Taseco Land: Vay nợ chồng chất vẫn đều đặn bơm vốn cho mẹ và hệ sinh thái

Bức tranh tài chính của Taseco Land (TAL) đang lộ dần những điểm nghẽn lớn về thanh khoản và chiến lược sử dụng vốn, khi doanh nghiệp vừa vay nợ hàng nghìn tỷ đồng, vừa liên tục rút tiền "bơm máu" cho công ty mẹ và các bên liên quan mà không có tài sản đảm bảo.

Taseco Land vay nợ khủng, đòn bẩy tài chính lớn

Theo Báo cáo tài chính hợp nhất quý đầu năm 2025, tại thời điểm 31/3/2025, tổng tài sản của Taseco Land đạt 9.564,6 tỷ đồng, tăng 2,6% so với đầu năm. Trong đó, tiền và các khoản tương đương tiền tăng 14% lên 526,3 tỷ đồng; đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn đạt 153,4 tỷ đồng, tăng 35%.

Các khoản này phần lớn là tiền gửi tại ngân hàng, một số đang được sử dụng làm tài sản đảm bảo cho nghĩa vụ thực hiện dự án tại Thanh Hóa và Nghi Sơn.

Tuy nhiên, phần lớn tài sản của doanh nghiệp vẫn tập trung ở hàng tồn kho (3.968,3 tỷ đồng) và chi phí xây dựng cơ bản dở dang (1.307 tỷ đồng), chiếm gần 55% tổng tài sản. Đây là cấu trúc tài sản điển hình của doanh nghiệp bất động sản, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro thanh khoản nếu thị trường trầm lắng hoặc dự án chậm tiến độ.

Cụ thể, hàng tồn kho chủ yếu nằm tại Dự án số 4 Thanh Hóa (1.486,3 tỷ đồng), Dự án nhà ở cao tầng Long Biên (911,2 tỷ đồng), Dự án Nam Thái (469 tỷ đồng), Nhóm nhà ở Đông Nam đường Tố Hữu (320 tỷ đồng) và Dự án Khu đô thị mới Duy Tiên, Hà Nam (42 tỷ đồng).

Chi phí xây dựng cơ bản dở dang phân bổ lớn cho Dự án thành phần B3-CC2-B Starlake (537,5 tỷ đồng), Dự án Taseco Quảng Bình (266,3 tỷ đồng), KCN Đồng Văn III (305 tỷ đồng), Lakeview Tower (110 tỷ đồng).

Về nguồn vốn, tổng nợ phải trả đạt 5.170 tỷ đồng, tăng nhẹ so với đầu năm. Tổng nợ vay khoảng 3.600 tỷ đồng, tăng khoảng 3%, tương đương 82% vốn chủ sở hữu và chiếm hơn 37% tổng tài sản.

Hệ số nợ/vốn chủ sở hữu (D/E) ở mức 0,82, vẫn trong vùng kiểm soát nhưng áp lực trả nợ là rõ rệt. Đáng chú ý, doanh nghiệp phải dùng nhiều tài sản giá trị để làm tài sản đảm bảo cho các khoản vay lớn tại nhiều ngân hàng.

Đáng chú ý, doanh nghiệp phải thế chấp một lượng tài sản lớn để bảo đảm cho các khoản vay. Điều này hạn chế khả năng xoay xở tài chính linh hoạt, nhất là khi doanh nghiệp cần mở rộng đầu tư hoặc xử lý các khoản vay đáo hạn.

Chiến lược tài chính “ngược dòng” của Taseco Land: Vay ngoài, rót nội

Mặc dù đang phải vay nợ lớn từ ngân hàng, TAL vẫn tiếp tục cho công ty mẹ - Taseco Group và các công ty trong hệ sinh thái vay tiền, đặt ra dấu hỏi về chiến lược tài chính của doanh nghiệp.

Cụ thể, tại Báo cáo tài chính quý I/2025, TAL có khoản 119 tỷ đồng là lãi cho vay với Công ty mẹ Taseco Group; phải thu lãi vay với Công ty phát triển Hồ Tây 3,2 tỷ đồng.

Ngoài ra, doanh nghiệp cho vay ngắn hạn với loạt công ty trong hệ sinh thái như: Cho Công ty phát triển Hồ Tây vay hơn 74 tỷ đồng. Theo thuyết minh đây là khoản vay tín châó với lãi suất 5%/năm. Gốc và lãi được đáo hạn vào tháng 8/2025. Doanh nghiệp cũng cho Công ty Vinconstec vay 4,5 tỷ đổng.

Đáng chú ý, TAL còn cho Taseco Group vay 128 tỷ đồng. Khoản vay dài hạn này được thuyết minh là khoản vay tín chấp với lãi suất 4,5%/năm - thấp hơn nhiều so với lãi suất các khoản vay khác mà TAL đang chịu. Gốc và lãi thanh toán tại thời điểm đáo hạn vào tháng 6/2026.

Điều đáng lo ngại là phần lớn các khoản vay đều dưới hình thức tín chấp, làm tăng rủi ro không thu hồi được vốn - đặc biệt trong trường hợp các công ty liên quan gặp khó khăn tài chính hoặc mất khả năng thanh toán.

Trong các năm trước dù đang có khoản nợ lớn, TAL vẫn cho công ty mẹ vay số tiền đáng kể. Năm 2023, tổng nợ vay của TAL hơn 3.262 tỷ đồng, với chi phí lãi vay 75,9 tỷ đồng, nhưng vẫn cho mẹ vay 357,5 tỷ đồng. Năm 2022, số tiền cho vay còn lớn hơn, lên tới 651,3 tỷ đồng.

Khoản phải thu ngắn hạn từ công ty mẹ năm 2023 là 10,1 tỷ đồng, trong khi năm 2022 là 253,6 tỷ đồng.

Ngoài ra, TAL cũng cho mẹ vay dài hạn hơn 831 tỷ đồng trong năm 2023 và 664 tỷ đồng trong năm 2022.

Taseco Land không chỉ cho công ty mẹ vay mà còn cấp vốn cho nhiều doanh nghiệp trong hệ sinh thái, bao gồm các công ty có cùng thành viên chủ chốt và cả lãnh đạo công ty.

Trong năm 2024, TAL có nhiều giao dịch đáng chú ý với Công ty Phát triển Hồ Tây (doanh nghiệp có thành viên chủ chốt): Cho vay 77 tỷ đồng; khoản phải thu về cho vay ngắn hạn 75,7 tỷ đồng và thu lãi cho vay ngắn hạn 2,3 tỷ đồng.

Theo Báo cáo quản trị 6 tháng đầu năm 2024, Taseco Land đã thực hiện nhiều giao dịch cho vay với các công ty trong cùng Tập đoàn, bao gồm: CTCP Alacarte Hạ Long: 74 tỷ đồng; CTCP Đầu tư Du lịch Nghỉ dưỡng Taseco Đà Nẵng: 500 triệu đồng; CTCP Đầu tư TAH: 18 tỷ đồng; CTCP Đầu tư và Phát triển Hồ Tây: 146,1 tỷ đồng.

Ngoài ra, Taseco Land còn có các giao dịch vay và cho vay với: CTCP Taseco Invest: 304,5 tỷ đồng; CTCP Đầu tư Bất động sản Phú Mỹ: 48,9 tỷ đồng; CTCP Đầu tư và Dịch vụ Yên Bình: 11,5 tỷ đồng.

Trước đó, năm 2023 Taseco Land cho Công ty Phát triển Hồ Tây vay 29,5 tỷ đồng; Cho Công ty Riverview Lương Sơn (Công ty có cùng thành viên chủ chốt) vay 16,47 tỷ đồng. Các khoản vay này đều dưới hình thức tín chấp.

Hay cũng trong năm 2023 Taseco Land đã thu hồi cho vay Taseco Đà Nẵng số tiền 8 tỷ đồng; cho Công ty Vinconstec - Công ty có cùng thành viên chủ chốt vay 220 triệu đồng.

Việc liên tục cho vay trong nội bộ hệ sinh thái làm gia tăng rủi ro thu hồi nợ, đặc biệt khi các khoản vay này chủ yếu là tín chấp. Nếu các doanh nghiệp liên quan không có khả năng hoàn trả, TAL sẽ chịu tác động tiêu cực lớn về dòng tiền và khả năng thanh toán nợ của chính mình.

Ngoài việc cho công ty mẹ và các công ty con vay, TAL còn có các khoản cho vay đối với chính lãnh đạo cấp cao của doanh nghiệp.

Năm 2023, TAL cho Phó TGĐ Nguyễn Văn Nghĩa vay 35,1 tỷ đồng, Phó TGĐ Vũ Quốc Huy vay hơn 28 tỷ đồng; đầu năm 2023 cho Chủ tịch HĐQT Phạm Ngọc Thanh vay 15 tỷ đồng.

Doanh nghiệp cũng có khoản tạm ứng cho Phó TGĐ Bùi Xuân Vượng 464,8 triệu đồng (trước đó năm 2022 cũng tạm ứng hơn 1,5 tỷ đồng).

Ngoài ra còn có khoản phải thu về cho vay ngắn hạn với ông Nguyễn Đức Lai – Lãnh đạo chủ chốt năm 2023 là 531,6 triệu đồng, năm 2022 là 600 triệu đồng.

Bên cạnh áp lực nợ vay và thanh khoản, TAL còn có nhiều kế hoạch triển khai hàng loạt dự án lớn. Tuy nhiên, việc tài chính bị rút ra ngoài quá nhiều đặt dấu hỏi về nguồn lực thực sự của doanh nghiệp. Dòng tiền đang bị căng thẳng, tài sản bị thế chấp, trong khi vẫn phải tiếp tục xoay vòng để đầu tư mới.

Nếu không có sự điều chỉnh chiến lược tài chính – đặc biệt là thu hẹp các khoản cho vay nội bộ, tăng cường quản trị minh bạch và ưu tiên dòng tiền cho hoạt động cốt lõi, doanh nghiệp có thể tự đẩy mình vào thế mất khả năng thanh toán, đe dọa toàn bộ hệ sinh thái đầu tư phía sau.

Hải Nam