Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên: Thời điểm chuyển chiến lược chống dịch của nước ta là hết sức phù hợp

Đây là khẳng định của Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên tại Tọa đàm "Nhìn lại 2021 - Những chuyển hướng chiến lược" được tổ chức mới đây. Tại Tọa đàm, các chuyên gia cũng đã phân tích, đánh giá về những quyết sách mang tính chuyển hướng chiến lược trong phòng chống dịch bệnh COVID-19 và phát triển kinh tế - xã hội năm 2021, triển vọng năm 2022.

Thời điểm chuyển chiến lược chống dịch hết sức phù hợp

Mới đây, tại Tọa đàm "Nhìn lại 2021 - Những chuyển hướng chiến lược" do Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức, các khách mời, chuyên giã đã phân tích, đánh giá về những chính sách mang tính chuyển hướng chiến lược trong phòng chống dịch bệnh COVID-19, nhất là Nghị quyết số 128/NQ-CP ngày 11/10/2021. Cùng với đó, các dấu ấn trong chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong năm qua, đặc biệt là suy nghĩ và nhận định về triển vọng năm 2022 cũng như các năm tiếp theo.

Năm 2021, đại dịch COVID-19 tiếp tục hoành hành, nhất là đợt dịch lần thứ 4 bùng phát từ cuối tháng 4/2021 tại Việt Nam với biến chủng Delta có tốc độ lây lan nhanh, nguy hiểm, buộc chúng ta phải áp dụng nhiều biện pháp phòng, chống dịch chưa từng có tiền lệ để bảo vệ tính mạng và sức khỏe của nhân dân.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sự đồng tình ủng hộ, chia sẻ, tham gia tích cực của các tầng lớp nhân dân, doanh nghiệp và bạn bè quốc tế... từ đầu tháng 10/2021, nước ta đã cơ bản kiểm soát được dịch bệnh, từng bước mở cửa trở lại.

Nhờ đó, kinh tế đất nước từ mức tăng trưởng âm trong quý III (-6,02%) đã khởi sắc trong quý IV (+5,22%) với nhiều điểm sáng. Đây là sự đảo chiều ấn tượng của GDP, là một thành công lớn trong hoàn cảnh hết sức ngặt nghèo về chống dịch.

TS. Nguyễn Sỹ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội nhận định, dù hiện nay tỷ lệ F0 tăng nhưng chắc chắn chúng ta sẽ khống chế được dịch bệnh, không có chuyện cơ sở y tế quá tải, không có chuyện hoảng loạn trong dân chúng, hoạt động kinh tế, giao lưu hàng hóa diễn ra bình thường... “Chúng ta đã đạt được những thành tựu rất quan trọng khi chuyển hướng chiến lược, để phục hồi nền kinh tế và phát triển tiếp,” ông Nguyễn Sỹ Dũng nói.

Theo TS. Nguyễn Sỹ Dũng, giai đoạn đầu chúng ta chống dịch theo phương châm Zero COVID, đó là mô thức chống dịch mang đến thành công trong năm 2020. Có ý kiến cho rằng, dùng mô thức cũ trong tình hình mới không hiệu quả, cứng nhắc, tạo những hệ lụy. Song, đây là điều cần thiết bởi khi đó Việt Nam là nước tiêm chủng ít nhất.

Với phương châm sức khỏe người dân là trên hết, là quý giá nhất, chúng ta phải có những biện pháp mạnh để không lây lan và không ảnh hưởng sức khỏe người dân. Khi có vaccine để tiêm, Việt Nam là một trong những nước tiêm vaccine nhanh và nhiều nhất thế giới. Chuyển hướng chiến lược đã mang lại thành công.

Trong khi đó, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cũng cho rằng, thời điểm đó, sử dụng chiến lược này là hoàn toàn phù hợp.

"Chúng tôi khẳng định thời điểm chuyển chiến lược là hết sức phù hợp. Như chúng tôi phân tích, đây là bệnh truyền nhiễm mới nổi, ngay cả Tổ chức Y tế Thế giới cũng khuyến cáo chúng ta vừa làm vừa nghiên cứu, vừa đưa ra giải pháp phù hợp, hiệu quả. Đặc biệt, bệnh truyền nhiễm do virus thì biện pháp phòng chống dịch hiệu quả nhất là tiêm vaccine." Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên khẳng định.

Đến khi chúng ta tổ chức tiêm vaccine với độ bao phủ cao nhất, chúng ta cũng đồng thời bắt đầu chuyển hướng, ý thức của người dân bắt đầu nâng lên. Theo dự báo của WHO, trong năm 2021-2022, chúng ta chưa thể kiểm soát được hết tình hình dịch có nguy cơ bùng phát. Thực tế đã xuất hiện chủng mới Omicron.

Tuy nhiên, với việc bao phủ vaccine đạt tỷ lệ mũi 1 cho người trưởng thành trên 99%, mũi 2 cho người trưởng thành trên 90%, đảm bảo đạt miễn dịch cộng đồng, việc Thủ tướng Chính phủ quyết định chuyển hướng từ Zero COVID sang thích ứng an toàn, linh hoạt là đúng với tình hình phòng, chống dịch của nước ta. Đến nay, chiến lược này là phù hợp và đang mang lại hiệu quả cho cả hai lĩnh vực vừa phòng, chống dịch, vừa phát triển kinh tế-xã hội.

Quyết định cân não, sáng suốt

Phát biểu tại hội thảo, Trung tướng Ngô Minh Tiến Phó Tổng Tham mưu trưởng QĐND Việt Nam cho rằng, đây là một vấn đề hết sức “cân não” lúc bấy giờ, lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã có một quyết định rất đúng đắn, kịp thời, sáng suốt. Chính điều này đã tạo ra bước ngoặt để sau đó chúng ta chỉ trong một thời gian ngắn (3 tháng, trong khi nhiều nơi trên thế giới phải mất 6 đến 9 tháng) đã kiểm soát, ổn định tình hình dịch bệnh tại các tỉnh thành phía Nam.

Lý giải về quyết định này, theo Trung tướng Ngô Minh Tiến, Tổ Công tác đặc biệt của Chính phủ đã họp bàn rất kỹ, trực tiếp làm việc với các địa phương, các chuyên gia, nhà quản lý và các cơ quan chức năng để đánh giá sát, đúng tình hình; tìm biện pháp hữu hiệu, khả thi để ngăn chặn dịch hiệu quả. Trong bối cảnh việc thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 ở TP. HCM và các tỉnh phía Nam gặp nhiều khó khăn trong kiểm soát, ngăn chặn nguồn lây nhiễm dịch, trong bảo đảm an sinh cho người dân; tình trạng hệ thống y tế địa phương quá tải, làm tăng nhanh số ca lây nhiễm và tử vong…, việc tăng cường lực lượng có chọn lọc là biện pháp tối ưu nhất. Cùng với đó, nếu ban bố tình trạng khẩn cấp sẽ tác động tiêu cực đến tâm trạng của người dân, chưa kể những vướng mắc, khó khăn về mặt pháp lý. Và điều này rất bất lợi cho công tác phòng, chống dịch, cũng như việc giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.

"Chúng ta không áp dụng biện pháp khẩn cấp, nhưng vẫn thành công bởi các quyết sách đưa ra đều vì người dân, được nhân dân ủng hộ. Đây là thành công lớn", trung tướng Ngô Minh Tiến chia sẻ.

Tại tọa đàm, các khách mời cũng đã làm rõ hơn ý nghĩa của Nghị quyết 128 đối với công tác phòng chống dịch và phát triển kinh tế, về thực hiện 3 mũi giáp công trong thực hiện chiến lược vaccine: Quỹ vaccine, ngoại giao vaccine và “thần tốc tiêm chủng diện rộng vaccine phòng COVID-19”.

Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương đánh giá: Nghị quyết 128 đã làm xoay chuyển cả cục diện, cả trong công tác chống dịch và phát triển kinh tế-xã hội.

Nghị quyết 128 ra đời rất phù hợp, không thể sớm hơn và cũng không thể muộn hơn vì phụ thuộc vào mức độ tiêm chủng, mức độ bao phủ vaccine trên toàn quốc. Với tinh thần mỗi người dân là một chiến sĩ thì việc tiêm vaccine cho nhân dân chính là đưa cho nhân dân vũ khí chống giặc. Bên cạnh đó, Nghị quyết 128 cũng không nên muộn hơn bởi quyết sách này của Chính phủ đã đáp ứng được sự mong mỏi của nhân dân sau quãng thời gian rất dài giãn cách xã hội do đợt dịch lần thứ 4 bùng phát.

Về kinh tế, Nghị quyết 128 có ý nghĩa then chốt trong việc đảo chiều kết quả kinh tế năm 2021. Nhờ có Nghị quyết 128 chúng ta mới có sự tăng trưởng kinh tế như hiện nay.

“Phải nói rằng nhờ việc ban hành Nghị quyết 128, qua rà soát về số liệu GDP theo quý của năm 2021, có thể thấy rằng diễn biến từ quý II, III và IV, mô hình phục hồi đúng là hình chữ V. Chúng ta có thể thấy được mức giảm của quý III rất sâu, hơn -6% nhưng đến quý IV đã phục hồi trở lại hơn 5,22%. Mô hình phục hồi này cũng cho thấy sức bật của nền kinh tế nước ta rất khả quan, chỉ cần có điều kiện cụ thể để các hoạt động kinh tế quay trở lại là lập tức sẽ đóng góp vào sự tăng trưởng của nền kinh tế”, Thứ trưởng Trần Quốc Phương dẫn chứng.

Tìm hiểu kinh nghiệm của các quốc gia, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ cho rằng, việc chúng ta ban hành rất kịp thời Nghị quyết 128 đánh dấu chuyển trạng thái rất phù hợp với xu hướng ngày càng phổ biến trên thế giới. Đa số các nước phải chấp nhận sống chung với đại dịch, vừa sản xuất, vừa chống dịch.

Theo kinh nghiệm quốc tế, nước nào có tỉ lệ phủ vaccine trên 60% thì có thể mở cửa từng bước theo giai đoạn và cách chống dịch trong điều kiện đã có đủ vaccine cũng sẽ khác. Nếu phát hiện F0 thì chúng ta chỉ cách ly diện hẹp. Chúng ta đã tham khảo, thích ứng và tiếp thu theo kinh nghiệm quốc tế nhưng vẫn tôn trọng kinh nghiệm thực tế của Việt Nam.

Tại tọa đàm, các khách mời cũng đều chung nhận định năm 2022 và những năm tiếp theo, sẽ còn nhiều khó khăn, thách thức ở phía trước, song với những kết quả đạt được vừa qua, chắc chắn chúng ta sẽ thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19, bảo vệ tối đa sức khoẻ, tính mạng của nhân dân, tập trung tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh, hỗ trợ hiệu quả người dân và doanh nghiệp. Tận dụng mọi cơ hội để thúc đẩy phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội, từng bước hiện thực hoá khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Đinh Hiệu