Dịp cuối năm thị trường thực phẩm lại sôi động để chuẩn bị cho mùa lễ, Tết. Lợi dụng nhu cầu mua sắm của người tiêu dùng tăng mạnh, một số cơ sở chế biến, kinh doanh thực phẩm lại tung ra thị trường nhiều loại thực phẩm không đảm bảo chất lượng.
Theo thống kê mới nhất của Tổng cục Quản lý thị trường cho thấy, năm 2023, trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, lực lượng đã kiểm tra 8.306 vụ, xử lý 6.773 vụ vi phạm; thu phạt trên 36,3 tỷ đồng; trị giá hàng hoá tịch thu 31,6 tỷ đồng. Các hành vi vi phạm chủ yếu là kinh doanh thực phẩm nhập lậu, không rõ nguồn gốc, xuất xứ, vi phạm về sở hữu trí tuệ và thực phẩm không bảo đảm chất lượng.
Chỉ trong vài tháng nay rất nhiều vụ việc kiểm tra, phát hiện về thực phẩm mà lực lượng Quản lý thị trường cả nước phối hợp với các lực lượng chức năng kiểm tra, xử lý trong năm 2023. Con số này rất đáng báo động bởi vi phạm về an toàn thực phẩm ảnh hưởng trực tiếp và nghiêm trọng đến sức khỏe người dùng.
Điển hình như ngày 30/11, Đội Quản lý thị trường (QLTT) số 2 phối hợp với lực lượng chức năng kiểm tra xe ô tô tải biển số 24H - 01X.XX do ông N.A.T có địa chỉ tại huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái điều khiển. Đoàn kiểm tra phát hiện trên thùng xe có chứa 10 tấn nầm lợn tươi sống đông lạnh không có hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ. Ước tính tổng giá trị số hàng hóa trên là 1 tỷ đồng.
10 tấn nầm lợn tươi sống đông lạnh không rõ nguồn gốc bị phát hiện
Trước đó, sáng ngày 1/11, cơ quan chức năng tỉnh Thái Bình phát hiện hơn 3 tấn thịt lợn đã biến đổi màu sắc và bốc mùi ôi thiu không bảo đảm yêu cầu vệ sinh thú y và an toàn thực phẩm. Số thịt này được vận chuyển trên xe ô tô tải mang biển kiểm soát 17C-134.93 đang trong quá trình đi tiêu thụ.
Mới đây, ngày 22/12/2023 Quản lý thị trường Hà Nam đã phối hợp kiểm tra hộ kinh doanh do bà Hoàng Thị Tính (SN 1972) làm chủ có địa chỉ tại xóm 3, xã Nhật Tựu, huyện Kim Bảng. Thời điểm kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện và lập biên bản tạm giữ gần 2,5 tấn nông sản là măng củ, măng lá... được chủ cơ sở này đựng trong các thùng phi, chất đống trong kho và trên sân, không có biện pháp bảo quản, không bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm; trong đó nhiều thùng phi chứa măng đã bốc mùi, hôi chua nồng nặc. Qua kiểm tra, chủ hộ kinh doanh không xuất trình được hoá đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ của số hàng hoá trên.
Gần đây nhất, ngày 26/12, Đội QLTT số 22, Cục QLTT TP. Hà Nội vừa phối hợp với CSKT CAQ Bắc Từ Liêm bất ngờ tiến hành kiểm tra kho hàng thực phẩm đông lạnh trên địa bàn Tổ dân phố Trung 5, phố Tây Tựu, quận Bắc Từ Liêm.
Theo lực lượng chức năng, đường dây mua bán thực phẩm bẩn này được vận chuyển từ các tuyến biên giới đưa về Hà Nội tiêu thụ. Để trốn tránh cơ quan chức năng, các đối tượng thường xuyên thay đổi phương tiện, di chuyển nhiều cung đường và cất giấu thực phẩm bẩn, không rõ nguồn gốc tại nhiều địa chỉ khác nhau. Sau đó, lợi dụng nửa đêm về sáng chuyển đến tập kết tại kho hàng chính ở khu vực vắng người qua lại.
Tại thời điểm kiểm tra, tổ công tác liên ngành phát hiện trong kho hàng chứa khoảng hơn 1 tấn thực phẩm bẩn gồm chân gà, tràng lợn, trứng non, lòng lợn, lườn ngỗng. Chủ kho hàng trên là Đào Hoàng Thắng (SN 1987) trú tại xã Nam Thanh, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình đã không xuất trình được hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc hàng hóa.
Chủ kho hàng khai đặt hàng mua thu gom từ đường biên giới Lào Cai giáp Trung Quốc về tập kết tiêu thụ trong dịp Tết Nguyên Đán Giáp Thìn. Số thực phẩm bẩn, không nguồn gốc này theo Thắng khai nhận sẽ đổ buôn cho các nhà hàng, quán ăn vỉa hè trên địa bàn TP.Để trốn tránh cơ quan chức năng, Thắng đã lựa chọn điểm tập kết kho hàng là một căn nhà cấp 4 lụp xụp nằm giữa cánh đồng trên địa bàn phường Tây Tựu.
Liên tiếp phát hiện các cơ sở kinh doanh, nhập lậu thực phẩm không rõ nguồn gốc
Thực tế cho thấy, vào mỗi dịp cuối năm, nhu cầu tiêu thụ nội tạng động vật cũng như thực phẩm gia tăng. Do vậy, các đối tượng thường thu mua thực phẩm từ nhiều nguồn không xác định, không có chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm.
Nếu không được phát hiện kịp thời, số nội tạng động vật và các sản phẩm hàng hóa không đảm bảo an toàn thực phẩm có thể sẽ được tiêu thụ tại các cơ sở kinh doanh ăn uống, nhà hàng, gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.
Các chuyên gia thực phẩm cho rằng cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, đặc biệt tăng cường xử phạt vi phạm ở tuyến cơ sở, công khai tên, địa chỉ, sản phẩm, cơ sở vi phạm để tăng tính răn đe. Người tiêu dùng cần thận trọng trong lựa chọn thực phẩm để đảm bảo sức khỏe và không tiếp tay cho các hành vi vi phạm pháp luật; nên chọn mua hàng hóa của các nhà sản xuất uy tín và tại các điểm bán uy tín để được đảm bảo quyền lợi.
Tại Kế hoạch bảo đảm an toàn thực phẩm Tết Nguyên đán Giáp Thìn và Lễ hội Xuân 2024 do Ban Thường trực Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm vừa ký ban hành, việc thanh tra, kiểm tra nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm trong sản xuất, chế biến, kinh doanh và sử dụng thực phẩm; tăng cường kiểm soát, ngăn chặn kịp thời việc sản xuất, kinh doanh thực phẩm giả, kém chất lượng; đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng; phòng chống ngộ độc thực phẩm.
Theo Kế hoạch, từ ngày 20/12/2023 đến hết 20/3/2024, 5 Đoàn kiểm tra liên ngành Trung ương về ATTP Tết Nguyên đán Giáp Thìn và lễ hội Xuân 2024 sẽ kiểm tra tại 10 tỉnh, TP: Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Quảng Ninh, Ninh Bình, Hải Phòng, Thái Nguyên, Bắc Kạn, Bình Dương, Kon Tum và Gia Lai. Ngoài ra, tại địa phương tiến hành thành lập các Đoàn Thanh tra, kiểm tra liên ngành tại các cấp, từ cấp tỉnh đến cấp xã, tăng cường kiểm tra trong dịp cao điểm này.
Đối tượng kiểm tra là các cơ sở sản xuất,chế biến, kinh doanh, nhập khẩu thực phẩm, kinh doanh dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố, tập trung vào những cơ sở sản xuất, kinh doanh các mặt hàng thực phẩm được sử dụng nhiều trong dịp Tết Nguyên đán Giáp Thìn và các Lễ hội như thịt và các sản phẩm từ thịt, bia, rượu, đồ uống có cồn, nước giải khát, bánh, mứt, kẹo, rau, củ, quả, phụ gia thực phẩm v.v..và các cơ sở dịch vụ ăn uống.
Anh Đào