Các doanh nghiệp trong nước đang tăng tốc sản xuất để đón đầu nhu cầu xuất khẩu trước thời điểm Hoa Kỳ áp dụng mức thuế quan mới, trong khi hoạt động khai khoáng và sản xuất điện cũng trở nên sôi động hơn. Những yếu tố này đã giúp chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) quý III/2025 tăng mạnh 10,0% so với cùng kỳ năm trước – mức tăng cao nhất trong ba năm gần đây.
Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý III và 9 tháng năm 2025 vừa công bố của Cục Thống kê, trong quý III, khu vực công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò đầu tàu với mức tăng 10,2%; ngành khai khoáng tăng 8,2%; ngành sản xuất và phân phối điện tăng 9,8%; còn ngành cung cấp nước, quản lý và xử lý rác thải, nước thải tăng 5,3%.
Tính chung chín tháng năm 2025, chỉ số sản xuất công nghiệp ước tăng 9,1% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 8,4% của cùng kỳ 2024. Trong đó, ngành chế biến, chế tạo tăng 10,4% – mức tăng mạnh nhất kể từ năm 2020 – đóng góp 8,4 điểm phần trăm vào mức tăng chung; ngành sản xuất và phân phối điện tăng 6,1%, đóng góp 0,6 điểm phần trăm; ngành cung cấp nước, xử lý rác thải tăng 8,8%, đóng góp 0,1 điểm phần trăm; còn ngành khai khoáng tăng nhẹ 0,1%, chấm dứt chuỗi giảm kéo dài nhiều năm qua.
Nhiều ngành công nghiệp cấp II ghi nhận tốc độ tăng ấn tượng, phản ánh sức sản xuất phục hồi rõ rệt. Sản xuất xe có động cơ tăng 26,0%, sản phẩm từ cao su và plastic tăng 17,3%, sản phẩm khoáng phi kim loại khác tăng 15,6%, trang phục tăng 13,5%, sản phẩm từ kim loại đúc sẵn tăng 12,7%, da và các sản phẩm liên quan tăng 12,5%, sản xuất kim loại tăng 11,3%, chế biến thực phẩm tăng 10,6%. Một số ngành khác như sản xuất giấy, chế biến gỗ, sản xuất phương tiện vận tải, sản phẩm điện tử và quang học cũng tăng khá. Ở chiều ngược lại, khai thác dầu thô và khí đốt tự nhiên giảm 4,7%, sản xuất đồ uống chỉ tăng nhẹ 3,8%.
Xét theo địa phương, chỉ số IIP chín tháng tăng ở tất cả 34 tỉnh, thành có hoạt động công nghiệp chủ lực. Trong đó, nhiều địa phương ghi nhận mức tăng cao nhờ sự mở rộng sản xuất trong các ngành chế biến, chế tạo và sản xuất điện. Một số địa phương tăng thấp hơn do sản lượng khai khoáng hoặc điện giảm nhẹ.
Về sản phẩm công nghiệp, sản lượng ô tô chín tháng tăng 52,7%; ti vi tăng 21,8%; phân bón NPK tăng 15,9%; xi măng tăng 15,3%; thép cán tăng 14,7%; quần áo và giày dép da cùng tăng 14,4%; thức ăn cho thủy sản tăng 14,2%; đường kính tăng 12,8%. Tuy nhiên, khí đốt thiên nhiên giảm 8,3%; vải dệt từ sợi nhân tạo giảm 2,4%; dầu thô khai thác giảm 1,1%.
Chỉ số tiêu thụ toàn ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tháng 9 tăng 0,1% so với tháng trước và tăng 9,3% so với cùng kỳ năm 2024; tính chung chín tháng, tăng 9,1%. Ngược lại, chỉ số tồn kho tại thời điểm 30/9/2025 tăng 4,9% so với tháng trước và tăng 13,3% so với cùng kỳ, phản ánh áp lực dự trữ hàng hóa phục vụ đơn hàng cuối năm. Tỷ lệ tồn kho bình quân chín tháng đạt 82,3%, cao hơn so với mức 76,8% cùng kỳ năm 2024.
Lực lượng lao động trong các doanh nghiệp công nghiệp tiếp tục tăng. Tính đến 1/9/2025, số lao động toàn ngành tăng 1,2% so với tháng trước và tăng 4,5% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tăng mạnh nhất (5,2%), tiếp theo là khu vực ngoài Nhà nước (2,9%) và doanh nghiệp Nhà nước (2,6%). Theo nhóm ngành, lao động ngành chế biến, chế tạo tăng 4,7%; sản xuất và phân phối điện tăng 4,7%; khai khoáng tăng 1,4%; cung cấp nước, xử lý rác thải tăng 1,5%.
Sự phục hồi mạnh mẽ của sản xuất công nghiệp – đặc biệt là nhóm chế biến, chế tạo – đang tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng kinh tế những tháng cuối năm. Cùng với sự gia tăng của xuất khẩu và tiêu dùng nội địa, khu vực công nghiệp được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng vai trò đầu tàu, góp phần giúp Việt Nam hoàn thành các mục tiêu tăng trưởng của năm 2025.
Trung Anh