối trực tuyến số lượng xăng dầu xuất, nhập, tồn kho với cơ quan hải quan. Như vậy, còn 6 kho chưa đáp ứng quy định.

Do đó, dẫn báo cáo từ Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam “sản lượng sản xuất xăng dầu trong nước đáp ứng 70%, lượng xăng dầu tiêu thụ tại Việt Nam, số còn lại (30%) từ nguồn nhập khẩu”, Tổng cục Hải quan cho rằng, việc tạm dừng thực hiện thủ tục hải quan tại 6 kho trên không ảnh hưởng đến tình hình xuất nhập khẩu xăng dầu của các doanh nghiệp đầu mối.

Bộ Tài chính cho biết, xăng dầu là 1 mặt hàng thiết yếu đối với sản xuất và tiêu dùng nên thời gian qua, thủ tục nhập khẩu và thông quan đối với mặt hàng xăng dầu luôn được cơ quan Hải quan thực hiện nhanh chóng, thuận lợi và theo đúng quy định của pháp luật.

Để tiếp tục tạo thuận lợi và rút ngắn hơn nữa thời gian thông quan, kịp thời đưa hàng hóa vào lưu thông trên thị trường, theo Tổng cục Hải quan, đơn vị đã có văn bản số 3642 ngày 31/8/2022 chỉ đạo Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thông quan nhanh chóng đối với mặt hàng xăng dầu nhập khẩu.

Đồng thời, cán bộ, công chức phải trực giải quyết thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát và xử lý vướng mắc đối với xăng dầu nhập khẩu kể cả ngày nghỉ, ngày lễ, ngoài giờ hành chính, nhằm đảm bảo thông quan 24/7.

Chủ động nắm sát tình hình thực tế, giải quyết các vướng mắc phát sinh, chỉ đạo xử lý nghiêm các trường hợp gây phiền hà cho doanh nghiệp.

...do chưa đáp ứng quy định

Ngày 15/6/2020, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 67/2020/NĐ-CP (Nghị định 67) sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 68/2016/NĐ-CP ngày 01/07/2016 quy định về điều kiện kinh doanh hàng miễn thuế, kho bãi, địa điểm làm thủ tục hải quan, tập kết, kiểm tra, giám sát hải quan, có hiệu lực từ ngày 10/8/2020.

Theo đó, tại Khoản 11 Điều 1 Nghị định số 67 sửa đổi, bổ sung Điều 22 Nghị định số 68/2016/NĐ-CP ngày 01/07/2016 về điều kiện kiểm tra, giám sát kho xăng dầu thì thương nhân kinh doanh xăng dầu có 2 năm kể từ ngày Nghị định có hiệu lực để hoàn thiện điều kiện theo quy định như lắp đặt thiết bị đo mức bồn, bể tự động kết nối trực tuyến số lượng xăng dầu xuất, nhập, tồn kho với cơ quan hải quan, như vậy thời gian thực hiện sẽ tính từ ngày 10/08/2022.

Quy định này giúp cơ quan quản lý nắm được chính xác, kịp thời số lượng xăng dầu nhập khẩu, đồng thời thu đúng số thuế để nộp, nâng cao hiệu quả quản trị của doanh nghiệp.

Triển khai Nghị định nêu trên, Tổng cục Hải quan đã có nhiều văn bản đôn đốc doanh nghiệp và cơ quan hải quan thực hiện đúng nội dung, thời hạn quy định của pháp luật. Các doanh nghiệp cũng đã có thời gian 2 năm để chuẩn bị trước khi Nghị định 67 có hiệu lực đối với quy định về tiêu chuẩn bồn, bể. Trong thời gian qua, Tổng cục Hải quan cũng không nhận được phản ánh vướng mắc từ phía các doanh nghiệp khi triển khai Nghị định số 67/2020/NĐ-CP nêu trên.

Trước đó, tại họp báo thường kỳ Bộ Công Thương trong quý III/2022,  Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải cho biết, một trong những nguyên nhân khiến lượng xăng dầu nhập khẩu về Việt Nam giảm trong quý III/2022 là do Tổng cục Hải quan tạm dừng nhập khẩu của một số doanh nghiệp, có kho dự trữ xăng dầu không đáp ứng được các quy định tại Nghị định 67 nêu trên.

Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải chia sẻ thêm, từ cuối năm 2021 đến năm 2022, tình hình thị trường gặp nhiều khó khăn đã ảnh hưởng mạnh đến nguồn cung năng lượng và mặt hàng xăng dầu. 

"Đến thời điểm này, nhờ sự nỗ lực của doanh nghiệp, địa phương, nguồn cung cho sản xuất kinh doanh và nhu cầu tiêu dùng của người dân đã cơ bản được đảm bảo", ông Hải nói.

Thứ trưởng Hải cho rằng vấn đề quan trọng nhất là nguồn cung. Hiện nguồn trong nước đang chiếm 70 - 80 %, tức là phải nhập khẩu 20-30% nhưng nguồn cung từ nước ngoài về Việt Nam lại gặp rất nhiều khó khăn. 

"Các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đã thua lỗ trong thời gian dài nên ảnh hưởng lớn đến hoạt động nhập khẩu, vì vậy, cần phải tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp bằng cách tăng chi phí cho doanh nghiệp'', Thứ trưởng Bộ Công Thương nói.

Cũng tại họp báo thường kỳ, Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải chia sẻ lại lời tâm sự của doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu là họ bị "đen" khi nhập giá từ nước ngoài thời điểm rất cao, nhưng về nước lúc giá bán được điều chỉnh xuống thấp, dẫn đến thua lỗ.

Bản thân các doanh nghiệp nhập xăng dầu về Việt Nam trong các quý I, II/2022 đã chịu mua với giá cao, nhưng sau đó các tháng 7, 8 và 9, giá xăng dầu thế giới và trong nước liên tục hạ nên họ phải bán giá thấp hơn giá mua vào, thua lỗ nặng, kéo dài.

Theo ông Hải, sau khi nhập về giá cao, sau đó phải bán giá thấp nên nhiều doanh nghiệp đầu mối lỗ nặng, trong thời gian dài, khiến họ phải nhập khẩu cầm chừng trong các tháng tiếp theo, từ đây nảy sinh các vấn đề như tăng giá bán buôn, giảm chiết khấu để giảm lỗ cho đầu mối, đại lý… dẫn đến tình trạng khan hiếm xăng dầu cục bộ.

Hồng Quang