Lợi dụng tâm lý lo lắng của người dân, nhiều cá nhân đã rao bán các mặt hàng thuốc điều trị Covid-19 "xách tay" từ Nga, Trung Quốc về Việt Nam. Các thuốc này được quảng cáo có khả năng phòng chống lây nhiễm và điều trị hiệu quả Covid-19.
Không nên tiếp tay cho những kẻ buôn lậu thuốc
Những ngày gần đây, số ca mắc Covid-19 liên tục tăng cao khiến nhiều người lo lắng, đổ xô đi mua tích trữ các loại thuốc điều trị Covid-19 khiến các mặt hàng tăng giá. Đặc biệt, một số người không tiếc tiền tìm mua số loại thuốc ngoại được rao bán trên mạng với quảng cáo là hàng xách tay từ Nga và Trung Quốc về có tác dụng phòng ngừa và điều trị Covid-19 như thuốc Arbidol có thành phần Umifenovir và thuốc Areplivir có hoạt chất Favipiravir.
Theo khảo sát cho thấy, nhiều cá nhân đã rao bán các mặt hàng thuốc điều trị virus trên các trang mạng xã hội đều quảng cáo là hàng "xách tay" từ Nga về. Thuốc Arbidol xanh, đỏ được rao bán với giá 350.000-450.000 đồng/hộp.
Tuy nhiên, thuốc Arbidol và Areplivir đều chưa được cấp phép lưu hành và nhập khẩu chính thức tại Việt Nam. Các sản phẩm do các trang mạng xã hội, các nhóm các diễn đàn bán đều là hàng trôi nổi, không rõ nguồn gốc xuất xứ, tiêu chuẩn chất lượng.
Thuốc Arbidol được rao bán tràn lan trên mạng xã hội
Mới đây trên Facebook cá nhân của mình, PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cho biết thời gian gần đây ông nhận được nhiều tin nhắn hỏi về các hộp thuốc xanh đỏ chữ tiếng Nga loằng ngoằng được cho là có tác dụng điều trị Covid-19. Tuy nhiên, theo ông người dân không tự ý dùng vì đều là thuốc xách tay không rõ nguồn gốc.
PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu nhấn mạnh, "người dân không nên lãng phí tiền bạc và tiếp tay cho các nhóm buôn lậu thuốc".
Ông cũng chia sẻ lại bài viết của Dược sĩ Hà Quang Tuyến - Trưởng khoa Dược, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội để cảnh báo người dân.
Theo chia sẻ của dược sĩ Hà Quang Tuyến, lợi dụng tâm lý lo lắng của người dân, nhiều cá nhân đã rao bán các mặt hàng thuốc điều trị virus "xách tay" từ Nga, Trung Quốc về Việt Nam như Arbidol thành phần là Umifenovir, Areplivir thành phần là Favipiravir. Các thuốc này được quảng cáo có khả năng phòng chống lây nhiễm và điều trị hiệu quả COVID-19.
Các thuốc "xách tay" này còn được rao bán trực tiếp trên các hội nhóm, trang cá nhân trên mạng xã hội như Facebook, Zalo, Shopee,… nên người dân rất dễ tiếp cận và tìm mua trong khi nguồn gốc xuất xứ và tác dụng không rõ ràng.
Arbidol (Umifenovir) là thuốc kháng virus phổ rộng được cấp phép sử dụng để dự phòng và điều trị cúm mùa tại Trung Quốc và Nga từ năm 2006. Thử nghiệm tiền lâm sàng cho thấy thuốc Arbidol có hoạt tính kháng virus đối với một số virus đường hô hấp ở người như virus cúm A, B, C, adenovirus, rhinovirus,….
Tại Trung Quốc, Umifenovir được thử nghiệm trên bệnh nhân COVID-19 ngay giai đoạn đầu bùng phát dịch. Tuy nhiên kết quả về hiệu quả của Umifenovir đối với COVID-19 là không đồng nhất giữa các nghiên cứu.
Một nghiên cứu tổng quan hệ thống và phân tích gộp về hiệu quả và an toàn của Arbidol (Umifenovir) trên bệnh nhân COVID-19 đã được thực hiện bởi B. Amani và các cộng sự dựa trên các dữ liệu nghiên cứu trên Pubmed, Cochrane, Embase và medRixv.
Tổng quan đã cho thấy không có sự khác biệt về hiệu quả giữa việc dùng Arbidol và không dùng Arbidol ở bệnh nhân COVID-19. Sử dụng Arbidol có nguy cơ cao gặp tác dụng phụ hơn với RR: 2.24; 95% CI: 1.06–4.73. Các tác dụng phụ hay gặp phải khi sử dụng Arbidol như là rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy, nôn.
Umifenovir cũng như nhiều thuốc khác: Hydroxycloroquin, Ribavirin, Sofosbuvir, Lopinavir… cũng chỉ là một trong số các thử nghiệm lâm sàng trong giai đoạn đầu của đại dịch để tìm hướng tiếp cận điều trị COVID-19 trên thế giới. Nhiều nghiên cứu hiện cũng tạm dừng do hiệu quả không cao hoặc nguy cơ, tác dụng không mong muốn lớn hơn nhiều so với hiệu quả.
"Mỗi thuốc kháng virus chỉ có chỉ định trên một số đối tượng bệnh nhân COVID-19 nhất định. Do vậy việc dùng các thuốc kháng virus này cần đúng chỉ định của bác sĩ.
Bên cạnh đó, các thuốc trị COVID-19 này cũng có khá nhiều chống chỉ định, đòi hỏi phải tuân thủ chặt chẽ; đồng thời trong quá trình sử dụng cũng cần giám sát cẩn thận các tác dụng phụ để tránh xảy ra các rủi ro có thể xảy ra" - dược sĩ Tuyến cho biết.
Không chữa bệnh bằng đơn thuốc truyền tai nhau
Hiện nay có 3 thuốc kháng virus được Bộ Y tế cho phép sử dụng là thuốc chứa hoạt chất Molnupiravir, Favipiravir và Remdesivir. Các thuốc này đều được cấp miễn phí.
Trong đó, Favipiravir 200mg được dùng cho F0 nhẹ, trung bình. Thuốc chống chỉ định với phụ nữ có thai, đang có kế hoạch có thai, người dưới 18 tuổi, người bị suy gan nặng, suy thận cấp, phụ nữ cho con bú. Trong quá trình sử dụng, người bệnh cần chú ý ít nhất 2 ngày đầu dùng thuốc do có thể gây rối loạn tâm thần. Với người có tiền sử gout, thuốc có thể làm tăng acid uric và làm nặng thêm bệnh.
Tương tự, Molnupiravir được sử dụng để điều trị Covid-19 mức độ nhẹ đến trung bình ở người trưởng thành dương tính với SARS-CoV-2 và có ít nhất một yếu tố nguy cơ làm bệnh tiến triển nặng. Molnupiravir không được khuyến cáo sử dụng trong thời kỳ mang thai. Phụ nữ có khả năng mang thai nên sử dụng biện pháp tránh thai hiệu quả trong thời gian điều trị và trong 4 ngày sau liều cuối cùng. Molnupiravir không được phép sử dụng cho bệnh nhân dưới 18 tuổi vì có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của xương và sụn.
Bộ Y tế mới đây cũng đã cấp số đăng ký lưu hành cho 3 thuốc chứa hoạt chất Molnupiravir được sản xuất trong nước, dự kiến có giá dưới 300.000 đồng/hộp.
Sản phẩm thuốc Arbidol và Areplivir do các trang mạng xã hội, các nhóm các diễn đàn bán đều là hàng trôi nổi, không rõ nguồn gốc xuất xứ, tiêu chuẩn chất lượng. Việc mua bán và sử dụng các thuốc kể trên đều là vi phạm nghiêm trọng Luật Dược, giảm hiệu quả phòng chống dịch, tạo cơ hội cho những cá nhân lợi dụng buôn bán thuốc giả thuốc kém chất lượng, thuốc nhập lậu để trục lợi cá nhân.
Người dân tuyệt đối không tự ý tìm mua và dùng thuốc trị Covid-19 theo thông tin truyền tai. Điều này có thể dẫn đến việc lạm dụng, không mang lại lợi ích gì hơn so với không dùng thuốc, mà lại tiềm tàng nhiều nguy cơ tác dụng bất lợi với sức khỏe người dùng, thậm chí có thể làm trầm trọng tình trạng Covid-19 ở người bệnh.
Anh Đào