Thủ tướng chỉ đạo xem xét giữ nguyên nhóm nợ, hỗ trợ doanh nghiệp ngành xây dựng

Thủ tướng Phạm Minh Chính giao Bộ Xây dựng và Ngân hàng Nhà nước theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền được giao, xem xét giải quyết theo thẩm quyền, nếu vượt thẩm quyền, báo cáo cấp có thẩm quyền về kiến nghị cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ; các biện pháp cụ thể nhằm tháo gỡ kịp thời các vướng mắc hiện tại về pháp lý cho các dự án bất động sản, xây dựng.

Doanh nghiệp gặp trăm nghìn khó khăn

Theo thống kê, trong quí I/2023, cả nước có đến 60.241 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, tăng 17,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, cùng thời gian trên số doanh nghiệp thành lập chỉ hơn 33.900 doanh nghiệp. Số doanh nghiệp rời thị trường nhiều gần gấp đôi số doanh nghiệp mới thành lập cho thấy doanh nghiệp đang rất khó khăn.

Phó Chủ tịch Hội Da giày Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Khánh cho biết, nhiều doanh nghiệp phải giãn, giảm giờ làm, thậm chí phải đóng cửa tạm thời do các thị trường truyền thống đều giảm mạnh nhu cầu, đơn hàng giảm.

"Chúng tôi đang gặp khó ở nhiều phía. Sức mua nội địa èo uột, các đơn hàng xuất khẩu ở các thị trường chính là Anh, Mỹ ngày càng teo tóp. Trong khi đó, đối tác nhập khẩu của công ty tại Anh liên tục gặp khó và đã phá sản trong quý I năm nay. Trong khi đó, các doanh nghiệp cung cấp nguyên liệu đầu vào cho công ty lại cạn vốn nên họ ưu tiên thu hồi công nợ. Từ đầu năm đến nay có lúc chúng tôi cũng phải dừng hoạt động 7-10 ngày vì các công đoạn sản xuất không đủ nguyên liệu đầu vào hoặc thiếu đơn hàng" - Tổng Giám đốc Công ty CP gỗ Việt Âu Mỹ Nguyễn Thanh Tuấn bộc bạch.

Với ngành xây dựng, Phó chủ tịch thường trực kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội SACA (Hiệp hội xây dựng và Vật liệu xây dựng) Đinh Hồng Kỳ cho biết, qua khảo sát của hiệp hội có đến 40% doanh nghiệp trong ngành xây dựng, vật liệu xây dựng, trang trí nội ngoại thất hoạt động "thoi thóp", thậm chí tê liệt hoặc ngừng hoạt động.

Báo cáo của Hiệp hội Doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, có 8 ngành nghề kinh doanh đang trong vòng vây khó khăn. Ngoài bị thua lỗ, giảm đơn hàng, nhiều đơn vị đang đứng trước nguy cơ phá sản. Không chỉ xuất khẩu gặp khó mà nhu cầu tiêu thụ nội địa cũng giảm mạnh khiến hàng loạt doanh nghiệp rơi vào tình cảnh khó khăn, thiếu đơn hàng nên phải thu hẹp sản xuất, thậm chí đóng cửa, hàng ngàn lao động mất việc.

Phó Tổng thư ký kiêm Trưởng ban Pháp chế VCCI Đậu Anh Tuấn, đánh giá cộng đồng doanh nghiệp đang đối diện với rất nhiều khó khăn, thách thức liên quan đến thủ tục đất đai, tiếp cận vốn tín dụng. Cụ thể, liên quan đến vấn đề tiếp cận đất đai, ông Tuấn cho biết, có đến 42,9% doanh nghiệp cho biết không mở rộng sản xuất, kinh doanh do gặp khó khăn về tiếp cận đất đai và hy vọng điều này sẽ được “hóa giải” khi Luật Đất đai (sửa đổi) được ban hành.

Liên quan đến vấn đề tiếp cận vốn tín dụng, theo ông Tuấn, đây là khó khăn hàng đầu mà cộng đồng doanh nghiệp đang phải trải qua. Dù thời gian qua Chính phủ đã đưa ra nhiều chính sách tiếp cận vốn, nhưng tỷ lệ doanh nghiệp tiếp cận được vốn ngân hàng là rất ít và đang có xu hướng giảm. Đáng chú ý là tình hình tiếp cận vốn vay và lãi suất hiện nay cần phải cải thiện hơn nữa. Theo TS Lê Đăng Doanh, một số ngân hàng đã giảm lãi suất huy động xuống dưới mức 9%, nhưng có doanh nghiệp phản ánh họ đang phải vay vốn với mức lãi suất từ 10 – 12%, cao hơn chỉ số giá cả đến 2,5 lần.

Ngoài ra, doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong việc tuyển dụng và giữ chân người lao động. Doanh nghiệp cũng gặp trở ngại không ít trong việc chấp hành pháp luật kinh doanh. Bà Nguyễn Minh Thảo, Trưởng ban Môi trường kinh doanh và Năng lực cạnh tranh (Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương). Các điểm chưa được như kỳ vọng là tình trạng phiền hà, nhũng nhiễu vẫn phổ biến với một số lĩnh vực thủ tục hành chính. Các lĩnh vực thủ tục hành chính phiền hà nhất theo cảm nhận của doanh nghiệp là thuế/phí, giải phóng mặt bằng, phòng cháy chữa cháy và xây dựng.

Dự báo trong thời gian tới, các chuyên gia kinh tế cho rằng, cộng đồng doanh nghiệp vẫn đối mặt với rất nhiều khó khăn và thách thức do tác động của xung đột Nga – Ukraine và khủng hoảng năng lượng, vấn đề đứt gãy chuỗi cung ứng, giá nguyên vật liệu tăng cao, thị trường chưa phục hồi…

Thủ tướng chỉ đạo xem xét cơ cấu lại thời hạn trả nợ

Trước những khó khăn của doanh nghiệp, mới đây, ông Nguyễn Cao Lục - Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ - vừa ký văn bản gửi Bộ Xây dựng, Ngân hàng Nhà nước, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính về các giải pháp hỗ trợ cho sự phát triển của khối doanh nghiệp và các doanh nghiệp bất động sản.

Theo đó, Thủ tướng Phạm Minh Chính giao Bộ Xây dựng tập trung chỉ đạo triển khai thực hiện Nghị quyết số 33/NQ-CP ngày 11/3 về một số giải pháp tháo gỡ và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển an toàn, lành mạnh, bền vững và văn bản số 178/TT-CN ngày 27/3 của Thủ tướng Chính phủ về thúc đẩy và tháo gỡ thị trường bất động sản

Thủ tướng Phạm Minh Chính giao Bộ Xây dựng (cơ quan quản lý nhà nước về thị trường bất động sản và nhà ở) và Ngân hàng Nhà nước (cơ quan quản lý nhà nước về tiền tệ, hoạt động ngân hàng) theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền được giao, xem xét giải quyết theo thẩm quyền, nếu vượt thẩm quyền, báo cáo cấp có thẩm quyền về kiến nghị của Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu xây dựng TPHCM (SACA), Hội Kỹ sư Xây dựng Việt Nam (VSCE) và Công ty CP Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình về cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ; các biện pháp cụ thể nhằm tháo gỡ kịp thời các vướng mắc hiện tại về pháp lý cho các dự án bất động sản; xây dựng cổng thông tin điện tử về quy hoạch, xây dựng.

Trước đó, SACA, VSCE và Công ty CP Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình đã có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng… kiến nghị các giải pháp hỗ trợ cho sự phát triển của khối doanh nghiệp và các doanh nghiệp bất động sản.

Theo văn bản này, sau thời gian dài chống chọi với dịch COVID-19 để tồn tại, lãi suất ngân hàng tăng cao khiến doanh nghiệp bất động sản bị mất cân đối dòng tiền. Hệ quả là các doanh nghiệp xây dựng và sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng đứng trước bờ vực phá sản, hàng vạn người lao động đã bị mất việc làm.

Hiện nay hầu hết doanh nghiệp xây dựng, vật liệu xây dựng đều trong tình trạng bị chủ đầu tư nợ và vì thế nợ ngân hàng, nợ nhà cung cấp, nợ nhà thầu phụ, nợ lương nhân viên và cả nợ thuế, nhiều dự án, nhiều công trình trong đó có các công trình sắp hoàn thành cũng phải dừng thi công; nhiều đơn hàng xuất khẩu của các nhà sản xuất vật liệu xây dựng không thể thực hiện được.

Do đó, SACA, VSCE và Công ty CP Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình kiến nghị cho phép các ngân hàng cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ, thời gian được cơ cấu là 24 tháng, áp dụng đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng cũng như đối với các chủ đầu tư dự án bất động sản; nhanh chóng có các giải pháp cụ thể nhằm tháo gỡ kịp thời các vướng mắc hiện tại về pháp lý cho các dự án bất động sản; xây dựng cổng thông tin điện tử ngành bất động sản bao gồm quy hoạch, xây dựng thể hiện công khai, minh bạch thông tin về thị trường, cập nhật thường xuyên thông tin quy hoạch, thông tin pháp lý, thông tin về tiến độ cơ bản của dự án, thông tin về tình hình mua bán bao gồm số lượng và giá giao dịch tại từng thời điểm.

Hồng Quang