Quá phụ thuộc vào thiết kế truyền thống, mẫu mã sản phẩm công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp nông thôn ngày một lạc hậu, giá trị gia tăng thấp, nhiều mẫu mã sản xuất theo đơn đặt hàng của nhà nhập khẩu nên chỉ đáp ứng một số lô hàng trong thời gian nhất định.
 | Với mục tiêu Phát triển nông nghiệp nông thôn bền vững với 3 trụ cột tái cơ cấu nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới và nâng cao hơn đời sống của nông dân |
Để góp phần vào công tác tìm ra giải pháp tháo gỡ những khó khăn mà sản phẩm công nghiệp nông thôn đã vướng mắc, Theo đó, Trung tâm Khuyến công và Tư vấn phát triển công nghiệp 1 (Cục Công nghiệp địa phương, Bộ Công Thương), lâu nay sản xuất các sản phẩm công nghiệp nông thôn trong đó có hàng thủ công mỹ nghệ, thường dựa theo kinh nghiệm, mẫu mã sản xuất theo đơn đặt hàng của nhà nhập khẩu nên chỉ đáp ứng một số lô hàng trong thời gian nhất định, bên cạnh đó còn chưa kể đến việc sử dụng mẫu mã lạc hậu lỗi thời.
|
| Tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản phẩm công nghiệp nông thôn (ảnh internet) |
Sản phẩm CNNT, nhất là sản phẩm ở khu vực làng nghề mang đậm tính truyền thống, hình thức phong phú. Tuy nhiên, hầu hết các sản phẩm vẫn được làm theo thói quen, chưa có ý thức về thiết kế, mẫu mã chậm thay đổi, loanh quanh trong phạm vi giá rẻ, chưa tạo sự khác biệt. Sản phẩm phục vụ cho du lịch và bao bì chưa được đầu tư khai thác.
Vì vậy, sản phẩm CNNT tuy đa dạng nhưng giá trị gia tăng không cao, sức cạnh tranh trên thị trường kém, xuất khẩu khó. Nguyên nhân của tình trạng trên là do phần lớn doanh nghiệp chưa chú trọng tới thiết kế hoặc tiềm lực tài chính quá yếu không đủ khả năng duy trì nhóm thiết kế chuyên nghiệp.
Mặt khác một số doanh nghiệp lại nhìn nhận vấn đề thiết kế quá đơn giản, chỉ thay đổi hình dáng sản phẩm mà chưa chú ý tới thị hiếu của người tiêu dùng, xu hướng sản phẩm nên chưa có sự đầu tư đúng mức. Ngoài ra, tại các làng nghề hiện nay, việc thiết kế mẫu mã sản phẩm CNNT do nghệ nhân thực hiện.
Các nghệ nhân tuy có tay nghề cao, có sẵn mối quan hệ với khách hàng nhưng thiếu kỹ năng về thiết kế, thiếu thông tin thị trường và hầu hết làm việc theo thói quen. Vì vậy, sản phẩm tạo ra thường có họa tiết phức tạp, khoe kỹ xảo, khó sản xuất hàng loạt, công năng sử dụng kém.
Việc thiết kế mẫu mã sản phẩm CNNT hiện luôn “đói”, tuy vẫn tồn tại một số mẫu hàng có giá trị kinh tế, thậm chí đạt giải thưởng nhưng đây chỉ là điển hình và tập trung ở một vài doanh nghiệp.
Để khắc phục tình trạng trên, gia tăng đào tạo về thiết kế mẫu mã được coi là giải pháp hàng đầu và cần có cầu nối giữa đào tạo với thực tiễn sản xuất, giữa trường học với doanh nghiệp để tạo thành chuỗi sản xuất hoàn chỉnh. Ngoài ra cần đề cao việc đào tạo về thiết kế cần thực hiện theo chuyên đề, thời gian đào tạo có thể ngắn hoặc dài phụ thuộc vào lĩnh vực đào tạo tuy nhiên phải có sự gắn kết giữa lý thuyết và thực hành.
Một mặt cần tổ chức kết nối doanh nghiệp với các nhà thiết kế chuyên nghiệp, chuyên gia, biên soạn tài liệu tham khảo về sản phẩm và thiết kế trong và ngoài nước. Tôn vinh các nhà thiết kế có sáng tạo mới, đem lại hiệu quả trong sản xuất, kinh doanh. Tổ chức các hội thi, bình chọn và trao giải thường niên cho các thiết kế mới, đẹp với tiêu chí rõ ràng, công khai./.
Phạm Duyên