Tạp chí cần tiếp tục làm tốt vai trò là tiếng nói của cộng đồng doanh nghiệp bán lẻ

Nhân kỉ niệm 15 năm ngày ra đời Tạp chí Thương Trường số đầu tiên (6/2008-6/2023), TS. Đinh Thị Mỹ Loan - Tổng biên tập đầu tiên đã có những chia sẻ cùng Thương Trường về những thuận lợi, khó khăn của Tạp chí trong những năm đầu thành lập cũng như đóng góp những ý kiến quan trọng đối với sự phát triển của Tạp chí trong thời gian tới.

PV: Thưa bà, 15 năm Tạp chí Thương Trường ra đời và phát triển thực sự là một quãng thời gian không hề ngắn. Suốt nhiều năm qua những vấn đề thuộc Tôn chỉ, mục đích hoạt động của Tạp chí đưa ra từ những ngày đầu vẫn luôn mang tính thời sự. Là Tổng Biên tập đầu tiên, xin bà chia sẻ về ý tưởng ra đời Tạp chí Thương Trường cũng như khó khăn, thuận lợi trong những ngày đầu hoạt động của Tạp chí?

TS. Đinh Thị Mỹ Loan: Thời gian trôi thật nhanh, mới đó mà Tạp chí Thương Trường đã tròn 15 tuổi. 15 năm trước, Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam cũng vừa mới thành lập. Bản thân tôi cùng với các thành viên chủ chốt sáng lập Hiệp hội đều mong muốn có một tờ tạp chí là tiếng nói của cộng đồng doanh nghiệp bán lẻ và sẽ là cơ quan ngôn luậncủa Hiệp hội. Xuất phát từ mong muốn đó, chúng tôi đã xây dựng lên những tôn chỉ, mục đích của tờ Tạp chí và chọn tên Tạp chí Thương Trường.

Một trong những điều chúng tôi thấy khá đặc biệt là ngay từ đầu với tư cách Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam nhưng chúng ta có  mối quan tâm đặc biệt đến người tiêu dùng. Điều này được khẳng định không chỉ qua chính sách của Hiệp hội mà còn thể hiện thực tế trong các hoạt động của Hiệp hội cũng như nội dung được truyền tải trên tờ Tạp chí Thương Trường. Chúng tôi luôn quán triệt chủ trương vì người tiêu dùng. Đối với các nhà bán lẻ, vấn đề “vì người tiêu dùng” có một vai trò quan trọng, là động lực của nền kinh tế hay còn nói là đầu ra của mọi ngành sản xuất và kể cả các ngành dịch vụ. Chúng tôi xem đây như là một điểm nhấn.

Về khó khăn trong giai đoạn mới thành lập thì rất nhiều. Tạp chí ra đời trong bối cảnh Hiệp hội cũng vừa mới thành lập, chưa có nhiều hoạt động. Tuy nhiên, các thành viên chủ chốt đã hết sức chủ động và quyết liệt để ra được những số Tạp chí in đầu tiên. Một khó khăn nữa phải kể đến, đây là giai đoạn nước ta vừa gia nhập WTO, đặt ra vấn đề rất lớn đó là mở cửa thị trường nói chung và mở cửa thị trường phân phối – bán lẻ nói riêng. Doanh nghiệp Việt lúc đó đang còn hết sức non trẻ về kinh nghiệm hội nhập. Hiệp hội là cơ quan tập hợp tất cả doanh nghiệp trong ngành phân phối, bán lẻ lại cũng vừa mới thành lập do đó gần như không có kinh nghiệm gì trong công cuộc hội nhập với thế giới mới, đặc biệt trong ngành bán lẻ.

Cùng với đó, vị trí và vai trò của ngành bán lẻ còn hết sức mờ nhạt và chưa được nhìn nhận đúng đắn; dư luận xã hội đối với ngành bán lẻ còn có sai lệch. Ngành bán lẻ chưa được nhìn nhận như một ngành kinh tế, ngành dịch vụ công nghiệp đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế cũng như ổn định đời sống của nhân dân. Vì thế, đã có không ít ý kiến trái chiều, thậm chí có những ý kiến còn phủ nhận những vai trò của ngành bán lẻ trong nền kinh tế. Nói rộng hơn, không chỉ đối với riêng ngành bán lẻ mà nói chung cả thị trường nội địa thời kỳ đó cũng chưa được đánh giá đúng vai trò hoạt động của nó, do đó hoạt động của Tạp chí cũng như Hiệp hội lúc bấy giờ vô cùng khó khăn.

Tuy nhiên, bên cạnh những khó khăn, những ngày đầu thành lập, chúng tôi đã rất may mắn khi có được sự ủng hộ, động viên của Lãnh đạo Bộ  thời kỳ đó đối với hoạt động của Hiệp hội cũng như hoạt động của Tạp chí Thương Trường. Các Lãnh đạo thời kỳ đó như Bộ trưởng Bộ Thương mại Trương Đình Tuyển, Thứ trưởng Trần Quốc Khánh, Thứ trưởng Nguyễn Cẩm Tú,… không chỉ là những lời động viên mà đã đóng góp những ý kiến cụ thể, xác đáng về định hướng phát triển, thậm chí là góp ý cho những nội dung bài viết, hình thức từ số Tạp chí đầu tiên. Thời điểm đó, Tạp chí Thương Trường đã được đánh giá nằm trong số những Tạp chí có nội dung tốt và hình thức đẹp. Những điều này trở thành động lực vô cùng lớn đối với Lãnh đạo cũng như đội ngũ cán bộ, phóng viên của Tạp chí.

Một điều chúng tôi cũng hết sức vui mừng là tại  thời điểm đó, dư luận của doanh nghiệp cũng như giới nghiên cứu bắt đầu quan tâm chú ý đến hoạt động của Hiệp hội cũng như những bài viết có tính chiến đấu, sâu sắc về mặt chuyên môn của Tạp chí Thương Trường.

PV: Bán lẻ đã, đang và sẽ là ngành có sức hút lớn dòng vốn đầu tư của doanh nghiệp, đặc biệt là bán lẻ hiện đại. Để đồng hành cùng sự phát triển của ngành bán lẻ nói chung và doanh nghiệp nói riêng, theo bà Tạp chí cần có những nỗ lực gì và cần có những định hướng phát triển ra sao trong thời gian tới?

TS. Đinh Thị Mỹ Loan: Có thể nói qua 15 năm hoạt động, Tạp chí đã trải qua những bước thăng - trầm. Chúng ta phải thẳng thắn nhìn nhận rằng, Tạp chí chưa thực sự làm tốt vai trò như Hiệp hội mong muốn và các thành viên Hiệp hội kỳ vọng. Tuy nhiên, điều đáng ghi nhận là, cùng với Tạp chí in, sự ra đời của Tạp chí Thương Trường điện tử, những năm gần đây nội dung, giao diện của Tạp chí đã những bước thay đổi lớn theo hướng tích cực. Về mặt nội dung đã có những định hướng khởi sắc, đặc biệt đã bám sát được tôn chỉ, mục đích.

Có thể nói ngành dịch vụ bán lẻ Việt Nam và của nhiều nước thời kỳ đầu bao giờ cũng bao gồm cả bán lẻ truyền thống và bán lẻ hiện đại nhưng càng về sau càng phát triển mạnh hơn về bán lẻ hiện đại. Như bản thân tôi và Hiệp hội nhiều lần khẳng định, bán lẻ hiện đại là động lực của ngành bán lẻ Việt Nam. Điều này đã được minh chứng rất rõ ràng trong những năm qua. Tôi tin chắc trong những năm tới bán lẻ hiện đại còn phát triển mạnh mẽ hơn nữa, mặc dù vài năm trở lại đây có sự cạnh tranh giữa bán lẻ truyền thống và bán lẻ hiện đại đưa đến những kết quả thú vị. Bán lẻ hiện đại dường như chậm lại ở một vài nhịp, ở một số nơi để nhường bước cho bán lẻ truyền thống. Tại hệ thống bán lẻ các chợ, những ki ốt, sạp hàng họ cũng bắt đầu áp dụng kết hợp bán hàng online, thanh toán điện tử bằng nhiều hình thức phong phú như thẻ ngân hàng, chuyển khoản qua QR code,… Đây là điều mà chúng ta không ngờ tới khi các nhà bán hàng nhỏ lẻ tại các chợ lại có thể làm được điều này.

Tuy nhiên cũng không phải vì thế mà chúng ta nói bán lẻ truyền thống sẽ mãi mãi giữ vai trò chủ lực của bán lẻ truyền thống Việt Nam. Tôi luôn tin tưởng vào sự lớn mạnh của bán lẻ hiện đại, đặc biệt là sự tham gia của bán lẻ trực tuyến. Có thể nói nhà nhà người người đều tham gia vào các dịch vụ đó, tiêu biểu như cách bán hàng livestream…

Trong bối cảnh của ngành bán lẻ như vậy, tôi rất mong Ban Biên tậpTạp chí Thương Trường nhanh nhạy nắm bắt được xu hướng phát triển của ngành để từ đó đi tắt đón đầu, có định hướng nội dung phù hợp. Để làm được điều này, bản thân phóng viên, nhà báo của Tạp chí đều cần nỗ lực, cố gắng nâng cao trình độ chuyên môn, kiến thức chuyên ngành. Đặc biệt, trong bối cảnh phát triển của công nghệ 4.0, Tòa soạn cần tạo điều kiện cho cán bộ, phóng viên được học hỏi nâng cao kỹ năng sử dụng công nghệ đối với quá trình tác nghiệp, đồng thời cũng hiểu được thêm những kiến thức về ngành bán lẻ trong bối cảnh công nghệ 4.0.

Hiện Tạp chí có tiểu mục Bảo vệ người tiêu dùng cũng đã phần nào có những nội dung hữu ích, nhiều bài viết phản ánh thực trạng cũng như tìm giải pháp để bảo vệ người tiêu dùng. Tuy nhiên, ngoài việc bảo vệ người tiêu dùng, Tạp chí cần phải hiểu được nhu cầu của họ. Vì người tiêu dùng họ không đứng yên mà trình độ họ liên tục được nâng cao, không chỉ thế hệ trẻ mà cả người trung tuổi, lớn tuổi họ cũng rất quan tâm tâm đến bán lẻ hiện đại. Vậy nên không chỉ hiểu về kĩ năng bán lẻ mà phải hiểu về cả đối tượng người tiêu dùng của bán lẻ hiện đại thì Tạp chí mới có thể đưa nội dung lên được tầm mới, hỗ trợ hiệu quả thông tin hữu ích cho các nhà bán lẻ.

PV: Kỷ niệm 15 năm ngày thành lập Tạp chí cũng là tháng kỷ niệm ngày Cách mạng báo chí Việt Nam 21/6, bà có lời chúc và kỳ vọng gì dành cho cán bộ, phóng viên Tạp chí Thương Trường?

TS. Đinh Thị Mỹ Loan: 15 năm Tạp chí Thương Trường đã đồng hành cùng báo chí Việt Nam, có những điều chúng ta đã làm được và chưa làm được như mong muốn. Tôi mong rằng bước qua tuổi 15, Tạp chí sẽ trưởng thành hơn, vững vàng hơn, phát triển hơn, thực sự trở thành tiếng nói có hiệu quả của Hiệp hội, của cộng đồng doanh nghiệp bán lẻ. Nhân kỷ niệm Ngày Cách mạng Báo chí Việt Nam 21/6, tôi xin chúc cán bộ, phóng viên Tạp chí Thương Trường luôn tràn đầy nhiệt huyết với nghề. Mong cán bộ, phóng viên không ngừng nỗ lực bồi dưỡng kĩ năng nghề nghiệp, nâng cao kiến thức chuyên môn, đạo đức người làm báo để tiếp tục con đường phụng sự độc giả, góp phần vào sự phát triển của một nền báo chí hiện đại.

PV: Trân trọng cảm ơn bà!

Minh Lê (thực hiện)