Không ít nhà thầu đã chủ quan, thiếu kiểm chứng, sàng lọc thông tin của nhân sự, thiết bị, dẫn đến hồ sơ dự thầu (HSDT) bị loại vì sử dụng tài liệu không có thật, hóa đơn máy móc thiết bị đi thuê “không chuẩn”. Từ đó trượt gói thầu, thậm chí bị xử lý hành vi gian lận.
Từ bằng cấp giả...
Khảo sát một số gói thầu xây lắp vừa được công khai kết quả cho thấy, một số nhà thầu sử dụng tài liệu chứng minh kinh nghiệm của nhân sự không có thật, có dấu hiệu sửa tài liệu của nhân sự chủ chốt nên đã bị loại và bị tổ chuyên gia đề xuất chủ đầu tư xử lý vi phạm trong đấu thầu. Tuy nhiên, có nhà thầu cho rằng, việc cung cấp tài liệu về bằng cấp nhân sự không có thật là yếu tố khách quan nên đề nghị không kết luận gian lận để tránh ảnh hưởng tới nhà thầu.
Cách đây chưa lâu, ngày 31/3, Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế và xây dựng Tiến Vinh công khai kết quả lựa chọn nhà thầu thực hiện Gói thầu Thi công xây dựng thuộc Dự án Trường Trung học cơ sở Thới Long (quận Ô Môn, TP. Cần Thơ) có giá dự toán 10,115 tỷ đồng.
Tại gói thầu này, Liên danh Công ty TNHH Thành Sơn - Công ty TNHH Xây dựng - Điện tử Phú Quí đề xuất nhân sự cán bộ phụ trách an toàn lao động là Bùi Thái Sơn, sinh ngày 29/6/1987 và kèm bằng cấp tốt nghiệp số 161424 ngày 8/8/2014 tại Trường Đại học Tôn Đức Thắng. Tra cứu trên website nhưng không tìm thấy thông tin văn bằng của Bùi Thái Sơn, Bên mời thầu đã có văn bản đề nghị xác minh gửi tới Trường Đại học Tôn Đức Thắng. Trong văn bản phúc đáp, Trường Đại học Tôn Đức Thắng xác nhận không cấp bằng tốt nghiệp đại học cho Bùi Thái Sơn. HSDT của nhà thầu này bị loại vì sử dụng nhân sự có bằng cấp không hợp lệ.
Dự gói thầu này, Liên danh Công ty TNHH Xây dựng Thương mại Triết Phát - Công ty TNHH Xây dựng Thương mại Phú Quý đề xuất thiết bị thi công là máy hàn công suất 23kW (thuê của Công ty TNHH Thăng Long, với Hóa đơn số 0000005 ngày 9/8/2012, do Công ty TNHH MTV Xây dựng Thái Bình phát hành). Khi tra cứu trên website của Tổng cục Thuế, kết quả cho thấy hóa đơn được Công ty TNHH MTV Xây dựng Thái Bình phát hành đã hết giá trị sử dụng từ ngày 31/8/2015. Với thông tin này, Bên mời thầu đã gửi công văn tới Cục thuế tỉnh Hậu Giang (nay là Chi cục thuế Khu vực XIX) đề nghị xác minh và được phản hồi, Hóa đơn số 0000005 ngày 9/8/2012 thuộc các số hóa đơn giá trị gia tăng hết giá trị sử dụng… Tổ chuyên gia đánh giá, nhà thầu sử dụng hóa đơn không hợp lệ để dự thầu.
Loạt nhà thầu bị loại do có dấu hiệu gian lận.
Tương tự, khi tham gia gói thầu này, Liên danh Công ty TNHH Xây dựng Ngọc Châu Gia - Công ty CP Đầu tư xây dựng Quốc Hưng đề xuất thiết bị thi công là 2 máy thủy bình thuộc sở hữu của Công ty CP Đầu tư xây dựng Quốc Hưng kèm theo Hóa đơn số 130 (liên 2) ngày 12/8/2020 do Công ty TNHH MTV Xây dựng Phúc Thành phát hành. Qua xác minh với Chi Cục thuế khu vực Cái Răng - Phong Điền, Hóa đơn số 130 (liên 2) ngày 12/8/2020 do Công ty TNHH MTV Xây dựng Phúc Thành phát hành đã bị xóa bỏ và không còn giá trị sử dụng. Tổ chuyên gia đánh giá Liên danh Ngọc Châu Gia - Quốc Hưng sử dụng hóa đơn không hợp lệ để dự thầu.
Ban Quản lý dự án xây dựng giao thông Bắc Ninh vừa công khai kết quả lựa chọn nhà thầu thực hiện Gói thầu số 13 Toàn bộ phần xây dựng và đảm bảo an toàn giao thông phục vụ thi công (đoạn từ Km1+400,74 - Km2+251,24) thuộc Dự án Đầu tư xây dựng đường giao thông từ TL.277 đến khu lưu niệm đồng chí Nguyễn Văn Cừ, thị xã Từ Sơn (đoạn từ UBND phường Trang Hạ đi khu lưu niệm đồng chí Nguyễn Văn Cừ). Gói thầu có giá dự toán 151,761 tỷ đồng.
Tham dự gói thầu này, Liên danh Công ty CP Đầu tư Nam - Invest - Công ty TNHH Xây dựng 1-5 - Công ty TNHH Đầu tư và Xây dựng thương mại Mỹ Phong bị loại vì HSDT không đáp ứng yêu cầu của hồ sơ mời thầu HSMT. Theo Báo cáo đánh giá HSDT, nhà thầu đề xuất nhân sự Nguyễn Ngọc Tuấn đảm nhận vị trí cán bộ trắc địa. Ông Tuấn có bằng tốt nghiệp đại học (kỹ sư ngành trắc địa, ngày sinh 1/11/1982, số hiệu bằng A0203970, số vào sổ 441/TĐ, năm tốt nghiệp 2008, hình thức đào tạo tại chức tại Trường Đại học Mỏ - Địa chất). Tuy nhiên, Trường Đại học Mỏ - Địa chất cho biết, Nguyễn Ngọc Tuấn không có thời gian học tập tại trường và không có tên trong sổ gốc cấp bằng tốt nghiệp đại học của Trường.
... đến gian lận thiết bị
Ban Quản lý dự án chuyên ngành giao thông tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu vừa công khai kết quả lựa chọn nhà thầu thực hiện Gói thầu Di dời và tái lập hệ thống điện trung, hạ thế thuộc Dự án Xây dựng mới cầu Cửa Lấp 2 và nâng cấp, mở rộng đoạn từ Ngã ba Lò Vôi đến cổng khu du lịch Thùy Dương huyện Long Điền và huyện Đất Đỏ.
Tại gói thầu này, Công ty TNHH Xây dựng Thương mại điện Quang Phát đề xuất nhân sự chỉ huy trưởng là Lê Duy Tuân, kỹ sư hệ thống điện, bằng đại học do Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội cấp. Tuy nhiên, theo văn bản xác minh của Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội, toàn bộ các thông tin liên quan tới bằng tốt nghiệp của Lê Duy Tuân không phải văn bằng do Đại học Bách Khoa Hà Nội cấp.
Thời gian qua, có không ít trường hợp HSDT kê khai nhân sự chủ chốt sử dụng bằng cấp không có thực, thiết bị máy móc có hóa đơn, thông tin đăng kiểm không trung thực và bị phát giác trong quá trình đánh giá HSDT.
Theo chuyên gia đấu thầu, về nguyên tắc, nhà thầu phải chịu trách nhiệm toàn diện về tài liệu nộp trong HSDT, trong quá trình đấu thầu, rủi ro đến với nhà thầu có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có cả nguyên nhân khách quan (do bên thứ 3). Nhà thầu phải chịu trách nhiệm cao nhất trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của bằng cấp, giấy tờ thuộc về nhân sự, máy móc do mình quản lý. Do đó, nhà thầu phải rà soát kỹ lưỡng tài liệu để giảm thiểu rủi ro khi dự thầu, vị chuyên gia khuyến nghị.
Trước đó, thông qua việc kiểm tra gói thầu của huyện Như Thanh, cơ quan chức năng đã phát hiện một số hồ sơ, tài liệu của doanh nghiệp dự thầu đã giả mạo chữ ký của công chứng viên nên đã chỉ đạo cơ quan chức năng phối hợp đơn vị tư vấn chấm thầu rà soát, kiểm tra và kết luận là giả mạo hồ sơ.
Tương tự, đầu năm 2025, UBND huyện Quan Hoá đã ra Quyết định cấm tham gia đấu thầu đối với 3 doanh nghiệp trên địa bàn huyện Quan Hoá do phát hiện có gian lận hồ sơ tham gia dự thầu. Ngoài ra, mỗi công ty còn bị tịch thu tiền bảo lãnh gần 590 triệu đồng.
Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Như Thanh cũng căn cứ các quy định của pháp luật, xem xét hồ sơ và Thông báo kết quả giám định số 401/KL-KTHS ngày 14/01/2025 của Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Thanh Hoá, Ban đã làm văn bản đề nghị Chủ tịch UBND huyện ban hành quyết định cấm thầu với các công ty có hành vi giả mạo hồ sơ, tài liệu.
Quyết định cấm thầu của Chủ tịch huyện Như Thanh.
Theo đó, liên danh Công ty cổ phần tư vấn xây dựng và phát triển Phương Bắc - Công ty cổ phần kiến trúc và xây dựng Bắc Việt (Liên danh nhà thầu tham dự thầu gói thầu số 05: Thi công xây dựng công trình và đảm bảo an toàn giao thông công trình Cầu Khe Thùng, xã Xuân Phúc, huyện Như Thanh).
Liên danh Công ty cổ phần tư vấn xây dựng và phát triển Phương Bắc - Công ty cổ phần tư vấn xây dựng và phát triển thương mại Hà Nội (Liên danh nhà thầu tham dự thầu gói thầu số 03 - Thi công xây dựng công trình và đảm bảo an toàn giao thông dự án Đường giao thông từ xã Xuân Phúc, huyện Như Thanh đi Nhà máy đường Nông Cống, huyện Nông Cống.
Công ty cổ phần tư vấn xây dựng và phát triển Phương Bắc đã có hành vi làm giả hồ sơ, tài liệu trong E-HSDT để tham dự thầu gói thầu số 05 và gói thầu số 03, vi phạm điểm a, khoản 4, Điều 16, Luật Đấu thầu năm 2023.
PV