Không chỉ thổi phồng công dụng, những quảng cáo sản phẩm Hiup còn đang có nhiều điểm thông tin không đúng sự thật, dấu hiệu vi phạm quy định pháp luật. Hơn nữa, việc quảng cáo, tư vấn bán sản phẩm này đang được các cá nhân sử dụng nhiều hồ sơ, giấy tờ không đúng bản chất, lừa dối người tiêu dùng.
Vi phạm pháp luật…
Như Thương Trường đã thông tin trong bài viết “Quảng cáo sữa Hiup ‘tăng chiều cao từ 3-5cm sau 3 tháng’ lừa dối người tiêu dùng?” về tình trạng quảng cáo không đúng sự thật, “thổi phồng” công dụng, lừa dối người tiêu dùng khi phân phối, bán sản phẩm Hiup. Đáng nói, những quảng cáo được đăng tải ngập tràn trên các trang mạng xã hội, trang web, kênh Youtube này còn có nhiều dấu hiệu vi phạm quy định pháp luật.
Nhãn hàng HIUP được quảng cáo rất rầm rộ trên mạng xã hội, các trang web, kênh youtube, với những lời khẳng định: Hiup là siêu phẩm sữa non tăng chiều cao đỉnh số 1 hiện nay.
Cụ thể, ở những video, quảng cáo cho sản phẩm Hiup, nữ diễn viên, MC truyền hình Thanh Vân (Vân Hugo) hay MC Hoàng Linh đều khẳng định: Hiup là siêu phẩm sữa non tăng chiều cao đỉnh số 1 hiện nay. Cùng với đó, khi quảng cáo, những căn cứ, tài liệu chứng minh cho khẳng định này không được thể hiện đầy đủ, rõ ràng, chính xác tên tổ chức công nhận sản phẩm.
Tại Khoản 11 Điều 8 Luật Quảng cáo năm 2012, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 35/2018/QH14 ngày 20 tháng 11 năm 2018 quy định: Quảng cáo có sử dụng các từ ngữ “nhất”, “duy nhất”, “tốt nhất”, “số một” hoặc từ ngữ có ý nghĩa tương tự mà không có tài liệu hợp pháp chứng minh theo quy định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch là hành vi bị cấm.
Cụ thể, theo quy định tại Điều 2 Thông tư 10/2013/TT-BVHTTDL ngày 06 tháng 12 năm 2013 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 35/2018/TT-BVHTTDL ngày 19 tháng 11 năm 2018, quy định tài liệu hợp pháp quy định tại khoản 11 Điều 8 của Luật Quảng cáo bao gồm:
- Kết quả khảo sát thị trường của các tổ chức được thành lập và hoạt động hợp pháp có chức năng nghiên cứu thị trường;
- Giấy chứng nhận hoặc các giấy tờ tương tự tại các cuộc thi, triển lãm có quy mô khu vực hoặc toàn quốc bình chọn và công nhận các loại sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đó là “nhất”, “duy nhất”, “tốt nhất”, “số một” hoặc các từ ngữ có ý nghĩa tương tự.
Cùng với đó, pháp luật về quảng cáo cũng quy định rõ, thời gian sử dụng tài liệu hợp pháp chứng minh từ “nhất”, “duy nhất”, “tốt nhất”, “số một” hoặc các từ ngữ có ý nghĩa tương tự trên các sản phẩm quảng cáo là 01 (một) năm kể từ ngày tổ chức, cá nhân được cấp giấy chứng nhận hoặc nhận kết quả khảo sát thị trường. Trên sản phẩm quảng cáo cũng phải thể hiện đầy đủ, rõ ràng, chính xác tên tài liệu hợp pháp theo quy định nêu trên.
Không rõ sản phẩm Hiup có tài liệu hợp pháp theo quy định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch không? Hay những MC, diễn viên dựa vào sự nổi tiếng, uy tín của cá nhân, sức ảnh hưởng tới đông đảo người dân để “tự phong” vị trí cho sản phẩm, lừa dối người tiêu dùng? Hơn nữa, việc quảng cáo nhưng không được thể hiện đầy đủ, rõ ràng những căn cứ, tài liệu chứng minh cũng đã vi phạm quy định của Luật Quảng cáo.
Có thể xử lý hình sự:
Theo quy định tại khoản 2 Điều 5 và điểm a khoản 2 Điều 34 Nghị định số 38/2019/NĐ-CP ngày 29 tháng 3 năm 2021 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 129/2021/NĐ-CP và Nghị định số 128/2022/NĐ-CP, quy định hành vi: Quảng cáo có sử dụng các từ ngữ “nhất”, “duy nhất”, “tốt nhất”, “số một” hoặc từ ngữ có ý nghĩa tương tự mà không có tài liệu hợp pháp chứng minh theo quy định sẽ bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng trong trường hợp hành vi vi phạm do cá nhân thực hiện (Trường hợp hành vi vi phạm hành chính do tổ chức thực hiện sẽ bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng);
Tước quyền sử dụng Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm từ 05 đến 07 tháng; tước quyền sử dụng Giấy xác nhận nội dung quảng cáo từ 22 tháng đến 24 tháng trong trường hợp vi phạm về quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe từ 02 lần trở lên trong thời hạn 06 tháng (khoản 7 Điều 34);
Buộc tháo gỡ, tháo dỡ, xóa quảng cáo hoặc thu hồi sản phẩm báo, tạp chí in quảng cáo (điểm a khoản 8 Điều 34);
Còn theo quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự 2015 thì:
1. Người nào quảng cáo gian dối về hàng hóa, dịch vụ, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.
2. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Ngoài nội dung này, trên các trang web như https://www.hiupchinhhang.com/, https://www.hiupchinhhang.vn/,... các cá nhân, đơn vị cũng sử dụng những hình ảnh, chia sẻ của TS.BS. Lê Thị Hải - Giám đốc trung tâm tư vấn dinh dưỡng Viện dinh dưỡng Quốc gia và PGS.TS.BS. Trần Đình Toán - Nguyên viện trưởng Viện dinh dưỡng lâm sàng để quảng cáo cho sản phẩm Hiup. Cụ thể, theo video quảng cáo, TS.BS. Lê Thị Hải nói: Dòng sữa mới ra đời hiện nay như dòng Hiup thì có nhiều công dụng vượt trội vì có thành phần canxi hữu cơ, AquaminF được chiết xuất từ tảo biển đỏ,....
Người tiêu dùng đang bị "mê hoặc" bởi những lời quảng cáo, những thông tin và khuyên dùng của các chuyên gia.
Cùng với đó, những trang web này cũng đăng tải nhiều video, hình ảnh, chia sẻ, lời cảm ơn của người sử dụng để quảng cáo cho sản phẩm Hiup. Điều này có dấu hiệu vi phạm quy định tại Luật Quảng cáo 2012, Nghị định 100/2014/NĐ-CP, Nghị định 18/2023/NĐ-CP, vi phạm quy định tại khoản 2, điều 27, Nghị định 15/2018/NĐ-CP về hướng dẫn thi hành Luật an toàn thực phẩm. Cụ thể, việc đăng ký nội dung quảng cáo thực phẩm ngoài việc phải tuân thủ các quy định của pháp luật về quảng cáo và nội dung quảng cáo phải phù hợp với công dụng, tác dụng của sản phẩm đã được công bố trong bản công bố sản phẩm. Không sử dụng hình ảnh, thiết bị, trang phục, tên, thư tín của các đơn vị, cơ sở y tế, bác sỹ, dược sỹ, nhân viên y tế, thư cảm ơn của người bệnh, bài viết của bác sỹ, dược sỹ, nhân viên y tế để quảng cáo thực phẩm.
…“đánh lận con đen”
Theo dữ liệu của Thương Trường, sản phẩm có tên Hiup được công bố và chịu trách nhiệm bởi Công ty TNHH Kinh doanh và Công nghệ Alama Việt Nam. Ngoài ra, doanh nghiệp này đồng thời cũng đăng ký công bố 2 sản phẩm là thực phẩm bảo vệ sức khỏe HIUP và thực phẩm bảo vệ sức khỏe HIUP D3K2. Hai sản phẩm này là thực phẩm bảo vệ sức khỏe được Cục an toàn thực phẩm tiếp nhận bản đăng ký công bố theo quy định, hoàn toàn không phải là sữa hay liên quan gì đến sản phẩm Hiup.
Vậy nhưng, trong nhiều quảng cáo, các cá nhân, đơn vị thực hiện đang dùng các giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm số: 10870/2021/ĐKSP của thực phẩm bảo vệ sức khỏe HIUP để thông tin, giới thiệu cho sản phẩm Hiup. Từ đó, các đơn vị quảng cáo khẳng định sản phẩm Hiup có đẩy đủ giấy phép lưu hành của Bộ Y tế cấp. Điều này đã khiến người tiêu dùng lầm tưởng, nhầm lẫn công dụng giữa giữa 2 sản phẩm.
Quảng cáo "sản phẩm Hiup" nhưng lại dùng hồ sơ, giấy tờ của ản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe HIUP để lừa dối người tiêu dùng.
Cùng với đó, dù quảng cáo cho sản phẩm Hiup nhưng các cá nhân, đơn vị này cũng giới thiệu sản phẩm đã được Cơ quan nhà nước cấp giấy xác nhận quảng cáo số: 232/2022/XNQC-ATTP, đi kèm là hình ảnh giấy xác nhận quảng cáo được Cục an toàn thực phẩm cấp cho thực phẩm bảo vệ sức khỏe HIUP. Đáng nói, trên các cổng thông tin công khai của Bộ Y tế lại không tồn tại nội dung giấy xác nhận quảng cáo này. Vậy, ngoài hành vi đưa thông tin quảng cáo sai sự thật, sai hồ sơ giấy tờ, “đánh lận con đen” thì có hay không việc làm giả hồ sơ giấy tờ, giả con dấu của cơ quan chức năng?
Để rõ thêm thông tin về sản phẩm này, PV Thương Trường đã “mục sở thị” tại cơ sở bán lẻ sữa có bán dòng sản phẩm Hiup và hoạt động bán hàng trực tuyến đối với sản phẩm này. Trong vai người có nhu cầu mua sữa cho con 24 tháng tuổi, PV Thương Trường để lại số điện thoại liên hệ tại các kênh bán hàng trực tuyến. Chỉ ít phút sau, một người gọi đến tự xưng là nhân viên trực tiếp của Công ty TNHH Kinh doanh và Công nghệ Alama Việt Nam tư vấn sản phẩm Hiup cho phụ huynh.
Nhân viên này tư vấn: “Sản phẩm sữa tăng chiều cao Hiup bên em bổ sung bộ 3 vi chất hỗ trợ cao lớn như canxi, vitamin D3K2. Trong sữa cũng bổ sung thêm 27 vitamin, khoáng chất giúp trẻ phát triển chiều cao và trí não. Sữa này bên em chuyên dùng cho trẻ từ 2 tuổi đến 18 tuổi. Tuổi khuyến nghị hấp thụ tốt là từ 2 tuổi đến 15 tuổi.”
Thắc mắc về việc liệu các bạn trẻ 2 tuổi có quá nhỏ để sử dụng, hệ tiêu hóa sẽ không hấp thu được? Nhân viên tư vấn này khẳng định: “Anh yên tâm, dòng sữa Hiup này bên em dùng cho trẻ từ 1 tuổi được rồi, nhưng 1 tuổi thường bên công ty khuyến cáo cho các bạn dùng sữa mẹ là tốt nhất. Chứ 1 tuổi là sử dụng sản phẩm bên em được rồi anh ạ.”
Các quảng cáo khẳng định, dòng "Sữa Hiup" này bên em chuyên dùng cho trẻ từ 2 tuổi đến 18 tuổi.
Như vậy, theo khẳng định của người bán hàng tự xưng là nhân viên Công ty TNHH Kinh doanh và Công nghệ Alama Việt Nam thì sản phẩm Hiup của đơn vị này được dùng cho trẻ từ 1 tuổi đến 18 tuổi, khuyến cáo dùng tốt nhất dùng cho trẻ từ 2 tuổi đến 15 tuổi.
Theo Điều 6 Nghị định 15/2018/NĐ-CP về quy định chi tiết một số điều của Luật An toàn thực phẩm nêu rõ, tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải đăng ký bản công bố sản phẩm đối với các sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ đến 36 tháng tuổi. Vậy sản phẩm Hiup được bán cho trẻ từ 1 tuổi đến 2 tuổi trở lên cũng thuộc trường hợp dưới 36 tháng tuổi theo quy định.
Vậy nhưng, thực tế trên vỏ hộp sản phẩm Hiup, đơn vị công bố, phân phối và chịu trách nhiệm lại không ghi thông tin về số tiếp nhận bản đăng ký bản công bố sản phẩm được cơ quan có thẩm quyền cấp. Thông số đang được Công ty TNHH Kinh doanh và Công nghệ Alama Việt Nam ghi trên nhãn sản phẩm là TCB:1/2021/0109175671-CBPH (Số tự công bố sản phẩm của doanh nghiệp).
Căn cứ theo Điều 1 Nghị định 124/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Điều 3 Nghị định 115/2018/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực an toàn thực phẩm thì doanh nghiệp không đăng ký bản công bố sản phẩm đối với sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ dưới 36 tháng tuổi có thể bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt tiền từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.
Ngoài ra, doanh nghiệp vi phạm còn bị đình chỉ một phần hoặc toàn bộ hoạt động sản xuất, nhập khẩu thực phẩm từ 01 tháng đến 03 tháng. Đồng thời doanh nghiệp này còn bị buộc thu hồi thực phẩm và buộc thay đổi mục đích sử dụng hoặc tái chế; hoặc buộc tiêu hủy thực phẩm đối với sản phẩm vi phạm.
Thương Trường sẽ tiếp tục thông tin trong bài viết: Hiup – không phải là sữa./.
Hồng Quang