Hãng tin Nikkei Asia dẫn một nguồn tin thuộc chính phủ Nhật Bản cho biết, Tokyo đang muốn kêu gọi Việt Nam tham gia thỏa thuận chia sẻ dầu mỏ đầu tiên của nước này với một quốc gia Đông Nam Á.
Việc Việt Nam là quốc gia đầu tiên mà chính phủ Nhật Bản hướng đến ở ASEAN nhằm đạt thỏa thuận chia sẻ và dự trữ dầu mỏ “không có gì bất thường”.
Quyết định này của phía Nhật Bản đối với Việt Nam là nhằm khẳng định chiến lược duy trì nguồn cung xăng dầu, đảm bảo sản xuất, duy trì chuỗi cung ứng toàn cầu mang nhiều tính toán hậu Covid-19 và những cú sốc bất ngờ như sự cố kênh đào Suez khi tàu Ever Given mắc cạn.
Đây là một phần trong nỗ lực của Nhật Bản nhằm xây dựng các thỏa thuận chia sẻ dầu mỏ với các nước thành viên ASEAN. Theo đó, mỗi bên tham gia sẽ xây dựng các kho dự trữ riêng về dầu thô, xăng, dầu diesel cùng các sản phẩm dầu mỏ khác nhằm chuẩn bị cho trường hợp nguồn cung bị gián đoạn.
Theo Nikkei, cả Nhật và các nước ASEAN đều phụ thuộc nhiều vào nguồn cung dầu mỏ từ Trung Đông. Trong khi Nhật Bản vẫn duy trì lượng dự trữ xăng dầu đủ để đáp ứng tiêu dùng nội địa trong 200 ngày thì một số quốc gia Đông Nam Á chỉ có nguồn cung đủ cho một tháng.
Thông qua thỏa thuận chia sẻ dầu mỏ đầu tiên với Việt Nam, Nhật Bản muốn đảm bảo nguồn cung xăng dầu không bị gián đoạn trong trường hợp chuỗi cung ứng ở nước ngoài gặp sự cố, nguồn tin chính phủ của Nikkei cho hay.
Hiệp định mới với Việt Nam còn là một phần trong nỗ lực lớn hơn của chính quyền Thủ tướng Yoshihide Suga để phát triển các thỏa thuận chia sẻ dầu mỏ với ASEAN. Theo một đề xuất, mỗi bên tham gia sẽ xây dựng kho dự trữ dầu thô riêng, cùng với xăng, nhiên liệu diesel và các sản phẩm dầu mỏ khác phòng trường hợp bị gián đoạn nguồn cung.
Cả Nhật Bản và các nước thành viên ASEAN đều phụ thuộc nặng nề vào nguồn cung dầu mỏ của Trung Quốc. Xuất phát từ cuộc khủng hoảng năng lượng những năm 1970, Nhật Bản hiện có kho dự trữ xăng dầu đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước trong hơn 200 ngày. Tuy nhiên, một số nước Đông Nam Á chỉ có đủ nguồn cung cho một tháng.
Hãng xăng dầu BP cho biết, hơn 60% các chuyến hàng dầu thô tới khu vực châu Á - Thái Bình Dương là từ Trung Đông. Trong khi đó, việc vận chuyển rất dễ bị tắc nghẽn. Tháng trước, một con tàu container bị mắc kẹt ở kênh đào Suez đã khiến chuỗi cung ứng bị gián đoạn, trong đó có dầu thô. Đây là những rủi ro mà các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản và các nhà sản xuất khác đang hoạt động ở ASEAN phải đối mặt.
Nikkei cho biết, đây là lần đầu tiên Chính phủ Nhật Bản tiếp cận Việt Nam với đề xuất chia sẻ dầu mỏ. Khi đại dịch lắng xuống, Tokyo sẽ bắt đầu các cuộc thảo luận để đạt được thỏa thuận trong thời gian sớm nhất.
Nhật Bản cũng đang tiến hành đàm phán với Indonesia, Thái Lan, Malaysia và các quốc gia trong ASEAN khác để ký kết các thỏa thuận tương tự. Đối với Phillippines, Nhật Bản đang xem xét một hình thức khác, trong đó, Tokyo sẽ đưa ra các hướng dẫn để xây dựng một kế hoạch dự trữ xăng dầu.
Tháng trước, Tập đoàn Dầu khí và Kim loại quốc gia Nhật Bản đã cùng với Cơ quan Năng lượng Quốc tế và các tổ chức khác tổ chức một cuộc họp với các đại diện từ 8 nước ASEAN. Tại cuộc họp đó, Nhật Bản đã đề nghị cần có sự hiểu biết chung về tầm quan trọng của việc dự trữ và hợp tác về dầu mỏ.
Ngoài ra, Nhật Bản cũng đang tìm cách để hợp tác với các nhà sản xuất dầu mỏ. Tháng 12 năm ngoái, Tokyo đã ký kết một thỏa thuận với Kuwait nhằm xây dựng một kho dự trữ dầu chung ở Nhật Bản. Thỏa thuận cũng đưa ra cơ chế là một số kho dự trữ có thể được chia sẻ với các bên thứ 3 ở châu Á nếu Nhật Bản và Kuwait đồng ý.
Ngân Hòa