Thị trường tôm đông lạnh toàn cầu được dự báo sẽ tăng trưởng mạnh mẽ trong giai đoạn 2025–2035, khi nhu cầu về nguồn protein tiện lợi tiếp tục mở rộng trên quy mô lớn.
Quy mô thị trường tăng mạnh, bán lẻ và sản phẩm giá trị cao dẫn dắt
Theo VASEP, quy mô thị trường có thể tăng từ 18,7 tỷ USD năm 2025 lên gần 32,9 tỷ USD vào năm 2035, tương đương mức tăng hơn 75% trong vòng 10 năm. Dự báo đến năm 2035, thị trường tôm đông lạnh toàn cầu sẽ đạt 32.847,3 triệu USD, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) 5,8% trong giai đoạn 2025–2035.
Năm 2025, phân khúc bán lẻ nắm giữ vai trò dẫn dắt khi chiếm tới 58,7% thị phần nhờ sức tiêu thụ ngày càng lớn tại hệ thống siêu thị, đại siêu thị và các kênh phân phối hiện đại. Trong đó, nhóm sản phẩm Peeled & Deveined – tôm đã bóc vỏ và rút chỉ lưng – chiếm 46,3% thị phần, phản ánh xu hướng chuộng sản phẩm chế biến tiện lợi của người tiêu dùng toàn cầu.
Siêu thị và đại siêu thị vẫn là kênh phân phối chủ đạo với hơn 41,9% thị phần năm 2025. Đây là nền tảng thúc đẩy sự mở rộng của các sản phẩm tôm đông lạnh cao cấp, vốn đòi hỏi khả năng bảo quản tốt, chuỗi lạnh ổn định và tiêu chuẩn chất lượng đồng nhất.
Các khu vực tăng trưởng chính của thị trường bao gồm châu Á – Thái Bình Dương, Bắc Mỹ và châu Âu, nơi nhu cầu tiêu thụ tôm đông lạnh liên tục tăng nhờ mức sống cải thiện và xu hướng tiêu dùng đề cao sự tiện lợi. Các công ty hàng đầu theo thị phần gồm: Thai Union Group, Charoen Pokphand Foods, Sea Value.
Động lực tăng trưởng từ nhu cầu tiêu dùng đến công nghệ chế biến hiện đại
Nhiều yếu tố đang thúc đẩy thị trường tôm đông lạnh tăng trưởng nhanh. Nhu cầu protein tiện lợi tăng mạnh tại các nền kinh tế phát triển; sự mở rộng nuôi tôm công nghiệp ở châu Á; và sự phát triển của ngành dịch vụ thực phẩm khiến tôm đông lạnh ngày càng phổ biến trong nhà hàng, khách sạn, dịch vụ giao món và mô hình meal-kit.
Bên cạnh đó, các công nghệ đông lạnh tiên tiến như IQF (Individual Quick Freezing) giúp sản phẩm giữ được kết cấu và độ tươi ngon sau thời gian dài bảo quản, qua đó nâng giá trị và độ cạnh tranh. Hệ thống phân loại chất lượng, dây chuyền bóc vỏ tự động, máy đóng gói hiện đại và công nghệ truy xuất nguồn gốc đang được triển khai tại nhiều vùng nuôi lớn, giúp giảm chi phí, nâng hiệu quả sản xuất và đáp ứng tiêu chuẩn an toàn ngày càng cao của thị trường quốc tế.
Thị trường đang chuyển từ sản xuất tôm thương phẩm cơ bản sang các sản phẩm có giá trị gia tăng (value-added), phục vụ bán lẻ cao cấp, nhà hàng, dịch vụ ăn uống thì tiêu chuẩn về kích cỡ, độ đồng nhất, hình thức đóng gói và truy xuất nguồn gốc càng cao. Xu hướng tích hợp dọc cũng trở nên rõ rệt hơn, khi các công ty lớn kiểm soát chặt chẽ toàn bộ chuỗi từ nuôi trồng đến chế biến và phân phối. Điều này giúp họ đảm bảo nguồn cung ổn định và chất lượng đồng nhất – yếu tố quan trọng khi mở rộng vào phân khúc cao cấp và hệ thống bán lẻ toàn cầu.
Triển vọng tích cực nhưng không thiếu thách thức
Châu Á – Thái Bình Dương tiếp tục là là trung tâm sản xuất và xuất khẩu tôm đông lạnh, với khả năng mở rộng lớn về nuôi trồng và chế biến. Trong khi đó, Bắc Mỹ và châu Âu duy trì vai trò là thị trường tiêu thụ quan trọng, với yêu cầu cao về chứng nhận, truy xuất nguồn gốc và các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm nghiêm ngặt. Nhu cầu tại những khu vực này được thúc đẩy bởi hệ thống bán lẻ phát triển mạnh, dịch vụ ăn uống tăng trưởng và sự mở rộng của các mô hình tiêu dùng mới.
Dù triển vọng tích cực, thị trường vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Chi phí đầu vào tăng, logistics và chuỗi lạnh đắt đỏ, tiêu chuẩn bền vững ngày càng khắt khe và sự cạnh tranh với các loại protein thay thế có thể tác động đến tốc độ tăng trưởng. Những yêu cầu về chứng nhận và truy xuất nguồn gốc cũng là rào cản đáng kể cho các nhà sản xuất nhỏ.
Tuy vậy, với dự báo tăng trưởng hơn một lần rưỡi trong 10 năm tới, tôm đông lạnh vẫn là mảng đầy tiềm năng cho các nhà sản xuất, chế biến và nhà phân phối. Đầu tư vào công nghệ, quản lý chất lượng, mở rộng chuỗi cung ứng và nâng chuẩn truy xuất nguồn gốc sẽ là chìa khóa để ngành tôm đông lạnh toàn cầu duy trì đà tăng trưởng và tăng sức cạnh tranh trong thập kỷ mới.
Trung Anh