Thương mại điện tử thúc đẩy sự phát triển của nông sản chế biến

Trước bối cảnh nhiều loại nông sản ở nước ta thường xuyên lâm vào cảnh "được mùa, mất giá" phải trông đợi vào việc "giải cứu" thì không có cách nào hữu hiệu hơn việc phát triển nông sản theo hướng chế biến sâu. Các sàn thương mại điện tử đang là một kênh phân phối hữu hiệu thúc đẩy sự phát triển của các sản phẩm nông sản chế biến.

Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, sản lượng trái cây và rau thu hoạch hàng năm tại Việt Nam đạt trên dưới 31 triệu tấn. Tuy nhiên, sản lượng đưa vào chế biến mới chỉ đạt khoảng 4,5 triệu tấn, chiếm 12 - 17% trong tổng sản lượng rau quả cả nước. 

Cả nước hiện có 150 nhà máy chế biến rau quả công nghệ hiện đại công suất chế biến đạt gần 1,1 triệu tấn/năm, chỉ chế biến được khoảng 8 - 10% sản lượng trái cây, rau củ mỗi năm. Ngoài ra, 3,4 triệu tấn được chế biến bởi 7.500 cơ sở chế biến bảo quản trái cây quy mô nhỏ, hộ gia đình...

Trong khi đó phần lớn sản phẩm nông sản hiện vẫn được xuất khẩu và tiêu thụ tại thị trường trong nước dưới dạng tươi, chưa qua chế biến. Điều này dẫn tới tình trạng "được mùa, mất giá" vẫn tái diễn ở khắp các địa phương. Điển hình những ngày gần đây  cam sành ở tỉnh Vĩnh Long đang rớt giá mạnh, có loại chỉ 1000-2000 đồng/kg khi đang vào vụ thu hoạch, bởi trái cây này nhiều năm nay vẫn được bán dưới dạng trái cây tươi.

Có nhiều nguyên nhân dẫn tới việc sản lượng nông sản chế biến còn khiêm tốn như đặc tính mùa vụ sản phẩm cùng với những rào cản về diện tích canh tác nhỏ lẻ, phân tán, không đồng nhất… Cùng với đó là vấn đề về nguồn vốn, năng lực công nghệ, trình độ lao động và hạ tầng sản xuất, bảo quản của doanh nghiệp, chi phí logistics…

Đặc biệt, hiện nhiều doanh nghiệp chế biến nông sản còn chú trọng vào việc xuất khẩu mà "bỏ quên" thị trường trong nước hoặc chưa tìm được kênh phân phối phù hợp cho các sản phẩm của mình.

Trong khi đó, hiện nhu cầu của người tiêu dùng Việt đối với các sản phẩm nông sản chế biến cũng rất cao. Ngoài việc phân phối qua các kênh truyền thống thì các sàn thương mại điện tử đang là một kênh phân phối tiềm năng thúc đẩy sự phát triển của các sản phẩm nông sản chế biến.

Nhận thức được điều này, thời gian gần đây, nhiều tỉnh thành đã xây dựng riêng cho mình những sàn thương mại điện tử và các mặt hàng giao dịch chủ yếu là các sản phẩm nông sản của địa phương. Một số sàn thương mại điện tử của địa phương ưu tiên và lập các mục riêng cho các sản phẩm chế biến, sản phẩm OCOP...

Điển hình như tại Sàn thương mại điện tử Đồng Nai (ecdn.vn) hầu hết các sản phẩm nông sản đều là sản phẩm chế biến và được xây dựng thành mục riêng với 144 sản phẩm. Hay như trên sàn thương mại điện tử tỉnh Đồng Tháp, chỉ riêng các sản phẩm chế biến từ sen đã có cả chục loại như bột sữa sen, trà lá sen, trà sen túi lọc, trà tim sen, sen lụa sấy, cơm sấy hạt sen, ngũ cốc hạt sen...Tại Bình Thuận, nhiều sản phẩm nông sản cũng được chế biến dưới dạng cao, trà, sấy khô, nước cốt, cấp đông và được giao dịch trên sàn thương mại điện tử của tỉnh.

Ngoài ra, hiện nhiều sàn thương mại điện tử lớn tại Việt Nam cũng đang rất quan tâm tới các sản phẩm nông sản chế biến. Các sàn thương mại điện tử có đầy đủ các phương tiện như công nghệ, kho bãi, con người, phương thức quảng bá và tiếp thị sản phẩm để giúp các sản phẩm nông sản chế biến phát triển.

Theo đại diện Droppii, hiện tại sàn thương mại điện tử này đang có 94 sản phẩm nông nghiệp chế biến từ 5 nhà cung cấp (Nông Lâm Food, An Phú Hưng, Hạnh Tâm, Vita, Life Gift VN…) với các sản phẩm như trà, cà phê, trái cây sấy khô, mật ong, gạo lứt, các loại hạt... 

Mỗi tháng có khoảng 2.700 đơn hàng được Droppii lên đơn liên quan đến các sản phẩm nông sản này. 

"Droppii cũng có định hướng đưa thêm các sản phẩm từ nông nghiệp chất lượng lên nền tảng điện tử trong năm nay và vẫn liên tục làm việc với Sở Công Thương các tỉnh để tìm kiếm các sản phẩm nông nghiệp tiềm năng nhằm đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của các sản phẩm nông sản chế biến tại Việt Nam", đại diện Sàn thương mại điện tử Droppii cho biết.
 

Quang Tuấn