Chiều 27/5/2025, một lượng lớn bùn bất ngờ trào lên mặt đất tại khu vực số 25C và 25E phố Cát Linh, Đống Đa, Hà Nội. Đây là lần thứ hai kể từ khi triển khai, Dự án đường sắt đô thị Hà Nội ghi nhận hiện tượng tương tự liên quan đến quá trình thi công bằng máy khoan TBM (Tunnel Boring Machine).
Mặc dù nhà thầu và Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội (MRB) đã kích hoạt quy trình khẩn cấp, triển khai nhanh các biện pháp khắc phục và cam kết tuân thủ kỹ thuật, song sự cố lặp lại đặt ra nhiều dấu hỏi về công tác chuẩn bị, giám sát và đánh giá rủi ro địa chất trong thi công ngầm tại khu vực dân cư đông đúc.
Nguy cơ từ thi công ngầm đô thị
trước đó, chiều ngày 20/02/2025, tại khu vực ngõ 7 Giang Văn Minh (phường Kim Mã, quận Ba Đình) xảy ra hiện tượng phụ gia đào hầm phun lên mặt đất trong quá trình thi công tuyến hầm của Dự án tuyến đường sắt đô thị thí điểm thành phố Hà Nội, đoạn Nhổn - ga Hà Nội.
Công nghệ khoan TBM hiện đại giúp hạn chế ảnh hưởng bề mặt trong thi công hầm ngầm, nhưng lại đòi hỏi đánh giá địa chất chính xác và giám sát chặt chẽ áp lực hầm. Việc bùn trào lên mặt đất có thể là dấu hiệu của rò rỉ áp lực, xói lở đất yếu hoặc lỗi trong quá trình kiểm soát lớp địa tầng khi khoan - những nguy cơ tiềm ẩn trong lòng đô thị.
Hai sự cố liên tiếp cho thấy những yếu tố rủi ro này có thể chưa được lường hết. Điều đáng lo ngại là khu vực xảy ra đều nằm sát nhà dân, gây ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân, thậm chí có nguy cơ ảnh hưởng kết cấu công trình dân sinh.
Câu hỏi về giám sát và trách nhiệm
Chiều 27/5/2025, một lượng lớn bùn bất ngờ trào lên mặt đất tại khu vực số 25C và 25E phố Cát Linh, Đống Đa, Hà Nội. Đây là lần thứ hai kể từ khi triển khai, Dự án đường sắt đô thị Hà Nội
Trong cả hai lần, MRB và nhà thầu đều phản ứng nhanh chóng, nhưng phản ứng không thể thay thế phòng ngừa. Việc liên tục xảy ra những sự cố tương tự trong cùng một dự án cần được đánh giá nghiêm túc dưới góc độ quản lý rủi ro:
Công tác khảo sát địa chất trước thi công đã đầy đủ và chính xác chưa?
Việc giám sát thi công có đảm bảo độc lập và minh bạch?
Trách nhiệm của các bên - nhà thầu, tư vấn giám sát, chủ đầu tư - sẽ được xem xét đến đâu nếu tiếp tục xảy ra sự cố?
Ngoài ra, người dân sống trong khu vực dự án đang thiếu thông tin rõ ràng về nguy cơ ảnh hưởng, chính sách bồi thường hay hỗ trợ nếu xảy ra sự cố nghiêm trọng. Một hệ thống cảnh báo, công khai rủi ro và giải pháp ứng phó là điều cần thiết.
Minh bạch - yếu tố quan trọng trong các dự án lớn
Xử lý sự cố bùn phun lên mặt đất ngày 20/2/2025 tại khu vực ngõ 7 Giang Văn Minh (phường Kim Mã, quận Ba Đình)
Công trình hạ tầng quy mô lớn luôn đi kèm rủi ro, nhưng sự minh bạch về thông tin và trách nhiệm sẽ củng cố niềm tin của người dân. Việc MRB kịp thời cập nhật và đưa ra cam kết là điều tích cực, nhưng cần đi xa hơn bằng các báo cáo định kỳ về an toàn thi công, đánh giá độc lập và đối thoại với cộng đồng bị ảnh hưởng.
Dự án đường sắt đô thị là kỳ vọng lớn của người dân Thủ đô trong việc giảm tải giao thông, cải thiện hạ tầng đô thị. Tuy nhiên, những sự cố như bùn trào không nên chỉ dừng lại ở cảnh báo kỹ thuật. Đây là cơ hội để rà soát tổng thể quy trình quản lý rủi ro, chuẩn bị kỹ lưỡng cho những chặng đường thi công tiếp theo - nơi niềm tin của người dân và sự an toàn của đô thị phải đặt lên hàng đầu.
Đình Sáng