Số lần cảnh báo đối với nông sản, thực phẩm Việt Nam tại EU giảm gần 50%

Trong năm 2025, số lần cảnh báo đối với nông sản, thực phẩm Việt Nam tại thị trường Liên minh châu Âu (EU) đã giảm mạnh, cho thấy những chuyển biến rõ rệt trong công tác kiểm soát an toàn thực phẩm và kiểm dịch động thực vật đối với hàng xuất khẩu.

Thông tin được nêu tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Văn phòng Thông báo và Điểm hỏi đáp quốc gia về vệ sinh an toàn thực phẩm và kiểm dịch động thực vật (SPS Việt Nam), do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức ngày 22/12.

EU giảm mạnh số cảnh báo đối với hàng Việt Nam

Phát biểu tại hội nghị, ông Ngô Xuân Nam, Phó Giám đốc SPS Việt Nam cho biết, trong năm nay, công tác kiểm soát vi phạm về SPS đối với nông, lâm, thủy sản xuất khẩu đã đạt những kết quả rất tích cực. Riêng tại thị trường EU – một trong những thị trường có tiêu chuẩn khắt khe hàng đầu thế giới – số lần cảnh báo đối với nông sản, thực phẩm Việt Nam đã giảm tới 48%, từ 114 cảnh báo của năm 2024 xuống còn 60 cảnh báo trong năm 2025.

Theo ông Nam, mức giảm sâu này phản ánh sự chuyển biến thực chất trong việc tuân thủ các quy định về an toàn thực phẩm, kiểm dịch động thực vật và tiêu chuẩn kỹ thuật của các thị trường nhập khẩu. Không chỉ tại EU, tổng số vụ vi phạm và cảnh báo SPS đối với nông, lâm, thủy sản Việt Nam trong năm nay cũng có xu hướng giảm so với các năm 2023 và 2024.

“Kết quả cho thấy công tác kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, an toàn thực phẩm và đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật đang đi vào chiều sâu, thay vì chỉ xử lý mang tính tình huống như trước. Việc tiếp nhận, phân tích và xử lý kịp thời các thông báo SPS quốc tế cũng giúp doanh nghiệp và địa phương chủ động điều chỉnh quy trình sản xuất, hạn chế rủi ro khi hàng hóa đã xuất khẩu hoặc gặp sự cố tại cửa khẩu”, ông Ngô Xuân Nam nhấn mạnh.

SPS – “giấy thông hành” vào thị trường cao cấp

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt tiêu chuẩn, việc tuân thủ SPS không còn là yêu cầu mang tính thủ tục, mà đã trở thành điều kiện sống còn để nông sản Việt Nam tiếp cận các thị trường cao cấp.

Theo ông Nguyên, những thị trường như EU, Mỹ hay các quốc gia phát triển áp dụng hệ thống tiêu chuẩn rất khắt khe, nhưng nếu đáp ứng được, sản phẩm Việt Nam không chỉ mở rộng được thị phần mà còn có thể đạt mức giá bán cao hơn đáng kể, qua đó nâng cao giá trị gia tăng cho ngành hàng.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) đánh giá, việc số lượng cảnh báo SPS giảm là tín hiệu tích cực, song cần được nhìn nhận trong mối tương quan với quy mô xuất khẩu ngày càng mở rộng của Việt Nam.

Theo ông Nam, cộng đồng doanh nghiệp hiện có xu hướng tiếp cận thông tin SPS nhanh hơn, trực tiếp hơn thông qua các nền tảng số, công cụ hỏi – đáp trực tuyến và cơ sở dữ liệu mở. Do đó, Văn phòng SPS Việt Nam cần tiếp tục đổi mới cách thức cung cấp thông tin, xác định rõ vai trò và hình ảnh của mình trong không gian số để hỗ trợ doanh nghiệp hiệu quả hơn.

Từ góc độ quản lý nhà nước, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam cho rằng, dù số lượng cảnh báo SPS đối với nông, lâm, thủy sản Việt Nam có xu hướng giảm, song đây mới chỉ là kết quả bước đầu và không cho phép chủ quan.

Theo Thứ trưởng, các thị trường nhập khẩu lớn hiện đang chuyển mạnh từ kiểm soát từng lô hàng sang đánh giá năng lực quản lý theo chuỗi sản xuất và theo hồ sơ rủi ro quốc gia. Điều này khiến yêu cầu đối với Việt Nam trong thời gian tới sẽ cao hơn, phức tạp hơn và mang tính hệ thống hơn.

“Trong bối cảnh thương mại quốc tế biến động mạnh, SPS ngày càng được các nước sử dụng như một công cụ kỹ thuật gắn với điều tiết thương mại, không đơn thuần chỉ là vấn đề an toàn thực phẩm hay kiểm dịch. Do đó, Việt Nam cần tiếp tục nâng cao năng lực quản lý, hoàn thiện thể chế và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, địa phương và doanh nghiệp”, Thứ trưởng Trần Thanh Nam nhấn mạnh.

Thanh Phong (t/h)