Thận trọng đồ chơi bạo lực, kém chất lượng trước thềm ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6

Thị trường quà tặng cho các bé nhân ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6 đã bắt đầu nhộn nhịp, nhiều phụ huynh bắt đầu tìm mua những món đồ chơi phù hợp để các con trải nghiệm vào dịp cuối tuần và trong những ngày hè sắp tới. Tuy nhiên, chuyên gia cũng cảnh báo về chất lượng cũng như tác hại của những sản phẩm không phù hợp về chất lượng.

Đồ chơi mang tính bạo lực vẫn xuất hiện tại các quầy hàng truyền thống lẫn thương mại mại điện tử

Hiện nay thị trường đồ chơi trẻ em đã nhộn nhịp. Các cửa hàng và nhà phân phối đua nhau tung ra nhiều sản phẩm mới, đa dạng về chủng loại và mẫu mã, từ đồ chơi giáo dục, đồ chơi sáng tạo đến những món đồ chơi công nghệ cao (sử dụng pin, điều khiển từ xa).

Tại hệ thống siêu thị trên địa bàn Hà Nội như Big C Thăng Long, Co.op Mart và các đại lý đồ chơi, thời trang trẻ em cho thấy, mặt hàng quà tặng trẻ em khá phong phú về chủng loại, mức giá không quá đắt. Chẳng hạn, đồ chơi phổ biến cho bé trai là xe điều khiển, robot, xe đua, xe tăng, siêu nhân… búp bê, thú bông, đàn, bộ trang điểm dành cho bé gái được bán với giá từ 300.000 đồng đến vài triệu đồng/sản phẩm. Bên cạnh đó, còn có các món đồ chơi phát triển kỹ năng và trí tuệ như mô hình lắp ráp, bộ đồ chơi nghề (bác sĩ, đầu bếp, kỹ sư...), đồ chơi gỗ thông minh, đất nặn, cát dẻo… giá từ 500.000 đồng đến 3 triệu đồng/bộ.

Đối với hàng thời trang, sản phẩm cho bé trai thường là quần jeans, kaki kết hợp áo thun cổ tròn, áo sơ mi, còn bé gái với các loại đầm, váy, quần, áo… có giá từ 50.000 - 500.000 đồng/sản phẩm.

Không chỉ thị trường truyền thống, trên các trang mạng xã hội, chợ mạng và kênh thương mại điện tử cũng trở nên sôi động hơn bao giờ hết, các cửa hàng và nhà phân phối online cũng đã tăng cường các mặt hàng để đáp ứng nhu cầu mua sắm của khách hàng.

Bên cạnh yếu tố giá cả, phụ huynh năm nay quan tâm nhiều đến chất lượng và sự an toàn của sản phẩm. Chị Hậu (Hà Nội) cho biết rất lo lắng vì trên thị trường ngày càng xuất hiện nhiều sản phẩm không rõ nguồn gốc, thậm chí những sản phẩm đao, kiếm… có tính bạo lực.

“Tôi đang tham khảo các sản phẩm sách, truyện, mô hình lắp ghép để tặng con trong dịp 1/6, cũng là món quà để cổ vũ tinh thần học tập cho con, những sản phẩm này có thể tăng khả năng tìm hiểu, học hỏi cho con, vừa an toàn mà giá cả cũng rất phải chăng”, chị Hậu cho biết.

Bên cạnh những sản phẩm đồ chơi chất lượng, theo Cơ quan quản lý thị trường vẫn còn một lượng lớn đồ chơi trẻ em chưa đạt chuẩn lưu thông trên thị trường. Trong số đó, nhiều sản phẩm đã bị cấm lưu thông trên thị trường như thú nhún, búp bê tắm bé; đồ chơi giá rẻ bán theo cân làm bằng nhựa tái chế độc hại;  đồ chơi có tính bạo lực như súng bắn đạn, đao, kiếm… vẫn xuất hiện tại các quầy hàng truyền thống lẫn thương mại mại điện tử.

Không những thế nhiều đồ chơi trẻ em không được kiểm định chất lượng và dán tem CR, làm giả theo mô hình các sản phẩm “hot” của các hãng lớn vẫn được bán tràn lan trên thị trường.

Chỉ cần gõ cụm từ tìm kiếm “súng đồ chơi trẻ em”, google cho ra 35,6 triệu kết quả tìm kiếm liên quan đến các thông tin liên quan đến mặt hàng đồ chơi này. Thực tế, có rất nhiều trang web bán hàng đồ chơi, mạng xã hội cũng xuất hiện nhiều fanpage, hội nhóm bán đồ chơi, trong đó có rất nhiều mặt hàng đồ chơi mang tính “bạo lực” như súng, dao kiếm…

Đáng chú ý, trên các sàn thương mại điện tử lớn tại Việt Nam đều đang bán công khai nhiều dòng đồ chơi này. Theo khảo sát của PV Thương Trường, tại một sàn thương mại điện tử lớn tại Việt Nam, chỉ riêng mặt hàng súng hiện đang có tới hơn 2.000 mặt hàng liên quan. Trong đó, có nhiều dòng súng bắn bằng đạn xốp, súng bắn nước, súng bắn đạn mềm, súng bắn điện, súng bắn nước cao áp bằng điện…

Một số cơ sở cho rằng đây là đồ chơi không gây sát thương, nhưng đó là lời nói của người bán hàng, còn thực tế trong quá trình chơi của trẻ, những đồ chơi này vẫn có thể làm tổn hại đến cơ thể, trầy xước hoặc những tác động đến những bộ phận quan trọng trên cơ thể trẻ… Dù mức sát thương có thể không lớn, nhưng những tổn hại không nhỏ trên cơ thể của trẻ là hoàn toàn có thể xảy ra.

Đồ chơi có tính bạo lực, kích động không chỉ bị pháp luật cấm, mà theo các chuyên gia tâm lý, việc sử dụng đồ chơi vũ khí bạo lực sẽ khiến tính cách trẻ em ngày càng trở nên hung hăng, bạo lực hơn, và sâu xa hơn là vấn nạn bạo lực học đường như một hệ quả tất yếu. Tuy nhiên, thực tế kinh doanh mặt hàng này vẫn tràn lan trên không gian mạng, đây cũng đang là hiện trạng báo động bởi với những loại đồ chơi tưởng chừng vô hại, nhưng rất có thể gây thương tích và nguy hiểm cho trẻ em.

Cơ quan chức năng đưa ra khuyến cáo cho người tiêu dùng

Trước những nguy cơ có thể tác động tới phát triển nhân cách, ảnh hưởng tới sức khoẻ của trẻ, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (TMĐT&KTS- Bộ Công Thương) khuyến cáo người tiêu dùng không nên mua các loại đồ chơi nêu trên khi chúng đang được bán trên không gian mạng.

Cục TMĐT&KTS, cho rằng hiện một số website, ứng dụng hoặc mạng xã hội có đăng bán các các sản phẩm đồ chơi nguy hiểm, thuộc danh mục đồ chơi bạo lực, đồ chơi vi phạm thuần phong mỹ tục... có hại tới giáo dục nhân cách, sức khỏe hoặc tới an ninh, trật tự, an toàn xã hội và ảnh hưởng xấu đến người sử dụng, đặc biệt là trẻ em. Các sản phẩm này bị cấm theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Cụ thể, một số loại đồ chơi trẻ em có hại tới giáo dục nhân cách, sức khỏe hoặc tới an ninh, trật tự, an toàn xã hội bị cấm theo Mục X Quyết định 88/2000/QĐ-BTM, Một số loại đồ chơi trẻ em có hại tới giáo dục nhân cách, sức khỏe hoặc tới an ninh, trật tự, an toàn xã hội bị cấm là các loại đồ chơi có hình dáng giống như các loại súng: Súng nén bằng hơi hoặc bằng lò-xo bắn đạn nhựa hoặc các loại đạn khác; Súng bắn nước, hơi nước; súng bắn phát quang hoặc bắn gây tiếng nổ.

Các loại đồ chơi có hình dáng giống các loại vũ khí khác: Giống lựu đạn, bom, mìn, bộc phá; Giống kiếm, mác, lê, dao găm, cung nỏ (làm bằng các loại vật liệu kể cả gỗ, tre, giấy nén...).

Các loại pháo: pháo nổ, pháo hoa, pháo đập, đạn đập làm bằng thuốc pháo hoặc bằng vật liệu khác có thể gây cháy, bỏng; Các loại đồ chơi ảo; Các loại đồ chơi dưới dạng văn hoá phẩm (ấn phẩm, băng, đĩa), các loại đồ chơi điện tử có hình ảnh, âm thanh, hành động mô tả cảnh đánh nhau, giết người dã man hoặc những hành động xúc phạm nhân phẩm, phá hoại môi trường có hại về thẩm mỹ và giáo dục trẻ em;

Các phần mềm vi tính trò chơi điện tử có nội dung kích động bạo lực, mại dâm; Các loại đồ chơi dùng điện có điều khiển từ xa có thể gây nhiễu cho các đồ dùng trang thiết bị khác hoặc không bảo đảm an toàn cho trẻ em; Các loại đồ chơi có sử dụng quốc kỳ, bản đồ Việt Nam, ảnh lãnh tụ không đúng với quy định, có mục đích xấu.

Trước pháp luật và những nguy cơ ảnh hưởng tới sự phát triển lành mạnh của trẻ, Cục TMĐT&KTS đề nghị người tiêu dùng nếu phát hiện thấy website thương mại điện tử, mạng xã hội… bán các sản phẩm có dấu hiệu vi phạm như trên, cần thông báo với Cục TMĐT&KTS tại 25 Ngô Quyền, Hoàn Kiếm, Hà Nội để cơ quan chức năng kiểm tra, xử lý.

Về xử phạt, theo quy định tại khoản 2 Điều 30 Nghị định 130/2021/NĐ-CP quy định về các hành vi vi phạm quy định về cung cấp các sản phẩm, dịch vụ văn hóa, thông tin, truyền thông có nội dung ảnh hưởng đến sự phát triển lành mạnh của trẻ em có thể bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt cao nhất là 50.000.000 đồng;

Theo quy định tại Điều 11 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, vi phạm quy định về quản lý sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ, công cụ hỗ trợ, pháo và đồ chơi nguy hiểm bị cấm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt cao nhất là 80.000.000 đồng và có thể áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung khác;

Theo quy định tại Điều 8 Nghị định 98/2020/NĐ-CP còn quy định, người có hành vi buôn bán hàng cấm còn có thể bị xử phạt từ 1.000.000 đến 100.000.000 đồng tùy theo giá trị của hàng cấm đó, trường hợp hành vi vi phạm hành chính do tổ chức thực hiện thì phạt tiền gấp hai lần mức phạt tiền quy định đối với cá nhân theo điểm b khoản 4 Điều 4 Nghị định 98/2020/NĐ-CP được sửa đổi bởi điểm b khoản 1 Điều 3 Nghị định 17/2022/NĐ-CP. Người có hành vi vi phạm còn phải chịu hình phạt bổ sung là tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính.

Thanh Phong