SMC nộp đủ thuế sau cưỡng chế, lộ rõ nguy cơ tài chính

Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại SMC (HoSE: SMC – HOSE) thông báo đã nộp đủ hơn 24,2 tỷ đồng tiền thuế sau khi bị Cơ quan Thuế TP Hồ Chí Minh áp dụng biện pháp cưỡng chế phong tỏa tài khoản. Sự việc diễn ra trong bối cảnh doanh nghiệp thép này kinh doanh thua lỗ, mất cân đối tài chính nghiêm trọng và lãnh đạo cấp cao vướng loạt tố cáo liên quan đến công bố thông tin và giao dịch chứng khoán.

Sức ép từ kinh doanh bết bát

Ngày 11/8/2025, Cơ quan Thuế TP. HCM đã công bố quyết định cưỡng chế bằng biện pháp trích tiền từ tài khoản của CTCP Đầu tư Thương mại SMC tại Kho bạc Nhà nước và các tổ chức tín dụng để thu tiền thuế.

Theo quyết định này, Cơ quan Thuế yêu cầu hàng chục ngân hàng, từ khối TMCP Nhà nước, TMCP tư nhân đến ngân hàng có vốn nước ngoài, phải phong tỏa ngay và trích chuyển tiền từ tài khoản của SMC nhằm thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế. Doanh nghiệp này đã nợ thuế quá hạn trên 90 ngày với số tiền hơn 24,2 tỷ đồng. 

Ngày 12/8, Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại SMC (mã chứng khoán SMC) đã có văn bản phản hồi về việc hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế trị giá hơn 24,2 tỷ đồng.  

Thông báo về việc bị cưỡng chế thuế diễn ra trong giai đoạn hoạt động kinh doanh của SMC đang đối mặt với nhiều khó khăn. Trong quý 2/2025, công ty ghi nhận doanh thu đạt 1.953,12 tỷ đồng, giảm 12,9% so với cùng kỳ. Biên lợi nhuận gộp tiếp tục âm, khiến SMC lỗ gộp gần 47 tỷ trong quý. Mảng kinh doanh cốt lõi của SMC gần như không có chuyển biến tích cực, trong khi các doanh nghiệp thép và thị trường bất động sản đã bắt đầu phục hồi trở lại trong thời gian vừa qua.

Một điểm tích cực trong kỳ là doanh thu tài chính cải thiện, tăng từ mức âm 100 tỷ cùng kỳ lên dương 8 tỷ. Bên cạnh đó, công ty ghi nhận khoản lợi nhuận khác ấn tượng lên tới 170 tỷ, chủ yếu nhờ thanh lý và nhượng bán tài sản cố định. Nhờ đó, SMC thu hẹp khoản lỗ sau thuế quý 2 xuống còn 43 tỷ, giảm gần một nửa so với mức lỗ 90 tỷ cùng kỳ năm ngoái.

Lũy kế 6 tháng đầu năm 2025, doanh thu thuần của công ty đạt 3.800 tỷ giảm 15% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế ghi nhận âm 43 tỷ, nâng tổng lỗ lũy kế đến 30/6/2025 lên 204,2 tỷ đồng, tương đương 27,7% vốn điều lệ.

Bên cạnh đó, các chỉ số tài chính cho thấy doanh nghiệp đang mất cân đối nghiêm trọng. Nợ ngắn hạn đạt 3.618,8 tỷ đồng, vượt tài sản ngắn hạn 2.679,9 tỷ đồng tới 938,9 tỷ đồng, phản ánh việc SMC dùng vốn vay ngắn hạn để tài trợ cho tài sản dài hạn.

Về quy mô tài sản, tính tới ngày 30/6/2025, tổng tài sản của Đầu tư Thương mại SMC giảm 3,6% so với đầu năm, còn 4.605,1 tỷ đồng. Trong đó, khoản phải thu ngắn hạn hơn 1.104 tỷ đồng, chiếm 24% tổng tài sản; 1.009,5 tỷ đồng tài sản cố định, chiếm 21,9% tổng tài sản; 753,4 tỷ đồng tiền và đầu tư tài chính ngắn hạn, chiếm 16,4% tổng tài sản; 566,5 tỷ đồng hàng tồn kho, chiếm 12,3% tổng tài sản …

Bên cạnh kinh doanh thua lỗ, dòng tiền kinh doanh chính của SMC ghi nhận âm 479,2 tỷ đồng, trong khi nợ xấu vẫn ở mức cao 1.046 tỷ đồng, một nửa liên quan đến Novaland (NVL).

SMC từng là doanh nghiệp buôn thép hàng đầu Việt Nam, đạt doanh thu thuần kỷ lục 21.000 tỷ đồng và lãi sau thuế 901 tỷ đồng năm 2021. Tuy nhiên, từ 2022, kết quả kinh doanh lao dốc do giá thép giảm mạnh và khó thu hồi công nợ từ khách hàng trong lĩnh vực xây dựng, bất động sản.

Trước đó năm 2024, SMC thoát lỗ nhờ điều chỉnh trích lập dự phòng, tránh nguy cơ hủy niêm yết khi mới lỗ hai năm liên tiếp. Tuy nhiên, cổ phiếu vẫn bị chuyển từ diện kiểm soát sang diện cảnh báo từ 30/5/2025, do lợi nhuận sau thuế chưa phân phối âm và chậm công bố BCTC kiểm toán năm 2024.

Cổ đông tố cáo giao dịch bất thường của lãnh đạo

Ngoài vấn đề thuế và tài chính, SMC đang vướng vào những cáo buộc nghiêm trọng liên quan đến quản trị doanh nghiệp. Ông L.H.T – cổ đông của công ty – đã gửi đơn tố cáo bà Nguyễn Ngọc Ý Nhi, Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Phó Tổng giám đốc phụ trách tài chính – kế toán, với các cáo buộc sử dụng thông tin nội bộ, công bố thông tin sai lệch và thao túng giá chứng khoán.

Theo tố cáo, thương vụ giao dịch cổ phiếu SMC vào tháng 3/2024 có dấu hiệu bất thường khi mẹ bà Nhi đăng ký bán 10,18 triệu cổ phiếu (hơn 13% vốn công ty), trong khi bà Nhi đăng ký mua 10 triệu cổ phiếu nhưng thực tế chỉ mua được 600.000 cổ phiếu. Ngay sau khi thương vụ này diễn ra, giá SMC giảm gần 30%, trùng thời điểm các thông tin tài chính tiêu cực của công ty bắt đầu lộ diện.

Bên cạnh đó, báo cáo tài chính năm 2024 công bố lãi 48,5 tỷ đồng, trái ngược hoàn toàn với khoản lỗ kỷ lục 925 tỷ đồng của năm 2023. Khoản dự phòng phải thu khó đòi giảm đột ngột từ 663 tỷ đồng xuống 327 tỷ đồng mà không kèm giải trình minh bạch. Ông L.H.T cho rằng đây là dấu hiệu vi phạm nghĩa vụ công bố thông tin và tạo điều kiện cho người thân bà Nhi thoái vốn trước khi thị trường kịp phản ứng.

Ngoài ra, ông L.H.T còn tố cáo bà Nhi có hành vi "vượt quyền, cấu kết nhằm chiếm đoạt quyền điều hành". Bằng chứng là việc bà tự ý gửi thư mời họp HĐQT và các cổ đông lớn vào ngày 29/7 vừa qua, bàn về nhân sự và tình hình công ty, bị cho là vi phạm Điều 157 Luật Doanh nghiệp 2020.

Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh (PC03) đã thụ lý đơn và mời bà Nhi làm việc từ ngày 4/8 để làm rõ sự việc. 

Trong bối cảnh đó, ghi nhận đầu phiên giao dịch sáng 13/8, cổ phiếu SMC giảm 250 đồng xuống còn 12.750 đồng/cổ phiếu.

Trung Anh