Đa số các nước trong khối RCEP đều được đánh giá là có nhu cầu nhập khẩu sản phẩm thủy sản tương đối cao. Trong khi đó, Việt Nam là quốc gia có lợi thế về xuất khẩu thủy sản và trong vòng 10 năm gần đây nên đủ sức cạnh tranh khi tham gia Hiệp định RCEP.
Trong thời gian gần đây, đa số các nước trong khối RCEP đều được đánh giá là có nhu cầu nhập khẩu sản phẩm thủy sản tương đối cao. Trong khi đó, Việt Nam là quốc gia có lợi thế về xuất khẩu thủy sản và trong vòng 10 năm gần đây, ngành thủy sản Việt Nam liên tục duy trì được tốc độ tăng trưởng rất tích cực, đứng thứ 3 thế giới về xuất khẩu mặt hàng này và đã xuất khẩu đến hơn 185 quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới.
Tỷ trọng của thủy sản trong khối nông, lâm và ngư nghiệp và trong nền kinh tế quốc dân tăng dần qua các năm. Ngành thủy sản đã trở thành ngành kinh tế quan trọng, góp phần chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp nông thôn, tham gia xoá đói giảm nghèo, cải thiện cuộc sống của cộng đồng cư dân không chỉ vùng nông thôn ven biển, mà cả ở các vùng núi, trung du và Tây nguyên. Sự hiện diện dân sự của tàu thuyền khai thác hải sản trên biển đã đóng góp vào việc giữ gìn an ninh, bảo vệ chủ quyền vùng biển, đảo của Tổ quốc.
Thủy sản Việt Nam đủ sức cạnh khi tham gia RCEP.
Đối với các ngành thế mạnh của Việt Nam tại Hiệp định RCEP này, thủy sản sẽ là một trong những ngành có đủ sức cạnh tranh và có thể xâm nhập mạnh vào các thị trường của các đối tác RCEP.
Với quy mô khu vực thương mại – kinh tế tự do khoảng 2,2 tỷ người tiêu dùng, chiếm khoảng 30% tổng GDP toàn cầu, khi có hiệu lực thực thi RCEP dự kiến sẽ tạo ra kết nối cung ứng lớn trong khu vực, đặc biệt trong bối cảnh đại dịch Covid-19 và căng thẳng thương mại giữa Mỹ với Trung Quốc đang tạo ra sự đứt gãy của chuỗi cung ứng toàn cầu.
RCEP sẽ tạo cơ hội lớn khi Việt Nam là mắt xích trong việc tham gia và vận hành chuỗi cung ứng mới này, đồng thời được hưởng lợi từ việc cắt giảm chi phí giao dịch và môi trường kinh doanh thân thiện hơn nhờ hài hòa hóa các quy định hiện hành và áp dụng chung trong các FTA khác nhau của ASEAN. Với việc các quốc gia tham gia vào Hiệp định có cơ cấu kinh tế mang tính bổ sung cho nhau sẽ tạo ra thuận lợi rất lớn cho các thành viên và doanh nghiệp.
Các khó khăn của Việt Nam trong việc đáp ứng được quy tắc xuất xứ của các đối tác có quy định nhập khẩu khắt khe như Nhật Bản, Úc, Niu-di-lân,… sẽ được tháo gỡ khi RCEP có hiệu lực thực thi. Đây là cú huých lớn cho xuất khẩu hàng hóa bởi nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất được Việt Nam nhập khẩu từ các nước RCEP cũng sẽ được xem như là nguồn nguyên liệu được sản xuất trong nước khi xuất sang các nước có ký kết hiệp định song phương, đa phương với Việt Nam.
Như vậy, RCEP góp phần định hình thị trường xuất khẩu ổn định, bền vững cho Việt Nam và các thành viên trong khu vực ASEAN. Theo bà Nguyễn Thị Thu Trang, Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập (VCCI), nhờ vào việc hài hòa quy tắc xuất xứ nội khối RCEP, hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam có thể tăng khả năng đáp ứng điều kiện để hưởng ưu đãi thuế quan, từ đó gia tăng xuất khẩu trong khu vực này, đặc biệt là ở các thị trường lớn như Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, Niu-di-lân...
Sơn Linh