Theo TTCP, PVN được xác định là có trách nhiệm với việc chưa đảm bảo được tính khách quan, minh bạch, cạnh tranh công khai trong công tác mua bán xăng dầu. Từ đó, yêu cầu PVN phải kiểm điểm, xử lý trách nhiệm với tập thể, cá nhân liên quan. Trước đó, TTCP cũng đã kiến nghị Bộ Công Thương kiểm điểm, xử lý trách nhiệm PVN liên quan đến các khuyết điểm, vi phạm trong thực hiện quy hoạch điện VII.
Yêu cầu PVN kiểm điểm, xử lý trách nhiệm về xăng dầu
Tại Kết luận thanh tra số 1061/KL-TTCP về việc chấp hành chính sách, pháp luật trong công tác quản lý nhà nước về xăng dầu vừa công bố mới đây, Thanh tra Chính phủ (TTCP) đã yêu cầu kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PetroVietnam, PVN).
Theo TTCP, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam được xác định là có trách nhiệm đối với việc chưa đảm bảo được tính khách quan, minh bạch, cạnh tranh công khai trong công tác mua bán xăng dầu. Cụ thể, kết luận chỉ ra hiện tại, nguồn cung xăng dầu trong nước chủ yếu do 2 nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nghi Sơn cung cấp. Sản lượng mỗi năm là 14.31 triệu tấn, đáp ứng 63.3% thị trường tiêu thụ (số liệu năm 2021).
Công ty Cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn và Chi nhánh phân phối sản phẩm lọc dầu Nghi Sơn nhận ủy quyền từ PVN (Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn do Tập đoàn Dầu khí Việt Nam bao tiêu sản phẩm) hiện tại bán xăng dầu cho các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu (KDXD) theo phương thức đàm phán và phân loại khách hàng chưa theo phương thức đấu giá cạnh tranh.
Hội đồng thành viên Công ty Cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn đã phê duyệt chính sách bán sản phẩm, theo hình thức đàm phán hoặc đấu giá, tuy nhiên, đến thời điểm thanh tra, Công ty Cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn vẫn chưa thực hiện việc đấu giá bán sản phẩm xăng dầu.
"Việc mua bán xăng dầu như trên là chưa khách quan, chưa đảm bảo cạnh tranh công khai, minh bạch”, kết luận nêu rõ.
Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn.
TTCP đã đề nghị PVN chỉ đạo Công ty Cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn và Chi nhánh phân phối sản phẩm lọc dầu Nghi Sơn nhận ủy quyền từ Tập đoàn Dầu khí Việt Nam, triển khai thực hiện việc đấu giá bán sản phẩm xăng dầu, bảo đảm việc mua bán xăng dầu theo cơ chế thị trường, công khai, minh bạch.
Kết luận cũng nhấn mạnh, Bộ Công thương là cơ quan điều phối khối lượng xăng dầu nhập khẩu và tổng nguồn xăng dầu, nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu thụ xăng dầu trong nước, nhưng Bộ Công thương không hướng dẫn, quản lý các thương nhân đầu mối KDXD nhập khẩu xăng dầu theo quý, dẫn đến không có kế hoạch, tiến độ chung để quản lý.
Các thương nhân đầu mối KDXD nhập khẩu xăng dầu theo kế hoạch kinh doanh riêng của từng đơn vị nên khi nhập khẩu xăng dầu về bán bị lỗ hoặc khó khăn, nhiều thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu đã dừng không nhập khẩu xăng dầu.
Đến cuối năm, các đơn vị chưa nhập khẩu xăng dầu đủ hạn mức tối thiểu báo cáo Bộ Công thương xin điều chỉnh. Mặc dù, các văn bản của thương nhân đầu mối KDXD không nêu rõ lý do hoặc lý do không phù hợp, thời gian gửi báo cáo chậm hơn theo quy định, nhưng đều được Bộ Công Thương chấp thuận.
Các thương nhân đầu mối KDXD có vai trò như nhau, nhưng do cách quản lý, điều hành thiếu khách quan, công bằng của Bộ Công thương, dẫn đến một số thương nhân đầu mối KDXD phải thực hiện nhiệm vụ của một số thương nhân đầu mối KDXD còn lại, do đó nhiều thương nhân không thực hiện đầy đủ nhiệm vụ khi cần thiết.
"Qua đó cho thấy, trong trường hợp nguồn cung xăng dầu đòi hỏi cấp thiết, việc điều hành xuất, nhập khẩu xăng dầu của Bộ Công Thương không hiệu quả. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến gián đoạn nguồn cung xăng dầu”, TTCP kết luận.
PVN vi phạm trong thực hiện quy hoạch điện VII điều chỉnh?
Trước đó, trong thông báo kết luận thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật trong quản lý, thực hiện quy hoạch và đầu tư xây dựng các công trình điện theo Quy hoạch điện VII và Quy hoạch điện VII điều chỉnh, TTCP đã chỉ ra những khuyết điểm, vi phạm của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN); Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN).
Theo đó, TTCP nêu rõ, PVN và PVPower đã không hoàn thành việc đầu tư 12 dự án nguồn điện với tổng công suất 13.350MW theo nhiệm vụ được giao tại Quy hoạch điện VII điều chỉnh (đầu tư hoàn thành 1/12 dự án, đạt 8,3% về số lượng, công suất 1200MW/13.350MW, đạt 8,98%).
PVN được giao làm chủ đầu tư 9 dự án, trong đó có 7 dự án đang thực hiện nhưng chậm tiến độ với thời gian dài; 2 dự án chưa triển khai thực hiện. Trách nhiệm thuộc về PVN và PVPower.
Công ty CP điện lực dầu khí Nhơn Trạch 2 là chủ đầu tư dự án Nhà máy nhiệt điện chu trình hỗn hợp Nhơn Trạch 2 tại tỉnh Đồng Nai đã có những khuyết điểm, vi phạm trong việc thực hiện đầu tư dự án. Cụ thể, phê duyệt dự án ĐTXD công trình trước khi Bộ TN&MT phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường là chưa tuân thủ đúng quy định; chủ đầu tư và nhà thầu (PVC) khởi công xây dựng gói thầu EPC san lấp mặt bằng khi chưa có thiết kế bản vẽ thi công được phê duyệt, chưa ký kết hợp đồng thi công xây dựng là vi phạm Luật Xây dựng; trong việc lập, thẩm định dự toán hạng mục san lấp mặt bằng đã áp sai đơn giá cát san nền.
TTCP kiến nghị Bộ Công Thương chỉ đạo tổ chức kiểm điểm, xử lý trách nhiệm theo quy định của pháp luật đối PVN, các ban tham mưu, các đơn vị thành viên có liên quan.
TKV và Tổng công ty Điện lực – TKV đã không hoàn thành nhiệm vụ đầu tư 6 dự án nguồn điện với tổng công suất 2.260MW (đầu tư hoàn thành đưa vào vận hành 4/6 dự án, đạt 66,6% về số lượng dự án; tổng công suất 950MW/2.260MW, đạt 42% về công suất. Trách nhiệm thuộc về TKV và Tổng công ty điện lực – TKV.
TTCP kiến nghị Bộ Công Thương chỉ đạo tổ chức kiểm điểm, xử lý trách nhiệm theo quy định của pháp luật đối với EVN, các ban tham mưu, các đơn vị thành viên có liên quan, Ban Quản lý các dự án điện 2 về những khuyết điểm, vi phạm.
Đồng thời, Bộ Công Thương chỉ đạo tổ chức kiểm điểm, xử lý trách nhiệm theo quy định của pháp luật đối PVN, TKV, các ban tham mưu, các đơn vị thành viên có liên quan.
Hồng Quang