Phó Thống đốc Đào Minh Tú cho biết, một trong những thách thức lớn của năm 2021 là nguy cơ nợ xấu tăng cao do ảnh hưởng của dịch bệnh; doanh nghiệp bị sụt giảm doanh thu, mất khả năng thanh toán các khoản nợ đến hạn dẫn đến khó đảm bảo thực hiện được mục tiêu duy trì tỷ lệ nợ xấu ở mức dưới 3%.
Tập trung điều tiết tiền tệ hợp lý
Phó Thống đốc Đào Minh Tú.
Báo cáo trong buổi làm việc của Thủ tướng Chính phủ với Ngân hàng Nhà nước trong ngày đầu Xuân Nhâm Dần 8/2/2022, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Đào Minh Tú cho biết, bước sang năm 2022, trên cơ sở bám sát Nghị quyết 01 của Chính phủ và các chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, ngành ngân hàng đã chủ động, tích cực triển khai quyết liệt các nhiệm vụ trọng tâm ngay từ đầu năm.
Đặc biệt, là tập trung điều tiết tiền tệ hợp lý, hỗ trợ thanh khoản hệ thống, đảm bảo đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế những ngày giáp Tết. Do đó, dư nợ tín dụng bứt phá ngay từ những ngày đầu năm.
Cụ thể, tính đến ngày 28/01/2022, dư nợ tín dụng tăng khoảng 2,74% so cuối năm trước (tăng 16,32% so cùng kỳ năm trước; tháng 1/2021 chỉ tăng 0,53%). Điều này cho thấy dòng vốn đã khai thông, khả năng phục hồi của doanh nghiệp sau dịch khá tích cực - theo Phó Thống đốc.
Trong dịp Tết Nguyên đán vừa qua, các đơn vị của NHNN cũng đã chủ động chỉ đạo tổ chức tốt công tác điều hòa, cung ứng tiền mặt, đáp ứng đủ nhu cầu tiền mặt của nền kinh tế cả về giá trị và cơ cấu mệnh giá; bố trí ứng trực, giám sát chặt chẽ hoạt động của các hệ thống thanh toán quan trọng, hệ thống ATM, đảm bảo ổn định, an toàn, thông suốt, không có các sự cố kỹ thuật, ách tắc phát sinh.
Việc thanh toán chuyển tiền cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu, đầu tư nước ngoài vẫn được thực hiện thông suốt trong 9 ngày nghỉ Tết. Tài sản, kho quỹ của toàn hệ thống NHNN, các TCTD được bảo vệ an toàn tuyệt đối, không xảy ra sự cố mất an toàn. Công tác phòng chống dịch trong toàn hệ thống được chú trọng thực hiện tốt; đời sống cho cán bộ, người lao động, nhất là những cán bộ bị ảnh hưởng của dịch bệnh, được quan tâm hỗ trợ kịp thời. Công tác an sinh xã hội đối với nhiệm vụ phòng chống dịch và hỗ trợ người nghèo được toàn ngành quan tâm hưởng ứng, nhất là dịp Tết cổ truyền vừa qua.
Bên cạnh kết quả đã đạt được, Phó Thống đốc Đào Minh Tú nhận định, hệ thống ngân hàng trong thời gian tới vẫn tiếp tục phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức.
Thách thức đầu tiên là rủi ro lạm phát có nguy cơ tăng cao khi giá nguyên, nhiên, vật liệu của thế giới vẫn ở mức cao (chi phí đẩy) và áp lực phục hồi kinh tế trong nước nửa cuối năm 2022 (cầu kéo); xu hướng thắt chặt CSTT của nhiều quốc gia, độ trễ của cá gói kích thích kinh tế khá lớn 2 năm qua sẽ tác động tới diễn biến lạm phát, thị trường tiền tệ, ngoại hối trong nước, nhất là khi nền kinh tế của chúng ta có độ mở cửa cao.
Hai là, nguy cơ nợ xấu tăng cao do ảnh hưởng của dịch bệnh; doanh nghiệp bị sụt giảm doanh thu, mất khả năng thanh toán các khoản nợ đến hạn dẫn đến khó đảm bảo thực hiện được mục tiêu duy trì tỷ lệ nợ xấu ở mức dưới 3%.
"Việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí và giữ nguyên nhóm nợ trước mắt là hết sức cần thiết nhằm giải quyết khó khăn cho doanh nghiệp và người dân nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro nợ xấu gia tăng và rủi ro kỳ hạn thanh khoản trong trung hạn. Việc cung ứng vốn cho nền kinh tế (đặc biệt vốn trung dài hạn) vẫn chủ yếu dựa vào hệ thống ngân hàng trong khi nguồn vốn ngân hàng chủ yếu là ngắn hạn, làm gia tăng rủi ro kỳ hạn, rủi ro thanh khoản cho hệ thống TCTD", Phó Thống đốc Đào Minh Tú nhấn mạnh.
Ba là, tái cơ cấu các TCTD là một vấn đề rất lớn mà ngành ngân hàng đang tập trung triển khai nhưng còn đang gặp rất nhiều khó khăn.
Ngoài ra, vốn điều lệ các ngân hàng thương mại Nhà nước tăng chưa tương xứng với vai trò, vị thế chủ đạo dẫn dắt thị trường đã hạn chế năng lực của các ngân hàng này trong vai trò chủ lực, trụ cột thực hiện chính sách của nhà nước, của Chính phủ, đặc biệt là việc mở rộng các chương trình tín dụng chính sách, tham gia vào các dự án lớn, các công trình hạ tầng trọng điểm quốc gia để góp phần khôi phục nền kinh tế.
Phó Thống đốc kiến nghị gì tới Thủ tướng?
Phó Thống đốc cho biết, trong năm 2022 NHNN tiếp tục kiên định mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ phục hồi tăng trưởng kinh tế. Thực hiện các giải pháp nhằm kiểm soát quy mô, tăng trưởng tín dụng hợp lý, hướng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên theo chủ trương của Chính phủ; tiếp tục kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.
Đồng thời, tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho người dân và doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, thiên tai, dịch bệnh. Đẩy mạnh kết nối ngân hàng-doanh nghiệp, tạo điều kiện cho hoạt động sản xuất kinh doanh nhanh chóng khôi phục và phát triển.
NHNN chủ động xây dựng các quy định pháp lý như Nghị định, Thông tư, trên cơ sở Nghị quyết của Quốc hội, Nghị định của Chính phủ để hướng dẫn triển khai ngay gói hỗ trợ lãi suất 40 nghìn tỷ.
Tiếp tục thực hiện hiệu quả công tác cơ cấu lại hệ thống các TCTD theo "Đề án cơ cấu lại hệ thống các TCTD gắn với xử lý nợ xấu giai đoạn 2021-2025" sau khi được phê duyệt. Đẩy mạnh thực hiện các giải pháp để kiểm soát và xử lý nợ xấu; ngăn ngừa, hạn chế tối đa nợ xấu mới phát sinh; phấn đấu duy trì tỷ lệ nợ xấu nội bảng ở mức an toàn (dưới 3%).
Tập trung đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động ngân hàng và hoạt động TTKDTM, đáp ứng yêu cầu đối với các mô hình kinh doanh và sản phẩm dịch vụ mới trên nền tảng công nghệ thông tin, ngân hàng số, thanh toán số. Tăng cường đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán và chuyển đổi số.
Tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý để tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và người dân. Trong đó, trọng tâm là xây dựng Luật phòng, chống rửa tiền (sửa đổi); hoàn thiện hồ sơ đề nghị xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung Luật bảo hiểm tiền gửi Việt Nam; hoàn thiện việc đề xuất gia hạn Nghị quyết 42 về thí điểm xử lý nợ xấu của các TCTD...
Tuy nhiên, để đạt được các mục tiêu đề ra năm 2022, theo Phó Thống đốc, NHNN đề nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quan tâm chỉ đạo, sớm phê duyệt Đề án tái cơ cấu hệ thống các TCTD giai đoạn 2021-2025 và phương án cơ cấu lại các ngân hàng mua bắt buộc để có cơ sở triển khai thực hiện.
Đề nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành liên quan phối hợp chặt chẽ với NHNN để triển khai gói hỗ trợ 40 nghìn tỷ trong Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội, đảm bảo triển khai sớm, hiệu quả, đúng đối tượng, đúng mục tiêu.
Đồng thời, chỉ đạo sớm tăng vốn điều lệ cho các ngân hàng thương mại Nhà nước.
NHNN cũng kiến nghị Chính phủ báo cáo Quốc hội gia hạn thời gian áp dụng Nghị quyết 42 để tiếp tục thực hiện trong giai đoạn 2021-2025, song song với việc nghiên cứu, đề xuất xây dựng một luật về xử lý nợ xấu của nền kinh tế.
Ngoài ra, để mở rộng hệ sinh thái số và phát triển dịch vụ ngân hàng số, thanh toán số, NHNN đề xuất với Chính phủ tiếp tục chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương chú trọng đẩy mạnh phát triển, nâng cấp hạ tầng kỹ thuật, chuẩn hóa cơ sở dữ liệu trong từng ngành, lĩnh vực, phát triển kinh tế địa phương, vùng, lãnh thổ, tạo thuận lợi cho việc tích hợp, kết nối, chia sẻ thông tin với các ngân hàng, trung gian thanh toán.
Hà Yên