Một nhóm bảo vệ người tiêu dùng đang kiện Starbucks, thương hiệu cà phê lớn nhất thế giới, vì quảng cáo sai sự thật, họ cáo buộc rằng Starbucks lấy cà phê và trà từ các trang trại vi phạm lao động, đồng thời khuyến khích các nhà kinh doanh cam kết tìm nguồn cung ứng có đạo đức.
Quảng cáo cam kết nguồn cung ứng “100% có đạo đức”, Starbucks bị người tiêu dùng Hoa Kỳ kiện. Ảnh: Bloomberg/Getty Images
Hãng tin CNBC thông tin, vụ kiện được đệ trình lên tòa án thủ đô Washington, DC (Hoa Kỳ) hôm thứ Tư tuần trước, với cáo buộc, rằng gã khổng lồ cà phê đang đánh lừa công chúng bằng cách tiếp thị rộng rãi cam kết nguồn cung ứng “100% có đạo đức” đối với các sản phẩm cà phê và trà của mình. Theo nhóm này, hãng cà phê Starbucks cố ý tìm nguồn cung ứng từ các nhà cung cấp có “sự vi phạm nhân quyền và lao động nghiêm trọng”.
Ông Sally Greenberg, Giám đốc điều hành của Liên đoàn Người tiêu dùng Quốc gia Hoa Kỳ, nhóm vận động pháp lý đưa ra vụ việc, cho biết: “Trên mỗi túi cà phê và hộp K-cup mà Starbucks bán, Starbucks đang đưa ra cam kết của mình về nguồn cung ứng 100% có đạo đức. Nhưng khá rõ ràng là có sự vi phạm nhân quyền và lao động đáng kể trong chuỗi cung ứng của Starbucks”.
Vụ kiện trích dẫn báo cáo về nhân quyền và lạm dụng lao động tại các trang trại cà phê và trà, cụ thể là ở Guatemala, Kenya và Brazil , đồng thời cáo buộc rằng Starbucks đã tiếp tục mua hàng từ các nhà cung cấp này bất chấp các vi phạm được ghi nhận.
Người phát ngôn của Starbucks đã không trả lời ngay lập tức yêu cầu bình luận về mối quan hệ tìm nguồn cung ứng của họ với các trang trại và công ty được đề cập trong vụ kiện, nhưng trong một tuyên bố trước đó với NBC News, người phát ngôn Starbucks, cho biết: “Chúng tôi cực kỳ coi trọng những cáo buộc như thế này và đang tích cực giải quyết vấn đề về các trang trại để đảm bảo họ tuân thủ các tiêu chuẩn của chúng tôi. Mỗi chuỗi cung ứng đều phải trải qua quá trình xác minh lại thường xuyên và chúng tôi vẫn cam kết hợp tác với các đối tác kinh doanh của mình để đáp ứng những kỳ vọng được nêu chi tiết trong Tuyên bố Nhân quyền Toàn cầu của chúng tôi”.
Nguồn tin của CNBC, cho thấy ở Brazil, các quan chức lao động đã trấn áp một số nhà cung cấp của Starbucks khi được báo cáo về các hành vi lạm dụng và không an toàn lao động trong những năm gần đây, như: thu phí thu hoạch thiết bị từ tiền lương của công nhân nông trại, không cung cấp nước uống sạch, thiếu thiết bị bảo hộ cá nhân… cũng như tuyển dụng lao động chưa đủ tuổi vị thành niên. Theo Reporter Brasil, vào năm 2022, có 17 công nhân, trong đó có 3 trẻ vị thành niên, đã được các thanh tra Brazil giải cứu khỏi “nô lệ hiện đại”, tại một trang trại cà phê được quản lý bởi một người đàn ông có mang dấu chứng nhận của Starbucks một tháng trước đó.
Để đáp lại những câu chuyện của Reporter Brasil và báo cáo về tình trạng lạm dụng lao động ở Kenya và Guatemala được trích dẫn trong vụ kiện, Starbucks đã đưa ra tuyên bố vào thời điểm đó, rằng công ty “quan ngại sâu sắc” và sẽ “điều tra kỹ lưỡng” các khiếu nại về vi phạm lao động, “xem xét các hành vi vi phạm lao động”, và sẽ hành động ngay lập tức để đình chỉ mua hàng hoặc “khắc phục các vấn đề” đã xảy ra.
Trong một video quảng cáo trên trang web học viện cà phê của mình, Starbucks giới thiệu một người mua cà phê của Starbucks cho biết tem tìm nguồn cung ứng có đạo đức của công ty, với hàm ý rằng “chúng tôi đang mua cà phê, và được đảm bảo rằng nó tốt cho hành tinh và tốt cho những người sản xuất ra nó”.
Câu chuyện quảng cáo đó đã khiến Starbucks bị nhóm bảo vệ người tiêu dùng Mỹ khởi kiện. Bởi theo ông Greenberg, vụ kiện nhằm mục đích ngăn chặn Starbucks đưa ra những tuyên bố như vậy - đặc biệt là quảng cáo “Cam kết cung ứng cà phê có đạo đức 100%”.
Chia sẻ với CNBC, người đã tư vấn cho Liên Hợp Quốc về đạo đức chuỗi cung ứng toàn cầu, ông LeBaron, cho biết vấn đề này không chỉ xảy ra với Starbucks, nhưng các cam kết đạo đức từ những công ty thu mua lớn như Starbucks có thể có tác động to lớn đến tính toàn vẹn của chuỗi cung ứng nếu chúng được hỗ trợ.
Starbucks có 10 “trung tâm hỗ trợ nông dân” ở các khu vực sản xuất cà phê trên toàn cầu, bao gồm Brazil và Guatemala, nhưng không công bố danh sách công khai các nhà cung cấp được chứng nhận, gây khó khăn cho việc theo dõi tần suất các nhà cung cấp của họ bị phát hiện lạm dụng lao động.
“Tôi nghĩ thực sự rất khó để có một chuỗi cung ứng có đạo đức. Và tôi muốn nói, bạn biết đấy, rất nhiều lý do cho điều đó là, đặc biệt là trong nông nghiệp, có một dạng hiện trạng về tìm nguồn cung ứng hàng hóa thấp hơn chi phí thực sự sản xuất ra chúng. Và chừng nào bạn còn có thứ đó, bạn sẽ gặp vấn đề”, ông LeBaron nói.
Minh Đức