Xuất khẩu cá tra Việt Nam trong tháng 3 và trong cả quý 1/2025 sang các thị trường vẫn ổn định. Tuy nhiên, đầu tháng 4/2025 Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký sắc lệnh áp thuế đối với hầu hết các nền kinh tế, và điều chỉnh ngay sau đó. Trong bối cảnh nhiều cơ hội đan xen thách thức, ngành hàng cá tra đang đứng trước nhiệm vụ kép: vừa mở rộng thị trường, vừa nâng cao năng lực ứng phó với biến động.
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) dẫn số liệu của Hải quan Việt Nam cho biết, tháng 3/2025, xuất khẩu cá tra sang các thị trường tiếp tục tăng trưởng dương 16%, đạt 182 triệu USD. Lũy kế xuất khẩu cá tra quý 1/2025 đạt hơn 465 triệu USD, tăng 13% so với quý 1/2024.
Trung Quốc & HK tiếp tục khẳng định là thị trường tiêu thụ cá tra số 1 của Việt Nam. Xuất khẩu cá tra sang Trung Quốc & HK trong tháng cuối quý 1/2025 đạt hơn 38 triệu USD, tăng 4% so với tháng 3/2024. Tổng giá trị xuất khẩu cá tra sang thị trường này trong 3 tháng đầu năm nay đạt hơn 105 triệu USD, giảm 6% so với cùng kỳ năm ngoái.
Xuất khẩu cá tra sang Mỹ trong tháng 3/2025 mặc dù giảm nhẹ 4% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt hơn 29 triệu USD, nhưng vẫn duy trì là điểm đến lớn thứ 2 của xuất khẩu cá tra Việt Nam. Tổng xuất khẩu cá tra quý 1/2025 sang Mỹ đạt 69 triệu USD, tăng 6% so với quý 1/2024.
Sau Mỹ, Brazil tiếp tục chứng minh sức tiêu thụ mạnh mẽ sản phẩm cá tra đến từ Việt Nam, đặc biệt là phile cá tra đông lạnh. Tháng 3/2025, xuất khẩu cá tra sang quốc gia Nam Mỹ này đạt hơn 20 triệu USD, tăng gần gấp rưỡi so với tháng 3/2024. quý 1/2025, xuất khẩu cá tra sang Brazil đạt hơn 48 triệu USD, tăng 73% so với cùng kỳ năm ngoái.
Xuất khẩu cá tra sang EU cũng tiếp tục đón sóng tăng trưởng dương 16%, với giá trị đạt gần 45 triệu USD trong quý 1/2025. Hà Lan vẫn là quốc gia nhập khẩu nhiều nhất các sản phẩm cá tra Việt Nam trong khối EU. Ba tháng đầu năm nay, xuất khẩu cá tra sang Hà Lan đạt 12 triệu USD, tăng 11% so với cùng kỳ năm ngoái.
Thái Lan là thị trường đơn lẻ tiêu thụ nhiều cá tra thứ 4 của Việt Nam. Giá trị xuất khẩu cá tra sang xứ sở Chùa Vàng này trong tháng 3/2025 đạt gần 8 triệu USD, tăng 27% so với tháng 3/2024. quý 1/2025, xuất khẩu tổng giá trị xuất khẩu cá tra sang Thái Lan đạt 20 triệu USD, tăng 22% so với cùng kỳ năm ngoái.
Nhìn chung, xuất khẩu cá tra Việt Nam trong tháng 3 và trong cả quý 1/2025, xuất khẩu cá tra Việt Nam sang các thị trường vẫn ổn định. Tuy nhiên, đầu tháng 4/2025 Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký sắc lệnh áp thuế đối với hầu hết các nền kinh tế, và điều chỉnh ngay sau đó. Thời điểm hiện tại - 90 ngày hoãn thuế tạm lắng xung đột thương mại - tạo ra đồng thời cả cơ hội và rủi ro hiện hữu.
Theo VASEP, quá khó để dự đoán tình hình xuất khẩu thủy sản Việt Nam, trong đó có xuất khẩu cá tra trong tương lai gần khi các chính sách thương mại dưới thời ông Trump luôn tiềm ẩn yếu tố bất ngờ, có thể đảo chiều chỉ trong một đêm và tạo ra những cú sốc lớn cho thị trường. Thị trường xuất khẩu cá tra không phải là ngoại lệ.
Đánh giá việc Hoa Kỳ dự kiến áp thuế đối ứng lên sản phẩm Việt Nam, bà Nguyễn Ngô Vi Tâm – Tổng Giám đốc Vĩnh Hoàn, cho rằng đây là một cú sốc lớn, đặc biệt bởi Mỹ là một trong những thị trường xuất khẩu chủ lực của công ty. Tuy nhiên, đại diện DN này cũng khẳng định mức thuế nhập khẩu, dù ở bất kỳ ngưỡng nào từ 10% đến 46%, vẫn là chi phí do nhà nhập khẩu Hoa Kỳ chịu.
“Cá tra Việt Nam vẫn có lợi thế cạnh tranh lớn do nguồn cung ổn định, chất lượng đồng đều và ít đối thủ thay thế. Mức thuế cao có thể làm giảm sức mua trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn, người tiêu dùng và nhà nhập khẩu sẽ có thời gian điều chỉnh để duy trì thị trường. Chúng tôi không bi quan và vẫn tin rằng sản phẩm cá tra sẽ giữ được vị thế,” đại diện Vĩnh Hoàn chia sẻ.
Trong bối cảnh nhiều cơ hội đan xen thách thức, ngành hàng cá tra đang đứng trước nhiệm vụ kép: vừa mở rộng thị trường, vừa nâng cao năng lực ứng phó với biến động. Với nền tảng uy tín đã được xây dựng từ nhiều năm qua, kỳ vọng rằng cá tra Việt sẽ tiếp tục khẳng định vị thế trên bản đồ thủy sản thế giới – mang đến giá trị cao nhất cho người nuôi, doanh nghiệp và người tiêu dùng toàn cầu.
Bà Nguyễn Ngô Vi Tâm cũng đồng thời cho biết, doanh nghiệp đã chủ động xây dựng kế hoạch với các con số thận trọng nhằm phản ánh đúng áp lực biên lợi nhuận. Về dài hạn, DN sẽ đa dạng hóa ngành hàng, trong đó DN đang mở rộng đầu tư sang nuôi và phát triển sản phẩm từ cá rô phi.
Trong khi đó, một số doanh nghiệp thủy sản khác đang chuyển hướng đẩy mạnh xuất khẩu sang châu Âu. Theo số liệu thống kê, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đã đạt khoảng 1 tỷ USD vào năm 2024. Để nâng cao giá trị, các doanh nghiệp buộc phải thay đổi cách làm, chủ động hơn, bài bản hơn để thích ứng hiệu quả với những yêu cầu ngày càng khắt khe hơn.
Bên cạnh đó, theo các chuyên gia đầu ngành, Việt Nam nên sớm có một trung tâm dữ liệu quốc gia cho ngành thủy sản. Ở đó sẽ cập nhật mọi thông tin, chính sách, diễn biến của thị trường để giúp nông dân, doanh nghiệp chủ động hơn trong sản xuất, thu mua, chế biến và xuất khẩu.
Mới đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đến Việt Nam. Việt Nam và Trung Quốc đã ký kết các văn kiện hợp tác trong các lĩnh vực, trong đó có thương mại nông sản. Đồng thời, hai bên nhất trí phát huy tốt vai trò của "Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực" (RCEP) và Hiệp định thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc (ACFTA) thúc đẩy thương mại song phương phát triển theo hướng cân bằng.
Trung Quốc và Mỹ đều là các thị trường trọng điểm của xuất khẩu cá tra Việt Nam. Đặc biệt, trong bối cảnh thương mại toàn cầu đang có nhiều biến động. Bất kỳ động thái nào từ các “nước bạn” cũng sẽ ảnh hưởng ít nhiều đến xuất khẩu thủy sản, trong đó có cá tra.
“Lạc quan mà nói, vị thế của cá tra Việt Nam trên trường quốc tế từ lâu đã là một “mắt xích” quan trọng trong vòng tuần hoàn xuất nhập khẩu thủy sản thế giới; người tiêu dùng “xứ sở Trung Hoa” và “xứ cờ Hoa” phần nào cũng đã quen với hương vị cá tra Việt. Kỳ vọng rằng, xuất khẩu cá tra sẽ tiếp tục chinh phục các thị trường, với giá cả tốt nhất để người tiêu dùng được thưởng thức trọn vẹn hương vị của loài cá thịt trắng đến từ Việt Nam.” chuyên gia tại VASEP nhận định.
Năm 2025, ngành cá tra Việt Nam đặt kế hoạch duy trì sản lượng khoảng 1,65 triệu tấn, giảm khoảng 20.000 tấn so với năm 2024, nhưng vẫn đạt kim ngạch xuất khẩu ở mức 2 tỷ USD, tương đương năm 2024.
VASEP kỳ vọng, xuất khẩu cá tra Việt Nam năm 2025 tiếp tục là điểm sáng tăng trưởng, lấy người nông dân, ngư dân làm động lực chính cho nuôi trồng, chế biến, sản xuất và xuất khẩu. Dù vậy cá tra Việt Nam năm nay có thể sẽ phải đối mặt với những thách thức mới, cả về thị trường, đối thủ cạnh tranh và những yếu tố địa chính trị tác động, nhưng sản phẩm cá Việt Nam vẫn sẽ chinh phục người tiêu dùng khắp thế giới.
Trung Anh