Lợi dụng tâm lý hoang mang của các F0 điều trị tại nhà, nhiều người đã lên mạng xã hội rao bán các sản phẩm thuốc điều trị Covid-19, với các mệnh giá khác nhau. Điều đáng nói, những mặt hàng được tiếp thị qua mạng xã hội đều nằm ngoài danh mục cho phép được lưu hành của Bộ Y tế.
Thuốc điều trị Covid-19 rao bán tràn trên thị trường mạng
Thời gian gần đây trên cả nước số ca mắc Covid-19 tăng cao, lợi dụng vào tâm lý lo lắng của nhiều F0 khi phải điều trị tại nhà, trên mạng xã hội, một số đối tượng đã rao bán thuốc kháng viêm, chống đông, thuốc kháng virus điều trị Covid-19 giá cao. Các loại thuốc được giới thiệu do Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ sản xuất, đủ các mức khác nhau, mức giá chênh lệch có thời điểm lên tới vài triệu đồng.
Khảo sát trên các trang mạng xã hội như facebook, zalo, không thiếu tài khoản rao bán các loại thuốc này. Nhiều tài khoản facebook còn rao bán công khai đủ loại thuốc xách tay từ nước ngoài về, thậm chí bán theo “combo” như: Thuốc dự phòng virus Arbidol được cho là uống phòng chống khi tiếp xúc với F0, có thể uống trong thời gian điều trị nếu mắc với giá 390.000/hộp; thuốc đặc trị Covid-19 Molnupiravir với giá từ 3.000.000 - 4.500.000 đồng/hộp.
Nhiều người bị F0, dù biết những loại thuốc này chưa được phép lưu hành, nhưng vì tin vào “sản phẩm xách tay từ châu Âu” nên đã bỏ tiền triệu ra để mua về uống. Thậm chí, nhiều bậc phụ huynh còn mua cả thuốc dành cho trẻ em (dạng viên nén, pha nước hoặc siro) để tự điều trị cho con cái của mình.
Nhiều facebook cá nhân đã đăng bán công khai các loại thuốc điều trị Covid-19
Thời gian gần đây, lực lượng chức năng cũng đã nhiều lần phát hiện, thu giữ lượng lớn thuốc điều trị Covid-19, cụ thể, ngày 21/1, Đội Quản lý thị trường số 3 (Cục Quản lý thị trường TP.HCM) phối hợp với Đội 7, Phòng Cảnh sát kinh tế (Công an thành phố Hồ Chí Minh) kiểm tra điểm kinh doanh số 1942/91 đường Huỳnh Tấn Phát, huyện Nhà Bè, do ông Trần Thanh T, sinh năm 1984, làm chủ kinh doanh.
Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện thuốc tân dược các loại do nước ngoài sản xuất, không có hóa đơn chứng từ, không có số đăng ký lưu hành, có nhãn gốc bằng tiếng nước ngoài nhưng không có nhãn phụ bằng tiếng Việt. Ông Trần Thanh T không có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh theo quy định.
Kiểm đếm thực tế, đoàn kiểm tra ghi nhận có 555 hộp thuốc các loại gồm: Molnupiravir capsules molnatris mylan; Molnupiravir 800mg tablets; Moluzen 400; Molnupiravir capsules 200mg; Molaz Azista; Favipiravir tablets 400mg; Feravir-400 Xenon. Qua tìm hiểu của cơ quan chức năng, đây là những loại thuốc được chỉ định điều trị Covid-19.
Theo Quyết định 5666/QĐ-BYT ngày 12/12/2021 của Bộ Y tế về việc sửa đổi, bổ sung một số điểm của hướng dẫn và chuẩn đoán của điều trị COVID-19 thì hiện nay, Việt Nam chỉ mới đưa vào sử dụng 3 loại thuốc trong điều trị bệnh nhân COVID-19 là gồm Molnupiravir, Remdesivir và Favipiravir. Cái loại thuốc điều trị khác, được rao bán là bất hợp pháp, thậm chí có thể gây nguy hiểm, để lại di chứng khi chưa được cơ quan chức năng kiểm nghiệm.
Nhiều tỉnh chỉ đạo xử lý nghiêm
Trước thực trạng rao bán thuốc điều trị tràn lan như hiện nay Sở Y tế các tỉnh đã có nhiều văn bản chỉ đạo tăng cường công tác quản lý, xử lý việc quảng cáo, tiếp thị mua bán thuốc điều trị Covid-19, kit test nhanh Covid-19 không đúng quy định trên thị trường.
Lực lượng chức năng thu giữ lượng lớn thuốc điều trị Covid-19 tại TP.HCM
Mới đây, ngày 16/2, Sở Y tế tỉnh Nghệ An đã có văn bản yêu cầu các đơn vị chức năng tỉnh tăng cường kiểm soát, xử lý nghiêm hành vi lợi dụng các nền tảng mạng xã hội để bán kít test, thuốc điều trị Covid-19... trái quy định.
Văn bản nêu rõ, trước tình hình dịch Covid-19 đang diễn biến phức tạp, số ca mắc ngày càng tăng, xuất hiện nhiều trang Facebook, Zalo, trang mạng xã hội khác quảng cáo, tiếp thị và mua bán các sản phẩm như: thuốc điều trị Covid-19, thuốc không có số đăng ký lưu hành (được giới thiệu là hàng xách tay, được sản xuất ở Nga, Mỹ); kit test xét nghiệm Covid-19 không đúng quy định ảnh hưởng đến sức khỏe người dân và công tác phòng chống dịch Covid-19 trên địa bàn tỉnh Nghệ An.
Việc quảng cáo, tiếp thị và mua bán các sản phẩm như: thuốc điều trị Covid-19, thuốc không có số đăng ký lưu hành; mua bán kit test xét nghiệm Covid-19 không đủ điều kiện kinh doanh trên các trang mạng xã hội là không đúng quy định tại Luật Dược ngày 06/4/2016; Nghị định số 54/2017/NĐ-CP của Chính phủ ngày 08/5/2017 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Dược; Nghị định số 98/2021/NĐ-CP của Chính phủ ngày 8/11/2021 về quản lý trang thiết bị y tế; Luật Quảng cáo; Luật Kinh doanh và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan.
Sở Y tế Nghệ An đề nghị Cục Quản lý thị trường, Công an tỉnh, Sở Công thương, Sở Thông tin và Truyền thông cùng với Sở Y tế tăng cường công tác quản lý, xử lý nghiêm việc quảng cáo, mua bán thuốc điều trị Covid-19, thuốc không có số đăng ký lưu hành, mua bán kit test xét nghiệm Covid-19 không đúng quy định tại các trang mạng xã hội thuộc địa bàn tỉnh Nghệ An.
Trước đó, Ngày 7/1, Sở Y tế Hà Nội có Công văn số 122/SYT-QLHNYDTN gửi UBND các quận, huyện, thị xã về việc tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động phòng, chống dịch Covid-19 tại các cơ sở hành nghề y, dược tư nhân.
Sở Y tế đề nghị UBND các quận, huyện, thị xã tiếp tục chỉ đạo phòng y tế trên địa bàn đôn đốc các cơ sở bán lẻ thực hiện nghiêm túc và đầy đủ các quy định của pháp luật trong lĩnh vực kinh doanh dược. Cụ thể là giữ ổn định giá, bảo đảm số lượng thuốc, trang thiết bị, hóa chất sát khuẩn, khẩu trang, vật tư y tế phòng, chống dịch Covid-19.
Bên cạnh đó, các cơ sở bán lẻ thuốc phải thực hiện bán thuốc kê đơn theo đúng quy định; đồng thời, cập nhật đầy đủ số lượng, chủng loại thuốc vào phần mềm cơ sở dữ liệu dược quốc gia. Không kinh doanh thuốc, trang thiết bị, hóa chất sát khuẩn, khẩu trang, vật tư y tế không rõ nguồn gốc xuất xứ, thuốc giả, thuốc đình chỉ lưu hành, thuốc không bảo đảm chất lượng, thuốc hết hạn sử dụng.
Sở Y tế cũng yêu cầu tăng cường kiểm tra việc thực hiện các quy định pháp luật của các cơ sở bán lẻ thuốc, trong đó, tập trung kiểm tra việc bán thuốc kháng vi rút (Molnupiravir, Favipiravir...). Xử lý nghiêm các trường hợp bán thuốc chưa có giấy phép lưu hành, không rõ nguồn gốc xuất xứ, nếu có dấu hiệu hình sự thì chuyển hồ sơ sang cơ quan cảnh sát điều tra xử lý theo quy định.
Anh Đào