TS Đinh Thị Mỹ Loan: Doanh nghiệp bán lẻ cần là đầu tàu để nâng tầm vị thế hàng Việt

Chỉ ra giải pháp nhằm nâng tầm hàng Việt, hỗ trợ doanh nghiệp bán lẻ phát triển thị trường trong nước, TS Đinh Thị Mỹ Loan cho rằng, chúng ta cần hỗ trợ để doanh nghiệp phát triển thành các đơn vị đầu tàu, các tập đoàn bán lẻ, các doanh nghiệp có tiềm lực lớn để có thể bình ổn, dẫn dắt thị trường.

Hàng Việt ngày càng gần người tiêu dùng hơn

Sau 13 năm Cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam" và sau gần 2 năm thực hiện Chỉ thị số 03CT/TW ngày 19/5/2021 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Cuộc vận động trong tình hình mới, nhiều hiệu quả rất tích cực đã đạt được. Người Việt Nam ngày càng ưa chuộng các thương hiệu Việt, được sản xuất bởi chính người Việt.

Theo đó, thống kê của Bộ Công Thương cho thấy, ở kênh bán lẻ hiện đại, tỉ lệ hàng Việt bày bán tại những siêu thị, cửa hàng của các doanh nghiệp trong nước hiện trên 90%, tại các hệ thống siêu thị nước ngoài từ 60% - 96%. Ở kênh bán lẻ truyền thống, tỉ lệ hàng Việt tại chợ, cửa hàng tạp hóa cũng chiếm từ 60% trở lên. Nguyên nhân là do người tiêu dùng ngày càng chuộng hàng nội địa.

Khảo sát của các công ty nghiên cứu thị trường cho thấy tỉ lệ người tiêu dùng Việt Nam chọn sử dụng hàng hóa sản xuất trong nước gia tăng kể từ sau dịch COVID-19. Đến nay, khoảng 76% người tiêu dùng Việt cho biết chuộng hàng trong nước, nhất là những sản phẩm đã có thương hiệu, bảo đảm chất lượng và tốt cho sức khỏe.

Còn theo Ban Chỉ đạo cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam", sức mua hàng Việt ngày càng tăng cao. Cụ thể, có hơn 90% người tiêu dùng cho biết sẽ ưu tiên mua hàng Việt khi đi mua sắm; 75% người tiêu dùng khuyên người thân, bạn bè nên mua hàng Việt…

Tại TPHCM hiện nay, tỉ lệ hàng Việt tại các hệ thống bán lẻ lớn như Co.opmart, Co.opXtra, MM Mega Market, Big C, GO!, AEON, Lotte Mart, Emart… luôn chiếm trên 90%. Hưởng ứng cuộc vận động, các doanh nghiệp bán lẻ liên tục triển khai các hoạt động hỗ trợ hàng Việt.

Ông Nguyễn Ngọc Thắng, Giám đốc vận hành chuỗi siêu thị Co.opmart, cho biết chính sách thu mua của Saigon Co.op luôn đặt chất lượng lên ưu tiên hàng đầu. Vì vậy, để nâng cao tỉ lệ hàng Việt, Saigon Co.op thường xuyên hỗ trợ kỹ thuật cho nhà sản xuất trong nước, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã, cơ sở sản xuất… cải tiến chất lượng, mẫu mã, bao bì phù hợp thị hiếu tiêu dùng. Bên cạnh đó, Saigon Co.op còn liên kết với một số nhà sản xuất trong nước để đa dạng hóa sản phẩm, ưu tiên kinh doanh các sản phẩm Việt Nam và các đặc sản làng nghề.

Trong khi đó, một hệ thống bán lẻ có vốn đầu tư nước ngoài cho hay có đến 95% hàng hóa bán tại hệ thống được sản xuất trong nước. "95% khách hàng đến siêu thị đều mua hàng Việt; tỉ lệ này ở nhóm khách hàng chuyên nghiệp thấp hơn - chỉ khoảng 50%. Tính từ trước khi có cuộc vận động. "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam" đến nay, tỉ lệ hàng Việt tại hệ thống đã tăng rất tốt, từ 80%-83% lên 95%. Hàng Việt dần đáp ứng được yêu cầu của người tiêu dùng trong nước nhưng vẫn chưa có đủ chủng loại để phục vụ người nước ngoài sống tại Việt Nam lẫn xuất khẩu" - người đại diện này nêu thực tế.

Còn theo báo cáo của Ban chỉ đạo Trung ương Cuộc vận động cho biết, năm 2022 các đơn vị, địa phương đã tổ chức thành công nhiều chương trình, hội chợ, tuần hàng Việt giới thiệu, xúc tiến thương mại, điểm bán sản phẩm OCOP, điểm bán hàng Việt Nam với tên gọi “Tự hào hàng Việt Nam", "Tinh hoa hàng Việt Nam”... đưa các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ chất lượng của các doanh nghiệp, đơn vị trong nước đến người tiêu dùng theo tinh thần của Chỉ thị số 03CT/TW ngày 19/5/2021 của Ban Bí thư. Từ đó giúp người tiêu dùng có cơ hội tiếp cận hàng hóa nội địa chất lượng đảm bảo, giá thành hợp lý trở thành điểm nhấn trong thực hiện Cuộc vận động.

Điển hình như Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam lần đầu tiên tổ chức 22 Chương trình “Chợ Tết Công đoàn” tại 22 tỉnh, thành phố, thông qua đó đã giới thiệu nhiều hàng hóa, dịch vụ chất lượng của các doanh nghiệp Việt đến đông đảo đoàn viên, người lao động. Ước tính “Chợ Tết Công đoàn” đã phục vụ cho trên 250.000 lượt đoàn viên, người lao động tới tham quan, mua săm và trải nghiệm ưu đãi tại các gian hàng; tổng giá trị ưu đãi, giảm giá các mặt hàng dành cho người tiêu dùng tại “Chợ Tết Công đoàn” năm qua lên tới 20 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, Sở Công Thương các địa phương đã tổ chức và tiếp nhận theo dõi khoảng 300 đợt bán hàng Việt về nông thôn với khoảng 10.000 lượt doanh nghiệp tham gia, thu hút khoảng 60.000 nghìn lượt người tới tham quan mua sắm, doanh thu mang lại khoảng 20 tỷ đồng; tổ chức thực hiện, tiếp nhận theo dõi khoảng 200 hội chợ, triển lãm, doanh thu bán hàng khoảng hơn 300 tỷ đồng và 70.000 đợt khuyến mại với tổng giá trị khuyến mại khoảng 800 tỷ đồng.

Đánh giá về những thành quả đạt được của Cuộc vận động, tại Tọa đàm “Hàng Việt tự tin trong hệ thống phân phối” diễn ra mới đây, TS Đinh Thị Mỹ Loan, Chủ tịch danh dự Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam chia sẻ: “Có thể nói, Cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam" là một cuộc vận động xuyên suốt, kéo dài và liên tục trong nhiều năm. Tôi rất vui mừng khi nhìn thấy thành quả của Cuộc vận động hiện nay là rất sâu rộng.”

Theo TS Đinh Thị Mỹ Loan, có nhiều điểm chúng ta có thể nhìn thấy sự thay đổi rõ rệt nhưng có 2 điểm mà chúng ta cần phải nói đến. Một là, Cuộc vận động đi qua nhiều giai đoạn, cung bậc nhưng đến nay có thể khẳng định đã thành công rực rỡ. Từ thời điểm hàng Việt chưa được lưu thông, trải qua cuộc vận động thì đến nay gần như toàn bộ người dân đều đã sử dụng với tỷ lệ tin tưởng rất cao.

Hai là, chúng ta có bước chuyển đổi rất mạnh từ số lượng sang chất lượng. Đó là việc ưu tiên hàng Việt không còn chỉ nằm trong nhận thức, ý thức, tự hào của người dân Việt Nam mà nó đã chuyển thành hành động. Điều này đã đem lại nhiều điểm tích cực, nhiều thành tựu, lợi ích không chỉ nằm ở mặt kinh tế mà còn ở lĩnh vực văn hóa, xã hội và chất lượng cuộc sống của nhân dân.

Giải pháp nào nâng tầm hàng Việt và hỗ trợ doanh nghiệp bán lẻ phát triển thị trường trong nước?

Theo TS Đinh Thị Mỹ Loan trong thời gian qua, Chính phủ cùng Bộ Công Thương đã có nhiều chính sách để hỗ trợ cho các doanh nghiệp nói chung và các doanh nghiệp bán lẻ nói riêng phát triển hệ thống thị trường trong nước. Tuy nhiên, cộng đồng các nhà bán lẻ luôn mong muốn nhận được nhiều hơn sự hỗ trợ hơn nữa từ các ngành chức năng để tiếp tục vững bước con đường phát triển thị trường trong nước, thúc đẩy niềm tự hào hàng Việt, ngày càng củng cố vị thế hàng Việt trên thị trường.

Những mong muốn này đã được cụ thể hóa tại các văn bản mà Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam nhiều lần gửi đề xuất đến Chính phủ và Bộ Công Thương. Theo đó, để hàng Việt ngày càng phát triển và chiếm ưu thế, vị thế tại thị trường trong nước thì chúng ta cần hỗ trợ để doanh nghiệp phát triển thành các đơn vị đầu tàu, các tập đoàn bán lẻ, các doanh nghiệp có tiềm lực lớn để có thể bình ổn, dẫn dắt thị trường.

Cùng với đó, theo TS Đinh Thị Mỹ Loan, thời gian gần đây, chúng ta cũng đã có những chính sách ưu đãi về thuế với các doanh nghiệp bán lẻ và các ngành hàng được hưởng ưu đãi, tuy nhiên, nếu có chính sách để giảm mức thuế ưu đãi này được sâu hơn, mức giảm được nhiều hơn, thì chắc chắn hàng Việt sẽ ngày một phát triển hơn. Đặc biệt, những chính sách ưu đãi thuế này cần áp dụng tiên phong với các mặt hàng lương thực, thực phẩm, những mặt hàng thiết yếu,.. để có thể nhanh chóng đi vào thực tế, tạo ra những thay đổi to lớn về sự phát triển ngành hàng Việt và doanh nghiệp Việt.

Chia sẻ thêm về giải pháp để tăng sự liên kết giữa Chính phủ, địa phương và các doanh nghiệp trong việc phát triển hệ thống phân phối hàng Việt, bà Phạm Thị Kim Hồng, Giám đốc mua hàng cấp cao VinCommerce cho biết, đứng trên phương diện của các nhà bán lẻ, doanh nghiệp luôn mong nhận được nhiều sự hỗ trợ từ cơ quan chính quyền địa phương sở tại, cũng như Sở Công Thương các tỉnh để có thể kết nối rộng rãi các doanh nghiệp trên địa bàn. Từ đó, các nhà phân phối, bán lẻ sẽ có  thêm các nguồn cung cấp hàng hóa trong nước, đặc biệt là nguồn hàng Việt để phục vụ như cầu tiêu dùng ngày càng tăng cao của người dân.

Theo bà Hồng, với việc phát triển mạnh của cộng đồng doanh nghiệp trong nước hiện tại, chắc chắn có nhiều doanh nghiệp sản xuất với các sản phẩm tiềm năng, có chất lượng tốt. Vì vậy, việc chính quyền địa phương, Sở Công Thương các tỉnh có thể kết nối các doanh nghiệp sản xuất với nhà phân phối, bán lẻ sẽ tạo nhiều cơ hội phát triển cho hàng Việt, đưa hàng Việt đến tay người tiêu dùng từ đó ngày càng nâng tầm vị thế hàng Việt trên thị trường.

Đinh Hiệu