'Nóng' việc TP.HCM xây dựng bảng giá đất mới, Bộ Tài nguyên và Môi trường nói gì?

Bộ TN&MT đã thông tin về việc xây dựng bảng giá đất mới tại TP.HCM trong Hội nghị phổ biến các nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai 2024. Nguyên tắc điều chỉnh bảng giá đất là phải đảm bảo hài hòa giữa thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất với tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất; hài hòa giữa các đối tượng sử dụng đất và Nhà nước.

Điều chỉnh bảng giá đất qua 3 giai đoạn

Thời gian qua, TP.HCM nói riêng, thị trường khu Nam nói chung xôn xao trước thông tin bảng giá đất điều chỉnh. Hiện bảng giá đất cũ chính thức áp dụng đến hết năm 2025. Tuy nhiên, về phía TP.HCM liên tục đề xuất áp dụng bảng giá đất sớm để đi cùng với thời điểm các Luật mới có hiệu lực.

Mới đây, Sở TN&MT TP.HCM có báo cáo gửi Bộ TN&MT về lộ trình điều chỉnh bảng giá đất trên địa bàn thành phố theo luật Đất đai 2024. Theo đó, lộ trình điều chỉnh bảng giá đất gồm 3 giai đoạn.

Giai đoạn 1 từ 1.8.2024 đến 31.12.2025 để đất phù hợp với tình hình thực tế trên địa bàn thành phố. Bảng giá đất điều chỉnh được thực hiện đúng theo trình tự quy định tại Nghị định số 71/2024 của Chính phủ quy định về giá đất. UBND quận, huyện và TP.Thủ Đức thu thập và gửi dữ liệu về giá đất cho Sở TN&MT.

Sau đó, đơn vị tư vấn tổng hợp, phân tích, đánh giá sự phù hợp của giá đất điều chỉnh với tình hình thực tế về giá đất trên địa bàn thành phố để xây dựng bảng giá đất điều chỉnh. Thẩm quyền điều chỉnh bảng giá đất trong giai đoạn này thuộc về UBND TP.HCM theo quy định tại luật Đất đai 2024 và Nghị định số 71/2024 của Chính phủ.

Giai đoạn 2 từ 1.1.2026 đến 31.12.2026. Hiện nay, Sở TN&MT đang thực hiện các thủ tục trình cơ quan có thẩm quyền chấp thuận chủ trương thực hiện dự án xây dựng bảng giá đất áp dụng lần đầu từ ngày 1.1.2026 theo quy định tại Luật đất đai 2024. Thẩm quyền phê duyệt bảng giá đất trong giai đoạn này thuộc về HĐND TP.HCM.

Giai đoạn 3 từ 1.1.2027 trở đi. TP.HCM thực hiện điều chỉnh, sửa đổi bổ sung bảng giá đất để công bố và áp dụng từ ngày 1.1 của năm tiếp theo quy định tại luật Đất đai 2024.

Bộ TN&MT lên tiếng

Liên quan đến vấn đề này, tại  cuộc họp báo thông tin về hội nghị phổ biến các nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai 2024, ông Đào Trung Chính, Cục trưởng Cục Quy hoạch và Phát triển Tài nguyên đất (Bộ TN&MT) cho hay Khoản 1, điều 257 của Luật Đất đai 2024 quy định các địa phương được tiếp tục sử dụng bảng giá đã ban hành theo Luật Đất đai 2013 cho đến hết ngày 31-12-2025. Trong trường hợp cần thiết UBND cấp tỉnh có thể quyết định điều chỉnh theo Luật Đất đai 2024.

Về nguyên nhân tại sao phải điều chỉnh, ông Chính cho hay không chỉ TP.HCM mà một số địa phương khác cũng tiến hành điều chỉnh bảng giá đất trên địa bàn.

Nguyên do là bảng giá đất được áp dụng hiện nay là đang thực hiện theo Luật Đất đai 2013, có yêu cầu là nằm trong khung giá đất của Chính phủ quy định, đồng thời cũng quy định khi có biến động thì phải điều chỉnh theo giá đất thị trường với biên độ 20%, trong thời hạn 6 tháng. Theo yêu cầu này thì các địa phương phải điều chỉnh theo.

“Các bảng giá này xây dựng theo chu kỳ 5 năm, và hàng năm họ quy định một hệ số điều chỉnh. Do xây dựng hệ số rồi nên dường như các địa phương quên mất việc phải điều chỉnh. Do đó khi thực hiện Luật Đất đai mới, bảng giá này nếu không điều chỉnh thì sẽ không phù hợp” – ông Chính nói.

Theo ông Chính, về nguyên tắc các địa phương áp dụng bảng giá đất nếu chưa phù hợp thì phải điều chỉnh để cho phù hợp với các mục tiêu quản lý đất đai của Nhà nước trên địa bàn.

Thứ hai việc điều chỉnh như thế nào thì phải đảm bảo hài hoà giữa thu tiền sử dụng đất, tiền thuế đất với việc Nhà nước bồi thường cho các đối tượng sử dụng đất khi nhà nước thu hồi đất để phục vụ các nhiệm vụ chung theo quy định. Và nội dung này UBND cấp tỉnh phải xem xét, quyết định.

Thông tin thêm về nội dung này, Thứ trưởng Bộ TN&MT Lê Minh Ngân cho hay Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã giao Bộ TN&MT phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ Xây dựng để hướng dẫn, tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình điều chỉnh bảng giá đất của TP.HCM.

“Chúng tôi sẽ có cuộc họp liên ngành, sau đó sẽ cùng nhau thảo luận đưa ra phương án tối ưu, trên cơ sở đánh giá một cách toàn diện, tổng quát về quá trình ban hành bảng giá đất của TP.HCM trong thời gian vừa qua. Tức có điều chỉnh, hay không điều chỉnh, hoặc điều chỉnh như thế nào” – ông Ngân nhấn mạnh.

Ông Ngân cũng cho hay việc điều chỉnh bảng giá đất theo khoản 1, điều 257 Luật Đất đai thì trình tự thủ tục phải tuân thủ theo quy định tại Nghị định 71 và quá trình điều chỉnh về mặt kỹ thuật phải tuân thủ nguyên tắc phương pháp xác định giá đất đảm bảo nguyên tắc thị trường.

“Đồng thời nó phải đảm bảo Nhà nước là đại diện chủ sở hữu toàn dân về đất đai, quyết định giá đất. Tiếp nữa là phải có trách nhiệm tiếp thu, giải trình đối với ý kiến của các đối tượng chịu sự tác động của bảng giá đất.

Điều này để đảm bảo khi trình HĐND TP.HCM quyết định bảng giá đất phải hài hoà, nâng cao hiệu lực hiệu quả của công tác quản lý nhà nước về giá đất, cũng như tránh làm thất thu ngân sách, tránh làm khó người dân, doanh nghiệp” – Thứ trưởng Bộ TN&MT Lê Minh Ngân nhấn mạnh.

Hồng Quang