Tại sao chưa xử lý triệt để những sai phạm liên quan đến phân bón Yên Trang?

Thời gian qua, liên tiếp các vụ việc bị Quản lý thị trường các địa phương phát hiện, xử phạt vi phạm liên quan đến nhãn phân bón Yên Trang của Công ty TNHH sản xuất, thương mại, dịch vụ Yên Trang. Vậy nhưng, những sai phạm này vẫn chưa được điều tra làm rõ, xử lý triệt để, “tận gốc”, khiến sự việc ngày càng diễn biến phức tạp, ảnh hưởng xấu đến các hộ kinh doanh và bà con nông dân.

Phân bón không được lưu hành tại Việt Nam?

Như đã thông tin, ngày 24/8/2022, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Trà Vinh đã tống đạt Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty TNHH sản xuất, thương mại, dịch vụ Yên Trang (địa chỉ ấp 10, xã Lương Hòa, huyện Bến Lức, tỉnh Long An) do có hành vi "vi phạm trong lĩnh vực phân bón".

Trước đó, ngày 15/7/2022, Phòng Cảnh sát kinh tế phối hợp với Phòng An ninh kinh tế và Công an huyện Cầu Kè (tỉnh Trà Vinh) phát hiện xe ô tô tải, biển số 51C- 644.45 vận chuyển phân bón hóa học có dấu hiệu vi phạm nên tiến hành kiểm tra. Phương tiện do Lê Quốc An (SN 1988, ngụ xã Bình Phú, huyện Càng Long) điều khiển vận chuyển 18 tấn phân bón các loại, không có hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa.

Qua kiểm tra phát hiện phương tiện đang vận chuyển 18 tấn phân bón hóa học các loại, không có hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa nên tiến hành lập biên bản ghi nhận vụ việc và mời tài xế về cơ quan Công an làm việc. Qua làm việc, tài xế khai nhận số lượng phân bón trên là của Công ty TNHH sản xuất, thương mại, dịch vụ Yên Trang (Công ty Yên Trang) thuê vận chuyển về ấp 4, xã Phong Phú, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh.

Xác minh của Cơ quan Công an đã xác định các hành vi vi phạm như, buôn bán phân bón hết hạn sử dụng, không có Quyết định công nhận phân bón lưu hành tại Việt Nam; buôn bán hàng hóa (phân bón) có nhãn không ghi đủ các nội dung bắt buộc trên nhãn hàng hóa. Từ các hành vi vi phạm, Công an tỉnh Trà Vinh đã Quyết định xử phạt Công ty Yên Trang tổng số tiền hơn 68 triệu đồng.

Không chỉ có sự việc tại Trà Vinh, trong khoảng thời gian này, tại Tổng cục Quản lý thị trường cho biết, Đội Quản lý thị trường số 2, Cục Quản lý thị trường tỉnh Đồng Tháp cũng đã tiến hành kiểm tra cửa hàng vật tư nông nghiệp tại xã Phương Trà, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp và phát hiện 4 tấn phân bón trên nhãn ghi thông tin không đúng bản chất hàng hóa.

Tại thời điểm kiểm tra, Đội Quản lý thị trường số 2 đã phát hiện tại cửa hàng vật tư nông nghiệp đang kinh doanh phân bón hỗn hợp NP 17-30 nhãn hiệu Yên Trang do Công ty Yên Trang sản xuất, địa chỉ: Ấp 10, xã Lương Hòa, huyện Bến Lức, tỉnh Long An trên nhãn hàng hóa có chữ viết và thông tin không đúng bản chất, không đúng sự thật về hàng hóa đó.

Cụ thể là trên hàng hóa còn ghi thêm các nội dung: “D.A.P 18-46-0” có kích thước lớn nhất so với các nội dung còn lại. Số lượng tang vật gồm 80 bao phân bón nhãn hiệu nêu trên (50kg/bao, tương đương 04 tấn), tổng trị giá hàng hóa vi phạm có giá trị 76 triệu đồng.

Đội Quản lý thị trường số 2 đã hoàn chỉnh hồ sơ vụ việc, trình Cục trưởng Cục Quản lý thị trường tỉnh Đồng Tháp xử phạt vi phạm hành chính số tiền 25 triệu đồng, buộc thu hồi hàng hoá và loại bỏ chữ viết, thông tin không đúng bản chất, không đúng sự thật về hàng hoá.

Cần xử lý triệt để vụ việc

Những tưởng sau các quyết định xử phạt này, hành vi vi phạm liên quan đến các sản phẩm phân bón mang nhãn hiệu Yên Trang sẽ được giải quyết, xử lý triệt để. Vậy nhưng, những sai phạm này đang được tiếp diễn, sản phẩm sai phạm tiếp tục được đơn vị đưa ra thị trường để tiêu thụ, bất chấp việc pháp luật quy định xử lý nghiêm.

Theo đó, ngày 22/11/2023, UBND tỉnh Long An đã ban hành Quyết định số 12214/QĐ-XPHC về việc xử phạt vi phạm hành chính với ông Nguyễn Văn Nh. (sinh năm 1976) về hành vi buôn bán hàng giả về giá trị sử dụng, công dụng trong trường hợp hàng giả là phân bón; và kinh doanh hàng hóa có nhãn không ghi đủ các nội dung bắt buộc,…. Với những hành vi vi phạm này, cá nhân ông Nh. bị phạt tổng số tiền lên đến 147 triệu đồng. Ngoài ra, ông còn phải buộc nộp lại số tiền thu lợi bất chính và tiền không thể thu hồi sản phẩm lên đến 60,5 triệu đồng.

Như vậy, tổng số tiền ông phải nộp về ngân sách nhà nước là hơn 207 triệu đồng, một số tiền rất lớn đối với một cá nhân, một hộ kinh doanh gia đình nhỏ lẻ. Cùng với đó, theo quyết định xử phạt, nhiều lỗi vi phạm bản chất lại không hoàn toàn do lỗi của người kinh doanh là ông Nh. mà chủ yếu thuộc về đơn vị sản xuất, phân phối…

Cụ thể, ngày 15/9/2023, qua kiểm tra cửa hàng của ông N.T.L và thực hiện các biện pháp nghiệp vụ cần thiết, Đoàn kiểm tra của Cục Quản lý thị trường Long An phát hiện ông Nh. đã mua lại phân bón D.A.P 18-46-0 số lượng 32 bao, loại 50kg/bao, DAP HUMIC – NGA (NP 17-30 Yên Trang), số lượng 10 bao, loại 50kg/bao; phân bón hỗn hợp NPK 25-25-5+TE, số lượng 80 bao, loại 50kg/bao, từ nhân viên thủ kho tên Sang (phân bón N.P.K, đơn giá 420.000 đồng/bao); và nhân viên tên Nhàn của Công ty Yên Trang (phân bón DAP (NP), đơn giá 570.000 đồng/bao) theo 02 giấy xuất kho vào ngày 07/09,…

Sau khi kiểm tra tại ngày 15/9, Đoàn kiểm tra của Cục Quản lý thị trường Long An đã quyết định lấy mẫu để giám định chất lượng số loại phân bón nêu trên. Theo kết quả giám định của Trung tâm Kỹ thuật đo lường chất lượng 3, phân bón NP 17-30 Yên Trang nêu trên là hàng giả về giá trị sử dụng, công dụng. Cụ thể, loại phân bón này có kết quả chỉ tiêu Nts và chỉ tiêu P2O5hh thấp hơn nhiều so với Quyết định lưu hành.

Ngoài ra, số lượng phân bón khi kiểm tra có nhãn ghi 50KGS NET nhằm thể hiện định lượng nhưng sử dụng ngôn ngữ nước ngoài (tiếng Anh) để ghi nhãn hàng hóa mà không ghi nhãn tiếng Việt là vi phạm quy định tại khoản 1 điều 7 Nghị định số 43/2017/NĐ-CP ngày 14/4/2017 của Chính phủ.

Đáng nói hơn, Đoàn kiểm tra cũng phát hiện, số lượng phân bón tại thời điểm kiểm tra có ghi nhãn hàng hóa: DAP 18-46-0, DAP USA, DAP Yên Trang, DAP HUMIC – NGA, DAP NGA là không đúng bản chất, không đúng sự thật của hàng hóa theo nội dung trong quyết định công nhân phân bón lưu hành tại Việt Nam được Cục Bảo vệ thực vật cấp cho Công ty Yên Trang. Cùng với đó, nhiều sản phẩm phân bón nêu trên cũng có nhãn hàng hóa không ghi “Ngày sản xuất”, “Hạn sử dụng”  theo quy định của pháp luật.

Có thể thấy, nhiều lỗi vi phạm bản chất không hoàn toàn do người kinh doanh, đơn vị bán lẻ phân bón mà chủ yếu thuộc về đơn vị sản xuất, phân phối… không thực hiện in nhãn bao bì, nhãn hàng hóa theo quy định của pháp luật và theo giấy phép được cấp lưu hành. Vậy nhưng, khi bị phát hiện, nhiều hộ kinh doanh, cá nhân vẫn bị “vạ lây” vì những sai phạm này không được giải quyết triệt để. Đáng nói hơn, trong các quyết định xử phát và các quy định của pháp luật đều quy định biện pháp khắc phục hậu quả là sẽ buộc thu hồi và buộc ghi lại nhãn sản phẩm theo đúng cấp phép trước khi lưu hành, vậy nhưng tại sao nhãn phân bón Yên Trang sau hơn 1 năm vẫn có tình trạng vi phạm? Có hay không việc bao che, “chống lưng” cho sai phạm tồn tại?

Công ty TNHH sản xuất, thương mại, dịch vụ Yên Trang – đơn vị đăng ký lưu hành các sản phẩm phân bón trên liệu có trách nhiệm như thế nào? Nếu có trách nhiệm hay liên đới chịu trách nhiệm liên quan đến sai phạm, tại sao từ những thời điểm đầu bị phát giác là tháng 7/2022, cho đến tháng 9/2023 vẫn chưa thể xử lý triệt để, tiếp tục tái diễn những vi phạm dẫn đến ông Nh. bị xử phạt?

Theo thông tin mà Thương Trường có được, ngoài những trường hợp đã bị phát hiện và xử phạt kể trên, còn nhiều cá nhân cũng đã bị ngành chức năng của các tỉnh xử phạt về hành vi tương tự. Những sai phạm này đều liên quan đến nhãn phân bón Yên Trang. Vậy, kính đề nghi Cục Quản lý thị trường Long An nói riêng và các cơ quan chức năng nói chung, vào cuộc thanh kiểm tra, điều tra làm rõ, xử lý triệt để nếu có sai phạm liên quan đến nhãn phân bón Yên Trang và sản phẩm của Công ty TNHH sản xuất, thương mại, dịch vụ Yên Trang, tránh để vụ việc thêm phức tạp, ảnh hưởng đến phát triển nông nghiệp, phát triển kinh tế của vùng.

Thương Trường sẽ tiếp tục thông tin./.

Hồng Quang