Doanh số ô tô tháng 10/2026 bất ngờ sụt giảm dù các hãng xe và đại lý liên tục tung ra chương trình ưu đãi quy mô lớn. Từ hỗ trợ lệ phí trước bạ, giảm giá trực tiếp đến ưu đãi lãi suất, các chính sách kích cầu được đẩy mạnh nhằm thu hút khách hàng và giải phóng hàng tồn kho. Tuy nhiên, sức mua chưa khởi sắc cho thấy thị trường vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong giai đoạn nước rút cuối năm.
Sức mua chững lại, ưu đãi chưa đủ tạo cú hích cho thị trường
Thị trường ô tô Việt Nam bước vào quý IV với kỳ vọng tăng tốc nhờ nhu cầu mua sắm thường gia tăng vào dịp cuối năm. Tuy nhiên, diễn biến thực tế trong tháng 10 lại không thuận lợi khi lượng xe tiêu thụ giảm ở hầu hết các nhóm sản phẩm. Đáng chú ý, sự sụt giảm diễn ra trong bối cảnh các chương trình khuyến mại ngày càng dày đặc, cho thấy việc đưa khách hàng đến quyết định mua xe đang trở thành bài toán khó đối với doanh nghiệp.
Theo Hiệp hội các nhà sản xuất Ô tô Việt Nam (VAMA), các thành viên hiệp hội tiêu thụ 28.957 xe trong tháng 10, giảm 17% so với tháng trước và giảm 24% so với cùng kỳ năm 2025. Mức giảm này phản ánh sự chững lại của thị trường ngay trong giai đoạn được kỳ vọng tạo ra doanh số cao.
Xét theo nguồn gốc sản phẩm, xe sản xuất, lắp ráp trong nước đạt 12.753 chiếc, giảm 7% so với tháng 9; trong khi xe nhập khẩu nguyên chiếc đạt 16.204 chiếc, giảm tới 24%. Việc cả hai nhóm cùng đi xuống cho thấy sức mua suy yếu không chỉ tập trung ở một phân khúc hay nguồn cung nhất định.
Tính chung 10 tháng năm 2026, doanh số của các thành viên VAMA đạt 310.986 xe, tăng 7% so với cùng kỳ năm trước. Nếu tính thêm kết quả kinh doanh của Hyundai Thành Công và VinFast, tổng lượng ô tô tiêu thụ trên thị trường trong nước ước vượt 550.000 chiếc.
Nhiều hãng xe và đại lý triển khai chương trình giảm giá, hỗ trợ lệ phí trước bạ và ưu đãi tài chính nhằm kích cầu tiêu dùng cuối năm.
Trong tháng 10, Hyundai Thành Công bán được 3.422 xe, giảm 11,62% so với tháng trước. Ở chiều ngược lại, VinFast bàn giao 22.896 ô tô điện. Sự khác biệt về kết quả kinh doanh giữa các thương hiệu cho thấy diễn biến thị trường không đồng nhất, song xu hướng chung vẫn là sức ép cạnh tranh ngày càng lớn khi người mua có nhiều lựa chọn về chủng loại, công nghệ và mức giá.
Nhìn vào kết quả lũy kế, thị trường ô tô vẫn duy trì quy mô tiêu thụ đáng kể và tăng trưởng dương so với năm 2025. Tuy nhiên, mức tăng này chưa thể xóa đi tín hiệu kém tích cực từ doanh số tháng 10. Đặc biệt, việc lượng xe bán ra giảm cả theo tháng lẫn theo năm khiến các hãng phải tính toán lại chiến lược kinh doanh trong hai tháng cuối năm.
Một yếu tố đáng chú ý là tâm lý thận trọng của người tiêu dùng. Trong bối cảnh có nhiều lựa chọn, khách hàng không chỉ quan tâm đến giá niêm yết mà còn cân nhắc chi phí lăn bánh, lãi suất vay mua xe, chi phí nhiên liệu, bảo dưỡng và các khoản chi tiêu dài hạn. Vì vậy, mức giảm giá hấp dẫn chưa chắc đủ sức thuyết phục người mua xuống tiền ngay lập tức.
Điều này lý giải vì sao dù các chương trình ưu đãi liên tục được mở rộng, sức mua vẫn chưa phục hồi như kỳ vọng. Các hãng có thể giảm đáng kể chi phí sở hữu ban đầu, nhưng quyết định mua ô tô vẫn phụ thuộc vào khả năng tài chính và nhu cầu sử dụng thực tế của mỗi khách hàng.
Áp lực giải phóng hàng tồn khiến cuộc đua giảm giá thêm quyết liệt
Bên cạnh mục tiêu kích cầu, một động lực quan trọng thúc đẩy các hãng tăng ưu đãi là áp lực xử lý hàng tồn kho. Khi năm 2026 dần khép lại, những mẫu xe sản xuất từ năm 2025 hoặc phiên bản cũ có nguy cơ giảm sức hấp dẫn, khiến đại lý phải đẩy nhanh tiêu thụ để thu hồi vốn và chuẩn bị kế hoạch kinh doanh cho năm mới.
Trong tháng 11, Toyota triển khai chương trình ưu đãi đối với 6 dòng xe. Vios được hỗ trợ khoảng 46-54 triệu đồng; Avanza Premio giảm 65-70 triệu đồng; Veloz Cross có mức ưu đãi 73-75 triệu đồng. Ngay cả Yaris Cross, mẫu xe bán chạy nhất của Toyota tính đến thời điểm này trong năm, cũng được giảm khoảng 50-74 triệu đồng.
Honda cũng gia tăng sức cạnh tranh bằng các chương trình khuyến mại dành cho BR-V và HR-V. Đáng chú ý, BR-V bản L có tổng giá trị ưu đãi quy đổi lên tới 142 triệu đồng, bao gồm hỗ trợ lệ phí trước bạ, bảo hiểm và ưu đãi lãi suất vay trong 12 tháng đầu đối với khách hàng đáp ứng điều kiện.
Các hãng ô tô liên tục tung ưu đãi lớn trong tháng 11 nhằm kích cầu và đẩy nhanh tiêu thụ xe tồn kho trước thềm năm 2027.
Việc các hãng kết hợp nhiều hình thức hỗ trợ cho thấy chiến lược bán hàng không còn dừng ở giảm giá trực tiếp. Thay vào đó, doanh nghiệp tìm cách giảm chi phí ban đầu, chia sẻ một phần gánh nặng tài chính và cải thiện khả năng tiếp cận sản phẩm của khách hàng. Đây cũng là cách cạnh tranh trong bối cảnh nguồn cung trên thị trường ngày càng phong phú, trong khi sức mua chưa phục hồi tương xứng.
Tuy nhiên, mức ưu đãi lớn cũng đặt ra vấn đề về biên lợi nhuận và hiệu quả kinh doanh. Khi giảm giá trở thành công cụ cạnh tranh phổ biến, các hãng có thể phải chấp nhận thu hẹp lợi nhuận để duy trì doanh số. Đối với hệ thống đại lý, hàng tồn kéo dài đồng nghĩa với chi phí vốn, chi phí lưu kho và rủi ro giá trị xe suy giảm theo thời gian.
Trong hai tháng cuối năm, thị trường sẽ chịu tác động đồng thời từ nhu cầu mua sắm dịp Tết, chính sách giá của các hãng và khả năng giải phóng lượng xe tồn. Mốc hơn 604.000 xe tiêu thụ trong năm 2025 vẫn là cơ sở để thị trường hướng tới, nhưng khả năng đạt hoặc vượt kết quả này phụ thuộc lớn vào diễn biến sức mua trong giai đoạn còn lại.
Trong trường hợp người tiêu dùng tiếp tục trì hoãn quyết định mua xe, các chương trình giảm giá nhiều khả năng vẫn được duy trì, thậm chí mở rộng ở những mẫu xe cần giải phóng tồn kho. Khi đó, lợi thế cạnh tranh sẽ không chỉ nằm ở mức ưu đãi công bố mà còn phụ thuộc vào khả năng kiểm soát nguồn hàng, cơ cấu sản phẩm và chính sách tài chính phù hợp.
Về dài hạn, thị trường khó có thể dựa mãi vào các đợt giảm giá để duy trì tăng trưởng. Điều doanh nghiệp cần hướng tới là xác định đúng nhu cầu, phát triển sản phẩm phù hợp và tạo dựng niềm tin về giá trị sử dụng. Chỉ khi sức mua thực chất được cải thiện, những chương trình khuyến mại mới có thể trở thành động lực tăng trưởng thay vì chỉ là giải pháp tình thế để xử lý hàng tồn.
Đinh Toàn