Thương mại điện tử và công nghệ di động ngày càng được nhiều doanh nghiệp tận dụng để phát triển kênh bán hàng, mang lại một diện mạo mới cho ngành phân phối bán lẻ.
Bán lẻ đa kênh, vừa bán lẻ tại cửa hàng, vừa bán hàng điện tử là xu hướng mới của ngành bán lẻ hiện nay. Sở dĩ có xu hướng này là nhờ sự phát triển không ngừng của internet. Tại Diễn đàn Bán lẻ Việt Nam 2016, một hoạt động thường niên của Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam (AVR) được tổ chức vào ngày 8/12, đây cũng là nội dung được đưa ra bàn luận.
Thay đổi trong thói quen của người tiêu dùng
Tín hiệu đáng mừng cho ngành phân phối bán lẻ đó là tốc độ tăng trưởng bán lẻ thời gian qua đạt khá cao, ở mức khoảng 10%/năm. Tuy nhiên, bán lẻ truyền thống chiếm tỷ trọng cao, tới 80% tổng doanh thu thị trường bán lẻ. Theo bà Hồ Thị Kim Thoa, Thứ trưởng Bộ Công Thương, tỷ trọng của kênh bán lẻ trực tuyến, kênh thương mại điện tử vẫn rất thấp, chỉ ở mức 2-3%.
Thói quen của người tiêu dùng đang thay đổi nhờ sự phổ biến của điện thoại thông minh. Tỷ lệ người Việt sở hữu điện thoại thông minh hiện nay là 55%. Dự kiến đến năm 2020, cứ 10 người Việt sẽ có 8 người dùng điện thoại di động. Bà Đinh Thị Mỹ Loan, Chủ tịch AVR cho biết, trước khi quyết định mua sắm, 70% người mua lên mạng tìm kiếm thông tin địa chỉ mua hàng; 82% người mua dùng điện thoại truy cập thông tin để quyết định mua gì ngay khi đang ở trong cửa hàng.
Nắm bắt được thói quen tiêu dùng này, ngày càng nhiều DN tận dụng được kênh thương mại điện tử và công nghệ di động để phát triển kênh bán hàng.
Việc ứng dụng công nghệ khiến sự cạnh tranh giữa DN nhỏ với DN lớn trong ngành bán lẻ sẽ trở nên cân bằng hơn. Hơn nữa, thương mại điện tử khắc phục việc thiếu mặt bằng của các nhà bán lẻ truyền thống.
![Thương mại điện tử và công nghệ di động mang lại diện mạo mới cho ngành bán lẻ (Ảnh minh họa).]()
Thương mại điện tử và công nghệ di động mang lại diện mạo mới cho ngành bán lẻ (Ảnh minh họa).
Lợi thế là vậy, tuy nhiên, số lượng DN Việt phát triển mô hình thương mại điện tử chưa nhiều. Theo thống kê, năm 2015 có khoảng 2.000 DN tham gia, năm 2016 có thêm 1.000 DN. Nếu tính chung cả nước thì số lượng này không cao và chủ yếu là DN lớn.
Ứng dụng thương mại điện tử là xu thế tất yếu để cạnh tranh
Nói về vai trò của internet đối với sự phát triển thương mại điện tử, bà Đinh Thị Mỹ Loan nhấn mạnh: “Sự phổ cập của internet, kỹ thuật số và công nghệ di động chắp thêm sức mạnh cho thương mại điện tử cất cánh và tạo những cơ hội, những bước phát triển ngoạn mục cho ngành dịch vụ bán lẻ trong tương lai”.
Theo ông Nguyễn Thanh Hưng, Chủ tịch Hiệp hội thương mại điện tử Việt Nam cho biết, giai đoạn 2006-2015, thương mại điện tử phát triển sôi động với rất nhiều NĐT gia nhập thị trường, nhiều người thành công. Tuy nhiên vì xuất phát điểm thấp nên tới nay, quy mô của kênh bán hàng này ở Việt Nam vẫn rất nhỏ.
Ông Hưng dẫn chứng, trong ngày bán hàng trực tuyến Online Friday vừa qua, có khoảng 5 triệu lượt khách hàng truy cập vào trang chủ website, mang về 170 tỷ đồng cho hơn 20 DN thương mại điện tử có quy mô lớn nhất.
“Con số này dù gấp đôi năm ngoái, song cũng chỉ là “dấu chấm nhỏ” so với ngày Black Friday như của Mỹ hay Trung Quốc”, ông Hưng so sánh.
Giai đoạn 2016-2020, theo kế hoạch tổng thể đặt ra tốc độ tăng trưởng cho bán lẻ trực tuyến là 20%/năm. Nếu đạt được như thế thì đến năm 2020, doanh số bán lẻ trực tuyến sẽ đạt ngưỡng 10 tỷ USD.
Với quy mô này, theo ông Hưng, Việt Nam có thể tự tin đứng vào top 20 thế giới và nếu duy trì được 10 năm nữa thì thị trường bán lẻ trực tuyến sẽ rất lớn. Nhiều hãng nghiên cứu nổi tiếng thế giới cũng xếp Việt Nam vào nhóm 5-6 quốc gia tăng trưởng thương mại điện tử nhanh nhất thế giới. Đây là cơ sở để các DN, NĐT mạnh dạn phát triển kênh bán hàng này.
Ông Trần Trọng Tuyến, Giám đốc CTCP công nghệ DKT cho biết, DN này đang cung cấp nền tảng điện toán đám mây, phục vụ khoảng hơn 28.000 đơn vị bán lẻ và dịch vụ ở Việt Nam. Công nghệ này giúp các đơn vị bán hàng tự động xử lý đơn hàng trên hệ thống, điều phối đơn hàng, sắp xếp các giao dịch một cách khoa học, qua đó tiết giảm tối đa chi phí. Vì vậy, ông Tuyến khẳng định các DN bán lẻ quy mô nhỏ và vừa cần tận dụng lợi thế công nghệ. Khi có công nghệ tốt sẽ cạnh tranh tốt.
Các DN bán lẻ đang ngày càng vận dụng đồng thời cả 2 kênh bán hàng truyền thống ở cửa hàng, siêu thị và kênh bán lẻ trực tuyến. Website đã khắc phục được nhược điểm thiếu mặt bằng của DN. Vì vậy, ứng dụng thương mại điện tử là xu thế tất yếu.
AVR cũng chỉ ra rằng, bán lẻ kiểu thuần tuý đơn kênh, chỉ bán lẻ cửa hàng hoặc chỉ bán hàng trực tuyến sẽ dần biến mất, thay vào đó là bán hàng đa kênh.
AVR đưa ra thông điệp cho các nhà bán lẻ: “Mô hình đa kênh có ý nghĩa then chốt trong tiếp cận, gắn kết khách hàng trong thời đại mới”.
Nguyễn Loan