Tính đến hết quý 1/2025, Trung Quốc và Mỹ vẫn là 2 điểm đến lớn nhất của cá tra Việt Nam, trong đó sản phẩm chủ lực là phile cá tra đông lạnh. Nhu cầu tiêu thụ từ 2 thị trường trọng điểm tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong động lực thúc đẩy xuất khẩu các sản phẩm cá tra “vượt khỏi biên giới”.
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) dẫn số liệu từ Hải quan Việt Nam cho thấy xuất khẩu cá tra trong tháng 3/2025 đạt 182 triệu USD, tăng 21% so với tháng trước và 16% so với cùng kỳ năm 2024. Sự tăng trưởng này được thúc đẩy mạnh mẽ bởi nhu cầu tiêu thụ từ hai thị trường trọng điểm là Trung Quốc (bao gồm Hồng Kông) và Mỹ, khẳng định vai trò quan trọng của cá tra Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Trong tháng 3/2025, khối lượng xuất khẩu cá tra sang tất cả các thị trường đạt gần 79.000 tấn, tăng 23% so với cùng kỳ năm ngoái, từ mức hơn 55.000 tấn. Xuất khẩu sang tất cả các thị trường chính trong tháng 3/2025 đa số tăng so với tháng trước: Trung Quốc &HK tăng 61%, ASEAN tăng 11%, Mỹ tăng 28%, EU tăng 73%, Brazil tăng 44%, Mexico tăng 15% và Vương quốc Anh tăng 120%.
Theo VASEP, khối lượng xuất khẩu tăng đáng kể trong tháng này vì không còn bị ảnh hưởng bởi kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài của Việt Nam như 2 tháng đầu năm. Ngoài ra, nhu cầu từ Trung Quốc cũng tăng khá mạnh vào cuối tháng 3 khi giá nguyên liệu thô có xu hướng giảm.
Sự phục hồi mạnh mẽ đã khiến Trung Quốc & HK tiếp tục là thị trường tiêu thụ cá tra lớn nhất của Việt Nam trong tháng 3/2025, với lượng nhập khẩu lên tới hơn 21 nghìn tấn, sau chứng kiến lượng nhập khẩu thấp nhất trong một năm trở lại đây vào tháng 2/2025. Giá trị xuất khẩu sang thị trường này đạt 38 triệu USD, tăng 6% so với cùng kỳ năm 2024, dù giá xuất khẩu trung bình giảm 4,2%, còn 2,04 USD/kg sau 6 tháng tăng liên tục.
Trong khi đó, tại Mỹ, giá xuất khẩu cá tra hiện ở mức 3,40 USD/kg. Tuy nhiên, nguy cơ áp dụng mức thuế quan đối ứng 46% đang tạo áp lực lớn cho các doanh nghiệp xuất khẩu. Nếu thuế được áp dụng, giá cá tra có thể tăng lên khoảng 5,10 USD/kg, khiến sản phẩm này khó cạnh tranh với các loại cá thịt trắng khác như cá rô phi hay cá tuyết. Điều này có thể dẫn đến tình trạng "càng xuất khẩu càng lỗ", buộc các doanh nghiệp phải xem xét giảm tỷ trọng xuất khẩu sang Mỹ và chuyển hướng sang các thị trường khác. Tuy nhiên, việc Mỹ hoãn 90 ngày áp dụng mức thuế 46% đã mang lại thời gian quý báu để các nhà xuất khẩu vận chuyển hàng hóa và tìm kiếm giải pháp thay thế.
Tính đến hết quý 1/2025, Trung Quốc và Mỹ vẫn là 2 điểm đến lớn nhất của cá tra Việt Nam, trong đó sản phẩm chủ lực là phile cá tra đông lạnh.
Ngoài các vấn đề liên quan đến thuế quan và 90 ngày tạm hoãn thuế, nhu cầu của người tiêu dùng tại 2 thị trường này cũng chi phối nhiều đến tình hình thị trường bán lẻ. Người dân tại hai quốc gia này đã quen thuộc với hương vị của loài cá thịt trắng đến từ Việt Nam, do đó nếu như được thanh toán đơn hàng với mức giá tốt hơn nhờ vào các ưu đãi thuế, ưu đãi FTA chắc chắn sẽ thúc đẩy quyết định mua hàng của người tiêu dùng, kéo theo giá trị và khối lượng nhập khẩu tăng và tăng xuất khẩu từ Việt Nam.
VASEP kỳ vọng Việt Nam sẽ sớm đạt được thỏa thuận về thuế với Mỹ, đồng thời tiếp tục thúc đẩy đàm phán nâng cấp FTA ASEAN-Trung Quốc phiên bản 3.0 (viết tắt là ACFTA) nhằm mở ra nhiều hơn nữa các cơ hội kinh tế, thương mại cho các nước trong khu vực nói chung và hai nước nói riêng.
Trung Anh