Theo các chuyên gia tại GoodGood, dự kiến trong những tháng tới, tiêu dùng cho các sản phẩm thiết yếu vẫn sẽ ảm đạm do những khó khăn về kinh tế vĩ mô.
Bán lẻ công nghệ ảm đạm nhất trong số các ngành hàng bán lẻ những tháng đầu năm
Doanh nghiệp khó khăn, sức mua yếu
Theo đại diện công ty nghiên cứu thị trường GoodGood, doanh số bán hàng của các doanh nghiệp bị ảnh hưởng do người tiêu dùng tiết kiệm chi tiêu và giới hạn mua sắm các sản phẩm không thiết yếu. Hầu hết các ngành hàng đều đang gặp khó khăn và ghi nhận doanh số suy giảm, thậm chí là cả những doanh nghiệp lớn.
Bên cạnh đó, sự gia tăng cạnh tranh cũng có thể gây áp lực lên các doanh nghiệp bán lẻ tại Việt Nam. Đặc biệt, trước sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử và các nền tảng trực tuyến, từ đó khiến cho người tiêu dùng có nhiều lựa chọn hơn và có thể mua hàng trực tuyến một cách thuận tiện hơn. Do vậy, trong thời gian gần đây, nhìn chung thị trường bán lẻ offline khá ảm đạm nhưng các nền tảng thương mại điện tử trực tuyến vẫn hoạt động khá sôi nổi.
Ngoài ra, thị trường bán lẻ cũng có một số yếu tố tích cực. Việc tăng trưởng kinh tế ổn định và việc ứng dụng công nghệ trong các hoạt động bán lẻ giúp cải thiện trải nghiệm mua sắm của người tiêu dùng. Các doanh nghiệp bán lẻ đang chú trọng đến việc tạo ra sự đa dạng trong sản phẩm và dịch vụ, cũng như tăng cường quảng bá và tiếp cận khách hàng thông qua các kênh truyền thông và marketing hiệu quả. Ngoài ra, với sự phát triển của mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử, xu hướng mua sắm trực tuyến ngày càng trở nên phổ biến ở người tiêu dùng Việt Nam. Điều này mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp bán lẻ trực tuyến để phát triển và mở rộng thị trường.
Tuy nhiên, theo GoodGood, tình hình suy thoái kinh tế toàn cầu đã làm gia tăng áp lực tài chính đối với người dân. Nhiều người bị ảnh hưởng bởi mất việc làm, giảm thu nhập hoặc khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm mới. Trong khi đó, tình hình lạm phát và giá cả hàng hóa tăng cao càng tác động tiêu cực đến sức mua của người tiêu dùng. Điều đó đã làm giảm khả năng mua sắm và gây ra sự suy giảm trong lựa chọn sản phẩm và dịch vụ của người tiêu dùng.
Thêm vào đó, việc không chắc chắn về tương lai kinh tế và sự bất ổn trong thị trường việc làm cũng có thể làm tăng sự tiết kiệm và hạn chế chi tiêu của người tiêu dùng. Theo GoodGood, người dân có xu hướng tập trung vào những nhu cầu thiết yếu và trì hoãn các khoản tiêu dùng không cần thiết.
Tuy nhiên, theo ghi nhận của các chuyên gia tại GoodGood, tác động đối với sức mua của người tiêu dùng có thể khác nhau tùy vào từng đối tượng và tầng lớp xã hội. Có những người vẫn có nhu cầu mua sắm ổn định, trong khi những tầng lớp kinh tế thấp và trung bình có thể gặp nhiều khó khăn hơn.
Le lói một vài điểm sáng
Giữa bộn bề khó khăn và tình trạng suy giảm đó, chúng ta vẫn có thể nhận thấy một số điểm sáng đáng chú ý, đó là sự phát triển mạnh mẽ của ngành hàng trực tuyến.
Chia sẻ với phóng viên Thương Trường, đại diện GoodGood, cho rằng: Việc mua sắm trực tuyến đã trở thành xu hướng phổ biến và không thể thiếu trong thói quen của người tiêu dùng hiện nay. Do đó, các doanh nghiệp bán lẻ trực tuyến có thể tận dụng cơ hội này để phát triển và duy trì doanh số bán hàng, nhất là trên các nền tảng như Shopee, TikTok, Instagram…
Ngoài ra, có thể kể đến một số cái tên vẫn duy trì được sự ổn định trên thị trường như: Massan, Petrolimex…
Với Masan, doanh thu thuần tăng trưởng và lãi gộp ổn định so với cùng kỳ năm trước. Trong công bố báo cáo tài chính quý I/2023, CTCP Tập đoàn Masan ghi nhận đạt mức doanh thu thuần 18.706 tỷ đồng, tăng 2,8% so với cùng kỳ năm ngoái; lãi gộp ổn định ở mức hơn 5.000 tỷ đồng.
Tuy nhiên, doanh thu tài chính giảm mạnh 35% xuống mức 650 tỷ đồng, trong khi chi phí tài chính tăng mạnh 53% lên gần 2.000 tỷ đồng. Chi phí bán hàng cũng tăng 9% lên 3.316 tỷ đồng. Kết quả, lợi nhuận sau thuế của Masan chỉ còn 439 tỷ đồng, giảm 77% so với cùng kỳ năm ngoái. Do đó, kết thúc quý I, tập đoàn Masan chỉ hoàn thành 21% mục tiêu doanh thu và 11% mục tiêu lợi nhuận.
Bên cạnh đó, một số thương hiệu khác như MEATLife hay Phúc Long cũng đóng góp tích cực vào doanh thu quý I/2023 của tập đoàn này. Cụ thể, Masan MEATLife đạt 1.600 tỷ đồng, tăng cao 71,8% so với quý I/2022, trên tất cả phân khúc sản phẩm và đẩy mạnh mảng kinh doanh thịt chế biến.
Chuỗi cửa hàng Phúc Long cũng ghi nhận doanh thu tăng trưởng 6,2% so với cùng kỳ năm trước. Tuy vậy, lợi nhuận EBITDA giảm do doanh thu của từng cửa hàng không cao. Vì vậy, Phúc Long đã đóng các ki-ốt kinh doanh không hiệu quả.
Còn với Petrolimex, trong quý I, doanh nghiệp này ghi nhận doanh thu thuần đạt 67.432 tỷ đồng, tăng nhẹ so với cùng kỳ năm trước. Do giá vốn giảm 1% giúp lợi nhuận gộp doanh nghiệp tăng 28%, đạt 3.559,2 tỷ đồng. Biên lợi nhuận gộp cải thiện từ 4,1% lên 5,2%
Kỳ này, doanh thu tài chính của Petrolimex tăng 60%, lên 513,7 tỷ đồng do lãi tiền gửi, tiền cho vay và lãi chênh lệch tỷ giá tăng. Theo đó, chi phí tài chính cũng tăng 27%, lên 382,3 tỷ đồng. Chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp tăng 22% và 12% lên lần lượt 2.807,7 tỷ đồng và 206,6 tỷ đồng. Kết quả Petrolimex ghi nhận lợi nhuận sau thuế quý I/2023 đạt 667 tỷ đồng, tăng trưởng 51%. Riêng Công ty mẹ mang về 619,7 tỷ đồng, tăng 155% so với quý I/2022.
Dự báo phục hồi chậm, khó khăn kéo dài
Dự kiến trong những tháng tới, tiêu dùng cho các sản phẩm thiết yếu vẫn sẽ ảm đạm do những khó khăn về kinh tế vĩ mô.
Các chuyên gia tại GoodGood dự báo, rằng lạm phát có thể sẽ giảm tốc trong 6 tháng cuối năm. Uớc tính chi tiêu cho điện thoại & điện máy sẽ giảm 10% so với cùng kỳ và nhu cầu tiêu thụ vàng sẽ không thay đổi vào năm 2023, với mức độ chi tiêu thấp cho đến nửa cuối đầu năm 2023, sau đó dần phục hồi từ nửa cuối năm 2023.
Cũng theo GoodGood, trong thời kỳ suy thoái kinh tế, việc hợp nhất thị trường sẽ trở nên rõ ràng hơn. Ở đó, các nền tảng thương mại điện tử thường giảm giá sâu, tạo ra tỷ suất lợi nhuận thấp.
Trong bối cảnh chi phí tăng và nhu cầu yếu, các nhà bán lẻ trực tuyến có thể bị thua lỗ, do đó mất dần thị phần. Các nhà bán lẻ quy mô nhỏ không tiếp cận được tín dụng ngân hàng cũng có thể bị mất thị phần. Do đó, các nhà bán lẻ có dòng tiền ổn định có thể giành được thị phần.
Không chỉ vậy, khó khăn có thể tiếp tục kéo dài khi xu hướng mua hàng giá trị thấp gia tăng dẫn đến tỷ suất lợi nhuận của các nhà bán lẻ sụt giảm. Đáng chú ý, bối cảnh lạm phát gia tăng sẽ làm tăng chi phí cho các nhà bán lẻ, trong khi không thể chuyển phần chi phí tăng lên cho khách hàng, càng khiến doanh nghiệp khó khăn hơn.
Giữa muôn vàn khó khăn đó, người tiêu dùng đang tìm kiếm các đợt giảm giá sâu và xu hướng mua hàng giá rẻ có thể kéo dài đến hết năm 2023.
Thái Đạt