Tận dụng ưu đãi để tăng cơ hội xuất khẩu sang Canada

Hiệp định Đối tác toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) mở ra cơ hội lớn để Việt Nam – Canada thúc đẩy trao đổi thương mại. Tuy nhiên, mức độ tận dụng các ưu đãi thuế quan đối với hàng hóa Việt Nam xuất khẩu vào Canada vẫn còn rất hạn chế, chưa phát huy hết giá trị mà hiệp định này mang lại.

Đây là thông tin được bà Trần Thu Quỳnh, Tham tán thương mại, Đại sứ quán Việt Nam tại Canada chia sẻ tại Hội thảo CPTPP - Đối thoại với Cục Hải quan Tp. Hồ Chí Minh do Tổng Lãnh sự quán Canada tại Tp. Hồ Chí Minh phối hợp Cục Hải quan Tp. Hồ Chí Minh tổ chức, ngày 28/3. 

4 tỷ USD hàng hóa Việt Nam xuất khẩu sang Canada không khai thác được lợi ích từ Hiệp định CPTPP

Theo bà Trần Thu Quỳnh, nếu như vào năm 2013 giá trị thương mại Việt Nam – Canada mới chỉ đạt 2,5 tỷ USD thì đến nay con số này đã đạt mức 10 tỷ USD. Trong số đó, kim ngạch xuất khẩu hàng hoá từ Việt Nam sang Canada đạt trên 9 tỷ USD.

Tuy nhiên, đáng chú ý là trong số này mới chỉ có 18% sử dụng C/O CPTPP, còn lại hơn 80% vẫn sử dụng C/O MFN (cơ chế thuế tối huệ quốc) và GPT (chế độ ưu đãi thuế quan phổ cập), trong khi tới tháng 12/2024, cơ chế ưu đãi cho GPT sẽ không còn hiệu lực. 

Bà Trần Thu Quỳnh ước tính, có khoảng 4 tỷ USD hàng hóa Việt Nam xuất khẩu sang Canada không khai thác được lợi ích từ Hiệp định CPTPP. Điều này đồng nghĩa với việc hàng hóa Việt Nam đang bị đắt hơn so với các đối thủ cạnh tranh tại thị trường này.

Thông tin chi tiết hơn, Tham tán thương mại Việt Nam tại Canada cho biết, đến tháng 12 năm nay, Việt Nam sẽ không còn được hưởng ưu đãi 0% thuế dành cho các nước có thu nhập thấp nữa. Điều này đồng nghĩa với việc, nếu doanh nghiệp không tận dụng được CPTPP, hàng Việt Nam tại thị trường Canada sẽ bị giảm mạnh sức cạnh tranh về giá so với các nước vẫn còn được ưu đãi như Indonesia, Campuchia...

“Nếu không tận dụng được CPTPP, sản phẩm dệt may sẽ phải trả thuế từ 5- 18%, da giày trả thuế từ 5 – 15%, dẫn đến sản phẩm đắt hơn 10 – 18% so với các nước vẫn đang được ưu đãi 0% thuế”, bà Quỳnh nêu ví dụ.

Do đó, các doanh nghiệp cần quan tâm hơn nữa tới việc khai thác ưu đãi Hiệp định CPTPP và đáp ứng các quy tắc xuất xứ để nâng cao lợi thế cạnh tranh cho hàng Việt Nam Canada. Qua đó, gia tăng kim ngạch xuất khẩu tại thị trường này.

Bà Mary Ng, Bộ trưởng Phát triển kinh tế, thương mại và xúc tiến xuất khẩu Canada cho biết: Kể từ khi Hiệp định CPTPP có hiệu lực, thương mại hai chiều Việt Nam và Canada đã tăng trưởng 170%, đưa quan hệ hợp tác thương mại giữa hai nước trở thành “ngôi sao sáng” trong khối CPTPP. Kết quả này cho thấy, sự nỗ lực rất lớn của cả 2 nước và cần được tiếp tục được phát huy trong thời gian tới để đạt hiệu quả tốt hơn.

Theo bà Mary Ng, Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Canada tại khu vực ASEAN và Canada mong muốn nhân rộng mô hình hợp tác thành công này ra cả khu vực. Kinh tế Việt Nam đang phát triển nhanh và có quy mô ngày càng lớn. Việt Nam sẽ là cánh cửa quan trọng để Canada mở rộng quan hệ với các nước trong khu vực ASEAN và cả châu Á. 

Giải pháp để doanh nghiệp tận dụng CPTPP tốt hơn

Để giúp doanh nghiệp tận dụng CPTPP tốt hơn, bà Trần Thu Quỳnh nhấn mạnh, doanh nghiệp cần hiểu và áp dụng quy tắc xuất xứ cộng gộp.

Nguyên tắc cộng gộp cho phép các nước TPP tính gộp cả những nguyên liệu đến từ những nước TPP khác vào hàng hóa cuối cùng và vẫn được coi là sản phẩm nội vùng, bao gồm cả trường hợp hàng hóa đến từ một nước TPP được gia công thêm hoặc bổ sung thêm giá trị gia tăng ở một nước thứ hai.

Với nguyên tắc xuất xứ cộng gộp, doanh nghiệp có thể xuất khẩu sang các địa bàn có trong cùng một hiệp định thương mại với thuế suất bằng 0. Hiện các doanh nghiệp Canada cũng rất quan tâm tới việc sử dụng nguyên liệu đầu vào có sử dụng form CPTPP để sản xuất xuất khẩu.

Bên cạnh đó, việc tận dụng CPTPP cũng giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chiến lược logistic bởi các điều khoản trung chuyển cởi mở hơn rất nhiều các hiệp định thương mại khác. Ví dụ thay vì xuất khẩu xuyên Thái Bình Dương, doanh nghiệp có thể trung chuyển qua Atlantic, đi vào bờ Đông của Canada để có chi phí thấp hơn.

“Khi có các hiệp định thương mại, chúng ta không chỉ khai thác về thuế mà còn cần nghĩ tới những yếu tố mở hơn như cơ hội mà các hiệp định thương mại mở ra cho chúng ta trong cách tiếp cận thị trường, đa dạng hóa chiến lược đầu tư ở nước ngoài” bà Quỳnh nhấn mạnh.

Chia sẻ tại buổi Hội thảo, ông Nguyễn Hữu Nghiệp, Phó cục trưởng Cục Hải quan TPHCM cũng cho biết, TPHCM là địa bàn kinh tế năng động của khu vực phía Nam và là cửa ngõ giao thương với các nước. Do đó, chuyến thăm của bà Mary Ng. cùng phái đoàn thương mại Canada không chỉ mở ra cơ hội hợp tác đầu tư, thương mại mà còn tạo niềm tin cho doanh nghiệp Việt Nam tham gia hợp tác, thương mại với Canada.

Ông Nguyễn Hữu Nghiệp khẳng định, trong những năm qua, Cục Hải quan TPHCM luôn hướng đến mục tiêu tạo thuận lợi thương mại với phương châm cộng đồng doanh nghiệp và Cục Hải quan TPHCM là đối tác tin cậy, là bạn đồng hành. Đơn vị đã thường xuyên tổ chức các cuộc đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp để tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh.

Theo đó, ông Nghiệp mong muốn thời gian tới Cục Hải quan TPHCM và Cơ quan biên mậu Canada sẽ có thêm nhiều buổi gặp gỡ, trao đổi và dành thêm nhiều thời gian giải đáp các vướng mắc cho doanh nghiệp nhằm tạo thêm niềm tin, sự yên tâm cho các doanh nghiệp trong hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa, đặc biệt trong bối cảnh thương mại quốc tế đang có nhiều biến động như hiện nay. Ông Nghiệp cũng kỳ vọng thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Canada sẽ không chỉ dừng lại ở mức tăng trưởng 170% như thời gian vừa qua mà sẽ đạt tới những dấu mốc cao hơn nữa trong thời gian tới.

Trung Anh (T/H)