Các bè nổi, nhà hàng nổi, bến cập tàu hoạt động trên sông, kênh, rạch phải đáp ứng những điều kiện chuyên ngành về giao thông đường thủy, sử dụng mặt nước, môi trường, phòng cháy chữa cháy và các quy định liên quan. TP Hồ Chí Minh đang yêu cầu địa phương rà soát, phân loại từng trường hợp, xử lý các hoạt động chưa đủ điều kiện theo thẩm quyền.
Các hoạt động lồng bè nuôi trồng thủy sản kết hợp kinh doanh dịch vụ ăn uống trên sông đã hình thành từ nhiều năm trên địa bàn TP Hồ Chí Minh.
Theo quy định hiện hành, trường hợp sử dụng bến để đón, trả hành khách phải thực hiện thủ tục về bến thủy nội địa; trường hợp là nhà hàng nổi thì phương tiện phải đáp ứng các điều kiện về đăng ký, đăng kiểm, an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường. Việc có đăng ký kinh doanh dịch vụ ăn uống không thay thế các điều kiện chuyên ngành về giao thông đường thủy, sử dụng mặt nước, môi trường, phòng cháy chữa cháy và các quy định có liên quan. Thẩm quyền giải quyết thủ tục đối với bến thủy nội địa thuộc UBND cấp xã theo quy định tại Thông tư số 21/2026/TT-BXD.
Theo đó, Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh đã có Công văn số 21576/SXD-QLĐT ngày 18/6/2026 triển khai Thông tư số 21/2026/TT-BXD đến các xã, phường, đặc khu để tổ chức thực hiện.
Đối với từng bè nổi, nhà hàng nổi, bến cập tàu chưa đầy đủ hồ sơ pháp lý, UBND cấp xã có trách nhiệm rà soát hiện trạng, xác định loại hình hoạt động, đối chiếu quy định và xử lý theo thẩm quyền. Trường hợp vượt thẩm quyền hoặc phát sinh khó khăn, vướng mắc thì tổng hợp, báo cáo cơ quan có thẩm quyền để được hướng dẫn, giải quyết.
Về lâu dài, Sở Xây dựng đề xuất quản lý theo hướng rà soát, thống kê và phân loại toàn bộ phương tiện, kết cấu nổi, nhà hàng nổi, bè nổi đang hoạt động trên sông, kênh, rạch; xác định rõ vị trí, phạm vi, mục đích sử dụng và điều kiện pháp lý của từng trường hợp.
Trên cơ sở đó, thành phố sẽ nghiên cứu xác định các khu vực phù hợp để neo đậu, khai thác dịch vụ trên mặt nước; tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý đường thủy, chính quyền địa phương và các cơ quan chuyên ngành trong công tác cấp phép, kiểm tra và xử lý vi phạm. Các trường hợp hoạt động tự phát, không đủ điều kiện hoặc ảnh hưởng đến an toàn giao thông đường thủy sẽ được yêu cầu khắc phục, di dời theo quy định.
TP Hồ Chí Minh yêu cầu rà soát, di dời lồng bè ảnh hưởng luồng đường thủy (Ảnh minh họa)
Việc bố trí lồng bè, cọc hàu và các dụng cụ nuôi trồng thủy sản trong phạm vi luồng hoặc hành lang bảo vệ luồng, có nguy cơ thu hẹp vùng nước chạy tàu, cản trở giao thông, ảnh hưởng dòng chảy, công tác bảo trì, nạo vét luồng và an toàn khai thác đường thủy. Do đó, Sở Xây dựng cho rằng các trường hợp này cần được rà soát, chấn chỉnh và có kế hoạch di dời phù hợp, tuy nhiên việc xử lý phải có lộ trình, phân loại từng trường hợp cụ thể và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.
Mặt khác, UBND TP Hồ Chí Minh đã ban hành Công văn số 8023/UBND-ĐT ngày 28/8/2026, giao các sở, ngành và địa phương rà soát, xử lý, di dời các trường hợp ảnh hưởng đến giao thông đường thủy; cũng như nghiên cứu định hướng vùng nuôi trồng thủy sản ổn định, phù hợp quy hoạch, tạo điều kiện phát triển hoạt động nuôi, trồng thủy sản theo hướng ổn định, bền vững, không ảnh hưởng đến việc đầu tư xây dựng, quản lý, khai thác các tuyến luồng đường thủy nội địa, luồng hàng hải và các công trình trên sông, kênh, rạch, ven biển thuộc địa bàn thành phố.
Thời gian tới, Sở Xây dựng tiếp tục tổ chức quản lý, bảo trì thường xuyên hệ thống các tuyến luồng đường thủy nội địa, tuần kiểm luồng và phối hợp với địa phương xử lý các trường hợp lồng bè, cọc hàu ảnh hưởng đến phạm vi luồng đường thủy nội địa.
Mới đây, UBND phường Phước Thắng đã tiếp tục gửi kiến nghị lên UBND TP Hồ Chí Minh nhằm giải quyết triệt để tình trạng lồng bè nuôi trồng thủy sản, nhà hàng nổi và các bến tạm đang hoạt động tự phát, phức tạp trên sông Dinh.
Trong đó, tiểu khu 10 có 14 cơ sở với 480 lồng nuôi (diện tích 19.200m2); tiểu khu 11 có 3 cơ sở với 50 lồng nuôi; tiểu khu 12 có 11 cơ sở với 270 lồng nuôi. Các tiểu khu 13, 14, 15 hiện có 53 cơ sở với 2.119 lồng nuôi (diện tích 84.755m2), còn tiểu khu 16 (Rạch Cây Khế) có 15 cơ sở với 742 lồng nuôi (diện tích 29.680m2). Đồng thời, nhiều khu vực đã nuôi kín toàn bộ diện tích mặt nước, hoàn toàn không còn khả năng bố trí thêm lồng mới. Qua rà soát thực tế, UBND phường Phước Thắng ghi nhận một trường hợp nuôi trồng thủy sản kết hợp kinh doanh ăn uống có treo bảng hiệu “Nhà hàng Gò Găng”.
Nguyễn Trang