Tăng trưởng du lịch nội địa nhờ sản phẩm OCOP

Du lịch nội địa đang tăng trưởng mạnh mẽ, trở thành động lực quan trọng góp phần phục hồi kinh tế hậu đại dịch, trong đó, các sản phẩm OCOP không chỉ là “đặc sản lên kệ” mà còn đang đóng vai trò là cầu nối gắn kết văn hóa – con người – bản sắc địa phương, góp phần tạo nên những trải nghiệm du lịch độc đáo và bền vững.

OCOP – từ sản phẩm nông thôn đến “nam châm” hút khách

Ra đời từ năm 2018, chương trình OCOP được xem là đòn bẩy thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn thông qua việc chuẩn hóa, nâng tầm các sản phẩm đặc trưng của địa phương. Tuy nhiên, thay vì chỉ dừng lại ở nông sản, thủ công mỹ nghệ hay thực phẩm chế biến, nhiều địa phương đã linh hoạt kết hợp sản phẩm OCOP với dịch vụ du lịch cộng đồng, tạo ra những tour trải nghiệm mang đậm bản sắc văn hóa vùng miền.

Ở miền Tây Nam Bộ, các sản phẩm OCOP như mắm cá linh (An Giang), khô cá tra (Đồng Tháp), hay bánh lá dừa (Bến Tre) được lồng ghép khéo léo vào các tour du lịch miệt vườn, tham quan chợ nổi Cái Răng, Ngã Năm, hay trải nghiệm làm nông dân Nam Bộ. Những hoạt động này không chỉ giúp du khách hiểu sâu hơn về văn hóa ẩm thực và lối sống địa phương, mà còn mang lại sinh kế cho cộng đồng dân cư nông thôn.Tăng giá trị nhờ gắn kết trải nghiệm và tiêu dùng.

Khác với mô hình du lịch truyền thống, du lịch gắn với OCOP đặt trọng tâm vào trải nghiệm bản địa: từ ăn, ở, làm, đến nghe – nhìn – cảm nhận văn hóa. Sản phẩm OCOP không còn chỉ là món hàng bán mang về mà trở thành một phần của hành trình du lịch. Du khách ăn bánh gai – học gói bánh, mua thổ cẩm – xem dệt lanh, nghe hát then – tìm hiểu văn hóa Tày.

Chính sự gắn kết đó đã tăng giá trị kinh tế của sản phẩm lên nhiều lần, đồng thời tạo công ăn việc làm cho người dân địa phương, nhất là phụ nữ, thanh niên và người dân tộc thiểu số. Ông Vũ Minh Thường, Giám đốc Hợp tác xã Toàn Phú (Quảng Ninh), chia sẻ rằng nhờ chương trình OCOP, xã viên đã có nhiều cơ hội quảng bá, xúc tiến tiêu thụ sản phẩm ổi Hoành Bồ, giúp các hộ tăng thu nhập gấp 10-15 lần so với cấy lúa.

Thúc đẩy du lịch nội địa: OCOP là lợi thế cạnh tranh

Trong bối cảnh du lịch quốc tế còn nhiều biến động, thì du lịch nội địa chính là trụ cột giúp ngành phục hồi. Tuy nhiên, để giữ chân du khách nội địa, vốn ngày càng “khó tính”, cần có những sản phẩm du lịch độc đáo, mới lạ, mang tính cá nhân hóa cao. Và chính các sản phẩm OCOP mang đậm dấu ấn địa phương đã và đang trở thành “chìa khóa” mở cánh cửa tăng trưởng này.

Theo Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, từ năm 2013 đến 2022, lượng khách du lịch đến Cần Giờ tăng trung bình 24,9% mỗi năm, cao hơn mức tăng 6,5% của TP.HCM. Doanh thu từ du lịch đóng góp cho kinh tế huyện đạt hơn 8.112 tỷ đồng, trung bình tăng 32,2% mỗi năm. Sự phát triển này được cho là nhờ vào việc phát triển du lịch sinh thái kết hợp với sản phẩm OCOP địa phương như mật dừa nước, khô cá dứa. Đó là tín hiệu tích cực cho sự phát triển bền vững của ngành du lịch, giảm phụ thuộc vào mùa vụ hay thị trường quốc tế.

Dù tiềm năng rất lớn, nhưng để OCOP thật sự trở thành đòn bẩy cho du lịch nội địa, các địa phương vẫn cần vượt qua nhiều rào cản như chất lượng dịch vụ chưa đồng đều, hạ tầng du lịch còn yếu, thiếu liên kết giữa các nhà làm du lịch và chủ thể OCOP, đặc biệt là sự sáng tạo trong thiết kế mô hình du lịch. Ngoài ra, việc quảng bá, truyền thông cũng cần được đẩy mạnh để tạo ra nhận diện thương hiệu rõ ràng hơn cho từng điểm đến gắn với OCOP.

Bên cạnh đó, cần có cơ chế hỗ trợ đào tạo kỹ năng du lịch cộng đồng cho người dân, cũng như ứng dụng chuyển đổi số để giới thiệu sản phẩm OCOP trên các nền tảng số – từ website đến mạng xã hội và sàn thương mại điện tử du lịch.

Sự kết hợp giữa OCOP và du lịch nội địa không chỉ là xu hướng, mà đang chứng minh hiệu quả rõ rệt về mặt kinh tế, văn hóa và xã hội. Trong dòng chảy phục hồi của ngành du lịch, OCOP không chỉ là sản phẩm, mà là trải nghiệm – không chỉ là hàng hóa, mà là bản sắc. Đó chính là giá trị lâu bền mà Việt Nam cần gìn giữ và phát huy trong hành trình phát triển du lịch bền vững.

Gia Huy