Thương hiệu nông sản an toàn: Chìa khóa nâng tầm nông nghiệp Thủ đô

Xây dựng thương hiệu nông sản an toàn không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cộng đồng mà còn tạo giá trị gia tăng, nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản Hà Nội trên thị trường trong nước và quốc tế. Đây đang được coi là hướng đi tất yếu để phát triển một nền nông nghiệp hiện đại, bền vững.

Khẳng định giá trị bằng chất lượng và thương hiệu

Những năm gần đây, Hà Nội đặc biệt chú trọng xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm nông sản chủ lực, coi đây là chìa khóa để tạo sự khác biệt và gia tăng giá trị. Điển hình là Hợp tác xã Nông nghiệp Tam Hưng (huyện Thanh Oai) – một trong những đơn vị đi đầu trong phát triển vùng lúa chất lượng cao.

Theo ông Đỗ Văn Kiên, Giám đốc Hợp tác xã, hiện Tam Hưng đang sản xuất hơn 730ha lúa, trong đó có 250ha canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP. Các giống lúa chủ lực gồm Bối Khê, Bắc thơm số 7 và đặc biệt là nếp cái hoa vàng – giống nếp truyền thống lâu đời, dẻo, thơm, được người tiêu dùng Thủ đô ưa chuộng.

Năm 2014, thương hiệu “Gạo thơm Bối Khê” chính thức được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ KH&CN) cấp giấy chứng nhận nhãn hiệu tập thể. Đây là cột mốc quan trọng, tạo bước ngoặt để gạo Tam Hưng khẳng định chất lượng trên thị trường. Ba năm sau, sản phẩm tiếp tục được Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam trao tặng danh hiệu “Thương hiệu vàng Nông nghiệp Việt Nam”, minh chứng cho uy tín và sự khác biệt.

Nhờ định hướng sản xuất theo tiêu chuẩn chất lượng cao, mỗi năm Tam Hưng cung ứng khoảng 1.000-1.400 tấn gạo đạt chuẩn an toàn. Ông Kiên chia sẻ: “Có thương hiệu rõ ràng, sản phẩm dễ dàng vào siêu thị, cửa hàng thực phẩm sạch, thậm chí mở rộng ra thị trường ngoại tỉnh. Người nông dân cũng yên tâm hơn vì giá bán ổn định, không còn lo cảnh ‘được mùa mất giá’.”

Tương tự, tại huyện Quốc Oai, thương hiệu nhãn chín muộn Đại Thành đã trở thành niềm tự hào của địa phương. Được trồng với hai giống chính HTM1 và THM2, loại nhãn này nổi bật với quả to, cùi dày, ngọt đậm, thơm đặc trưng và thời gian bảo quản lâu hơn so với nhiều giống khác. Nhãn Đại Thành không chỉ được cấp giấy chứng nhận nhãn hiệu tập thể mà còn được công nhận là sản phẩm OCOP 4 sao của Hà Nội.

Ông Đinh Văn Thủy, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Đại Thành, cho biết: “Thương hiệu tập thể là ‘tấm vé’ giúp nhãn Đại Thành được nhiều tỉnh, thành phố biết đến. Từ chỗ sản xuất nhỏ lẻ, nay sản phẩm đã mở rộng thị trường, tiêu thụ thuận lợi, mang lại thu nhập cao hơn cho người trồng.”

Đến nay, theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, toàn thành phố đã xây dựng thành công chỉ dẫn địa lý Bưởi La Tinh và hơn 100 nhãn hiệu tập thể, chứng nhận cho các sản phẩm nông lâm thủy sản đặc trưng: gà đồi Ba Vì, gà Mía Sơn Tây, vịt Vân Đình, gạo Bối Khê, nhãn Đại Thành, bưởi đỏ Đông Cao, bưởi Đan Phượng…

Phó Giám đốc Sở Tạ Văn Tường nhấn mạnh: “Sản phẩm có thương hiệu thường có giá bán cao hơn 10-30% so với sản phẩm chưa có thương hiệu. Thương hiệu mạnh giúp giảm phụ thuộc vào biến động thị trường, đồng thời dễ dàng tiếp cận các kênh phân phối hiện đại và thị trường xuất khẩu.”

Xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, ứng dụng công nghệ số

Dù đạt được kết quả tích cực, song quá trình xây dựng thương hiệu nông sản an toàn ở Hà Nội vẫn đối diện nhiều thách thức. Sản xuất nông nghiệp vẫn chủ yếu manh mún, nhỏ lẻ, khó áp dụng đồng bộ quy trình VietGAP, GlobalGAP. Một bộ phận nông dân chưa quan tâm tới việc đăng ký nhãn hiệu, chưa tiếp cận được công nghệ tiên tiến, trong khi cạnh tranh từ sản phẩm các địa phương khác và hàng nhập khẩu ngày càng gay gắt.

Bà Nguyễn Thị Thu Huyền, Giám đốc Hợp tác xã chuối Việt (huyện Phú Xuyên), cho rằng: “Muốn xây dựng thương hiệu hiệu quả, điều quan trọng là phải có vùng nguyên liệu tập trung, đạt chuẩn. Các địa phương cần mở rộng diện tích sản xuất theo VietGAP, GlobalGAP, nông nghiệp hữu cơ; đồng thời hỗ trợ nông dân về giống mới, kỹ thuật canh tác thân thiện với môi trường.”

Theo bà Huyền, Nhà nước cũng cần hỗ trợ hợp tác xã về kinh phí đăng ký nhãn hiệu, chứng nhận sản phẩm, thiết kế bao bì, xây dựng website quảng bá; đồng thời có chính sách ưu đãi tín dụng, đất đai, thuế cho mô hình nông sản công nghệ cao. Bên cạnh đó, cần tăng cường kiểm tra thị trường, xử lý nghiêm tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng – vốn làm giảm uy tín của sản phẩm chính gốc.

Từ góc độ quản lý, ông Tạ Văn Tường cho rằng, để đáp ứng yêu cầu thị trường, các hợp tác xã cần ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số: blockchain, AI, IoT trong quản lý quy trình sản xuất và phân phối. Việc chuẩn hóa tem nhãn, mã QR, dữ liệu số hóa sẽ giúp truy xuất nguồn gốc rõ ràng, tạo niềm tin cho người tiêu dùng trong nước và đối tác quốc tế.

Hà Nội cũng đang hướng tới việc xây dựng mã số vùng trồng, mã cơ sở đóng gói, đảm bảo sản phẩm đủ điều kiện xuất khẩu. Song song, thành phố tăng cường xúc tiến thương mại, tổ chức hội chợ, kết nối với hệ thống bán lẻ, sàn thương mại điện tử và tận dụng các hiệp định thương mại tự do như EVFTA, CPTPP để mở rộng thị trường quốc tế.

PV