Nhập khẩu thịt lợn tươi ướp lạnh hoặc đông lạnh của Việt Nam trong 2 tháng đầu năm 2024 đạt 8,46 nghìn tấn, với trị giá 18,69 triệu USD. Với mức giá khoảng 55.000 đồng/kg, thịt lợn nhập khẩu còn rẻ hơn cả giá thịt lợn hơi xuất chuồng nội địa (58.000-63.000 đồng/kg).
Hàng trăm nghìn tấn thịt ngoại tràn vào Việt Nam
Theo thống kê sơ bộ từ số liệu của Tổng cục Hải quan, trong 2 tháng đầu năm 2024, Việt Nam nhập khẩu 105,14 nghìn tấn thịt và các sản phẩm từ thịt, trị giá 213,15 triệu USD, tăng 44,1% về lượng và tăng 38,8% về trị giá so với cùng kỳ năm 2023.
Thịt và các sản phẩm từ thịt được nhập khẩu từ 42 thị trường trên thế giới. Trong đó, Ấn Độ là thị trường cung cấp thịt và các sản phẩm từ thịt lớn nhất cho Việt Nam, chiếm 29,54% tổng lượng thịt và các sản phẩm từ thịt nhập khẩu của cả nước, với 31,06 nghìn tấn, trị giá 94,62 triệu USD, tăng 58,3% về lượng và tăng 72,6% về trị giá so với cùng kỳ năm 2023.
Nhìn chung trong 2 tháng đầu năm 2024, nhập khẩu thịt và các sản phẩm thịt của Việt Nam từ đa số các thị trường đều tăng so với cùng kỳ năm 2023, trong đó đáng chú ý như: Ba Lan, Hà Lan, Đức, Nga, Argentina, Úc…
Trong 2 tháng đầu năm 2024, Việt Nam nhập khẩu chủ yếu là các chủng loại như: Thịt và phụ phẩm ăn được sau giết mổ, của gia cầm tươi ướp lạnh hoặc đông lạnh; Phụ phẩm ăn được sau giết mổ của lợn, trâu, bò sống ướp lạnh hoặc đông lạnh; Thịt trâu tươi đông lạnh; Thịt lợn tươi ướp lạnh hoặc đông lạnh; Thịt bò tươi ướp lạnh hoặc đông lạnh…
Thịt heo nhập khẩu giá rẻ đe dọa ngành chăn nuôi
Trong đó, nhập khẩu thịt gia cầm, thịt lợn và thịt trâu có xu hướng tăng; trong khi nhập khẩu thịt bò giảm so với cùng kỳ năm 2023. Nhập khẩu thịt lợn tươi ướp lạnh hoặc đông lạnh của Việt Nam trong 2 tháng đầu năm 2024 đạt 8,46 nghìn tấn, với trị giá 18,69 triệu USD, tăng 4,3% về lượng, nhưng giảm 1,1% về trị giá so với cùng kỳ năm 2023.
Giá nhập khẩu trung bình về Việt Nam ở mức 2.209 USD/tấn (khoảng 55.000 đồng/kg) , giảm 5,2% so với cùng kỳ năm 2023. Thịt lợn được nhập khẩu từ 19 thị trường, trong đó Brazil chiếm 39,64% tổng lượng thịt lợn nhập khẩu của cả nước; tiếp đến là Nga chiếm 32,22% và Canada chiếm 9,5%...
Riêng thịt heo nhập khẩu tươi ướp lạnh hoặc đông lạnh đạt 8.460 tấn, giá trị đạt gần 18,7 triệu USD, tăng 4,3% về lượng, nhưng giá trị lại giảm 1,1% so với cùng kỳ 2023. Điều này cho thấy giá thịt heo nhập khẩu ngày càng rẻ.
Hiện, giá thịt heo nhập khẩu trung bình về Việt Nam là 2.209 USD một tấn (khoảng 55.000 đồng một kg), giảm 5,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Thịt được nhập từ 19 thị trường. Brazil dẫn đầu thị phần với tỷ lệ chiếm gần 40% tổng lượng thịt heo nhập của cả nước, sau đó là Nga chiếm 32,22% và Canada chiếm 9,5%...
Đáng chú ý, với mức giá khoảng 55.000 đồng/kg, thịt lợn nhập khẩu còn rẻ hơn cả giá thịt lợn hơi xuất chuồng nội địa (58.000-63.000 đồng/kg). Giá rẻ cùng số lượng thịt nhập khẩu ngày càng tăng dẫn đến tình trạng khó kiểm soát chất lượng.
Việt Nam nằm trong số 10 quốc gia có mức tiêu thụ thịt lợn lớn nhất thế giới. Theo ước tính của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD), sản lượng thịt lợn của Việt Nam dự kiến đạt 4 triệu tấn vào năm 2025 và 4,7 triệu tấn vào năm 2030, tương ứng với mức tăng trưởng bình quân 3,1%/năm. Hiện nay, sản lượng thịt sản xuất trong nước mới chỉ đáp ứng được 95% sức tiêu thụ trong nước.
Ông Nguyễn Kim Đoán, Phó chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Đồng Nai, cho biết trong năm 2023 chỉ có khoảng 2 tháng người chăn nuôi bán heo với giá cao, còn lại 10 tháng phải tiêu thụ dưới giá thành (khoảng 45.000-54.000 đồng một kg). Do đó, mỗi con heo bán ra, người nuôi lỗ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng.
Ngay cả các doanh nghiệp lớn như C.P Việt Nam, Hoàng Anh Gia Lai cũng phải giảm đàn vì giá heo xuống thấp. Theo ông Đán, nếu không dẹp nhập lậu và không kiểm soát chặt heo nhập chính ngạch, người chăn nuôi thua lỗ sẽ giảm đàn, bỏ chuồng trại. Từ đó, nguồn cung thịt heo nội địa sẽ thiếu hụt và nguy cơ bị phụ thuộc nhập khẩu. Vô hình trung, Việt Nam từ nước có ưu thế về chăn nuôi, nông nghiệp sẽ khó đứng vững trong ngành nghề mình có lợi thế.
Giải pháp kiểm soát chất lượng
Trước đó, 4 hiệp hội gồm Hội Chăn nuôi, Hiệp hội Thức ăn chăn nuôi, Hiệp hội Chăn nuôi gia súc lớn và Hiệp hội Chăn nuôi gia cầm cũng đã cầu cứu Thủ tướng về tình trạng gặp nhiều khó khăn trước sản phẩm nhập khẩu gia tăng. Hàng hóa ngoại lấn sân đang khiến sản phẩm chăn nuôi nội địa chịu áp lực cạnh tranh không công bằng. Đặc biệt, sản phẩm nhập lậu tràn lan, trong khi hàng nhập chính ngạch cũng không được kiểm soát chặt chẽ.
Theo các hiệp hội, trên thế giới các quốc gia đã tự bảo vệ ngành nông nghiệp, sản xuất của họ bằng xây dựng các hàng rào kỹ thuật.
Chẳng hạn, Mỹ, Trung Quốc, Thái Lan, Nhật Bản yêu cầu hàng hóa xử lý nhiệt lạnh với công nghệ phức tạp, chi phí cao. Hoặc mỗi nước trung bình chỉ cho phép 3-5 cửa khẩu được phép nhập khẩu vật nuôi sống, trong khi Việt Nam là 30 cửa khẩu.
Do đó, ông Đoán cùng các hiệp hội đề nghị Việt Nam mở cửa với thế giới nhưng cần sớm có các hàng rào kỹ thuật, chính sách thương mại để kiểm soát hàng nhập chính ngạch và có biện pháp ngăn hàng lậu nhập tràn lan.
Nếu không có biện pháp kịp thời và quyết liệt, các hiệp hội trong ngành chăn nuôi nhận định, chỉ 3-5 năm tới khi các dòng thuế quan của các sản phẩm chăn nuôi nhập khẩu về mức 0%, Việt Nam sẽ trở thành nước siêu nhập khẩu các sản phẩm chăn nuôi.
Năm ngoái, kim ngạch nhập khẩu các sản phẩm chăn nuôi là 3,53 tỷ USD. Ngoài ra, Việt Nam còn nhập một khối lượng rất lớn vật nuôi và sản phẩm chăn nuôi lậu.
Trung Anh (T/H)