Xuất hiện tình trạng, sau khi phát hiện ra ô tô bị phạt nguội và không muốn bị giữ giấy phép lái xe nên đã tìm cách đi thuê hoặc mượn giấy phép lái xe (GPLX) của người khác để “thế thân”. Việc làm này là hành vi vi phạm pháp luật.
Cho thuê GPLX tràn lan trên MXH
Chỉ cần gõ trên mạng xã hội cụm từ “hỗ trợ phạt nguội” sẽ cho ra một loạt những hội nhóm kín, mở hướng dẫn các thủ tục nộp phạt nguội cho người vi phạm. Bên cạnh những hướng dẫn chi tiết, cụ thể không thiếu những lời mời chào cho thuê GPLX, hỗ trợ xóa lỗi phạt nguội. Trong các hội nhóm này, cũng có khá nhiều gười vào tìm thuê GPLX cho mục đích nộp phạt nguội.
“Chỉ từ 1,5-5 triệu đồng một tháng cho một bằng B2, hoặc bằng lái xe máy, là khách hàng có thể thuê bằng lái xe nộp phạt nguội, không lo bị giữ bằng vài tháng, thậm chí cả năm mà không thể đi đâu được”, đó là những lời quảng cáo có cánh của các “cò” dịch vụ cho thuê bằng lái xe.
Những lời mời chào thuê GPLX xuất hiện nhan nhản trên mạng xã hội.
Hầu hết những người môi giới cho thuê GPLX đều khẳng định, hoàn toàn có thể lấy GPLX của người khác để “thế thân” mà không sợ bị Cảnh sát Giao thông (CSGT) phát hiện, đồng thời cam kết có thể xử lý ở bất kì tỉnh nào.
Tại một nhóm có hơn chục nghìn thành viên, hàng chục người đăng thông tin cần thuê bằng B2 ở thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh để đóng phạt. Bên cạnh đó, một số khác cũng đăng thông tin đang có giấy phép lái xe hạng B1, B2, C… để không và sẵn sàng cho thuê đóng phạt nguội với giá phải chăng.
Một tài khoản có tên “congthe” rao trên hội nhóm: “Em có bằng lái xe B2 ít sử dụng ai cần thuê để phạt nguội liên hệ em ạ. Em chỉ nhận ở khu vực Hồ Chí Minh thôi ạ”. Người này không quên khoe ảnh khách hàng chuyển khoản và đã xử lý xong lỗi vi phạm cho khách. Ngay lập tức nhiều người vào comment bình luận. Người hỏi thuê, những cũng không ít người khuyên nhủ đó là hành vi vi phạm pháp luật, sẽ bị xử lý rất nặng.
Còn một nick khác thì quảng cáo: “Em có hai cái bằng B2, lúc đầu thất lạc nên đi làm lại bằng mới, giờ lại tìm được cái bằng cũ rồi, tự nhiên lại có thêm một bằng nữa, bằng mới hạn lại thêm được 3 năm luôn, vậy cho thuê thì có sao không các bác? Để không một cái cũng chả biết làm gì. Ý em chỉ là cho thuê đi nộp phạt nguội thôi các bác nhé, nếu bác nào muốn thuê thì chỉ 1 triệu một tháng, inbox để vào việc”
Việc phạt nguội được ghi hình, xác minh đầy đủ nên không thể xóa lỗi vi phạm hoặc lấy GPLX của người khác để “thế thân”.
Lấy lý do người nhà bị phạt nguội ở cao tốc Hà Nội - Lào Cai vì 2 lần chạy quá tốc độ 15-20km, phóng viên liên hệ với một thành viên trong nhóm hỏi cách xử lý. Thì người này cho biết: “Với lỗi quá tốc độ 15-20km, tái phạm lần 2, người lái xe chịu tình tiết tăng nặng, sẽ bị phạt 6 triệu, giữ bằng lái xe 3 tháng. Nếu muốn có bằng đi chơi Tết thì nên thuê bằng với giá 2 triệu một tháng, chuyển khoản 50%. Sau khi giải quyết xong mới phải chuyển khoản nốt số tiền còn lại”. Tuy nhiên khi phóng viên ngỏ ý được giảm giá vì quá đắt, nếu thuê 3 tháng sẽ phải mất 6 triệu, thì người này cho biết, giá quá rẻ vì ở khu vực phía Bắc rất khó thuê, chưa kể CSGT làm chặt nên phải rất cẩn trọng. Còn nếu muốn xóa lỗi phạt nguội thì mất 5 triệu đồng/1 lỗi, chuyển khoản 100%”.
Người này cũng khẳng định, đã nhiều lần hỗ trợ thành công bằng phương thức này mà không hề bị phát hiện. Khi đi nộp phạt, sẽ có chủ nhân của GPLX cho thuê đi cùng và tự nhận là họ hàng của người bị phạt nguội, đồng thời viết cam kết là người đã lái xe, gây ra lỗi vi phạm đó. Còn người bị phạt nguội chỉ việc nhận là người cho mượn là xong.
Đây là hành vi vi phạm pháp luật
Anh Nguyễn Xuân Thắng (Phủ Lý, Hà Nam) đã từng là nạn nhân của trò thuê GPLX để “thế thân”. Cụ thể, anh Thắng đã phải ngậm đắng nuốt cay khi mất 3 triệu đồng cho một đối tượng. Cũng chỉ vì bị phạt nguội ở Đà Nẵng trong một lần phượt xuyên Việt, anh đã vào một hội nhóm nhờ một người môi giới đứng ra xử lý. Vì lái xe biển Hà Nam, nhưng lại bị phạt ở Đà Nẵng, nên đối tượng đã khuyên anh nên xóa thông tin phạt nguội với chi phí 3 triệu đồng. Anh đồng ý chuyển khoản tiền cọc là 1,5 triệu đồng, khi nào tra cứu không còn lỗi thông tin phạt nguội sẽ chuyển khoản nốt số tiền còn lại, thế nhưng ngay sau khi chuyển cọc, anh đã không thể liên hệ với facebook kia. Cuối cùng anh đành ngậm đắng nuốt cay đi nộp phạt và chịu bị giữ bằng vài tháng.
Theo một cán bộ Cục CSGT, khi tài xế đến các đơn vị thực hiện theo thông báo phạt nguội, cơ quan công an sẽ có nhiệm vụ kiểm tra, lập biên bản xác minh vụ việc mới cho đóng phạt. Không phải ai đóng phạt cũng được. Nhiệm vụ của công an là phải kiểm tra, đối chiếu, xác minh vụ việc trước khi ra quyết định lập biên bản xử phạt.
Trong trường hợp, chủ phương tiện khi cho thuê xe, mượn xe mà không may phương tiện dính phạt nguội, nếu người chủ chứng minh được lỗi không phải do mình sẽ không bị xử phạt.
Hệ thống camera phạt nguội góp phần nâng cao ý thức người dân.
Do đó, để giúp cho công tác chứng minh hiệu quả hơn, chủ xe có thể thực hiện các việc sau: Có hợp đồng thuê xe mà trong đó quy định rõ ràng về thời gian sử dụng, về điều khoản người thuê phải chịu trách nhiệm nếu có hành vi vi phạm an toàn giao thông trong thời gian thuê xe.
Chủ xe yêu cầu bên cho thuê cung cấp đầy đủ những thông tin cá nhân như: bằng lái xe, căn cước công dân, hộ khẩu. Đồng thời chủ xe cũng nên kiểm tra tính hợp pháp của các giấy tờ nêu trên; yêu cầu cọc tiền khi bàn giao xe, số tiền này sẽ trừ vào tiền phạt trong trường hợp bên thuê cố tình không muốn đóng phạt.
Ngoài ra, chủ xe cũng nên thường xuyên kiểm tra phạt nguội để theo dõi phương tiện của mình có đang trong danh sách phương tiện bị phạt nguội hay không, từ đó có thể kịp thời xử lý.
Liên quan đến cơ chế phạt nguội trong vi phạm giao thông, Thông tư số 51/2022 của Bộ GTVT, Thông tư số 15/2022, Thông tư số 32/2023 của Bộ Công an có quy định cụ thể như sau: Bước 1: Phát hiện vi phạm giao thông: CSGT phát hiện vi phạm thông qua thiết bị ghi hình các xe trên đường, qua hệ thống giám sát tự động hoặc từ các thiết bị khác. Bước 2: Kiểm tra, phân tích, xác định vi phạm giao thông: Xác định thông tin về phương tiện giao thông, chủ phương tiện, tổ chức, cá nhân có liên quan đến vi phạm. Bước 3: Thông báo cho người điểu khiển phương tiện vi phạm. Bước 4: Phối hợp với chủ phương tiện giải quyết vụ việc vi phạm. Bước 5: Cập nhật kết quả xử lý và kết thúc hồ sơ.
Như vậy, việc xác minh ai là người điều khiển phương tiện khi vi phạm dựa trên hình ảnh ghi được thông qua thiết bị ghi hình và việc xác minh được thực hiện đồng bộ trên dữ liệu thu được từ hệ thống camera quan sát, nhận dạng với độ chính xác cao.
Do đó, nếu người vi phạm thuê/mượn GPLX của người khác để nộp cho CSGT và tiếp tục sử dụng GPLX của mình để tiếp tục tham gia lưu thông là không đúng với quy định của pháp luật.
Trường hợp, xác minh được người điều khiển phương tiện cố tình trốn tránh nghĩa vụ thi hành quyết định xử phạt, thì theo Điều 10 Luật Xử lý vi phạm hành chính thì sau khi vi phạm mà có hành vi trốn tránh, che giấu vi phạm là tình tiết tăng nặng và bị xử lý theo Luật Xử lý vi phạm hành chính.
Việc thuê bằng lái xe để “thế thân” là hành vi vi phạm pháp luật, người cho thuê và người thuê khi bị phát hiện sẽ bị xử lý nghiêm minh. Bởi vậy, mỗi người dân cần nghiêm chỉnh chấp hành luật lệ giao thông.
Quang Anh