Trong 4 tháng đầu năm 2026, hoạt động thương mại của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 345,68 tỷ USD, tăng 24,7% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, cơ cấu nhập khẩu đang dịch chuyển mạnh sang nhóm tư liệu sản xuất và máy móc phục vụ đầu tư, tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế và nguồn thu ngân sách.
Xuất nhập khẩu tăng mạnh, thu ngân sách hải quan vượt 166.000 tỷ đồng. (Ảnh minh hoạ/TL)
Theo số liệu từ Cục Hải quan (Bộ Tài chính), kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam trong 4 tháng đầu năm đạt 169,02 tỷ USD, trong khi nhập khẩu đạt 176,66 tỷ USD.
Đáng chú ý, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu chịu thuế đạt khoảng 61 tỷ USD, tăng 24,3% so với cùng kỳ năm 2025. Nhờ đó, số thu ngân sách của ngành Hải quan tính đến ngày 30/4 đạt 166.301 tỷ đồng, tương đương 36,9% dự toán năm và tăng 16,5% so với cùng kỳ năm trước.
Theo Ban Nghiệp vụ thuế hải quan, dù kim ngạch chịu thuế tăng mạnh nhưng tốc độ tăng thu ngân sách thấp hơn do tác động từ các chính sách ưu đãi dành cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, cơ cấu hàng hóa nhập khẩu đang có sự chuyển dịch tích cực, góp phần tạo nền tảng bền vững cho nguồn thu ngân sách.
Máy móc, nguyên liệu sản xuất chiếm tỷ trọng lớn
Trong cơ cấu nhập khẩu có thuế, nhóm hàng nguyên liệu, máy móc thiết bị và phụ tùng phục vụ sản xuất tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất.
Cụ thể, các mặt hàng như hóa chất, chất dẻo, sắt thép, linh kiện điện tử, phụ tùng ô tô… đạt trị giá khoảng 30,8 tỷ USD, chiếm 53% tổng kim ngạch nhập khẩu chịu thuế và tăng 20,8% so với cùng kỳ năm trước.
Nhóm hàng này đóng góp khoảng 14.018 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước, trở thành động lực quan trọng cho tăng trưởng thu trong bối cảnh hoạt động sản xuất công nghiệp và đầu tư công được đẩy mạnh.
Theo đánh giá của cơ quan hải quan, việc Chính phủ thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công ngay từ đầu năm đã kéo theo nhu cầu lớn đối với máy móc, thiết bị và vật tư nhập khẩu phục vụ các dự án hạ tầng trọng điểm.
Nhập khẩu ô tô và kim loại quý tăng mạnh
Bên cạnh nhóm nguyên liệu sản xuất, thị trường ô tô nhập khẩu tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng đáng chú ý.
Trong 4 tháng đầu năm, Việt Nam nhập khẩu hơn 72.665 ô tô nguyên chiếc với tổng trị giá khoảng 1,8 tỷ USD. Dù số lượng xe chỉ tăng 11,9%, nhưng giá trị nhập khẩu tăng tới 26,8%, qua đó giúp ngân sách tăng thu thêm khoảng 2.210 tỷ đồng.
Ngoài ra, nhóm đá quý và kim loại quý cũng ghi nhận mức tăng đột biến khi trị giá nhập khẩu tăng tới 904,4%, đóng góp thêm khoảng 2.752 tỷ đồng cho ngân sách.
Trong khi đó, nhóm sản phẩm khác từ dầu mỏ tăng 93,5%, giúp tăng thu khoảng 1.448 tỷ đồng.
Theo cơ quan hải quan, sự gia tăng của các nhóm hàng này đã góp phần bù đắp cho khoản hụt thu từ thuế tiêu thụ đặc biệt - lĩnh vực đang giảm khoảng 7,6% so với cùng kỳ năm trước.
Nhật Hạ (t/h)