14:50 04/12/2024

Tỷ lệ giải ngân đầu tư công nguồn vốn vay nước ngoài thấp, khó đạt mục tiêu theo kế hoạch đề ra

Tính đến ngày 30/11, tỉ lệ giải ngân vốn đầu tư công từ nguồn vốn vay nước ngoài (tính chung cả vốn cấp phát của trung ương và vốn địa phương vay lại) đạt 30,3%. Kết quả giải ngân này vẫn khá thấp so với yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ đặt ra (phấn đấu cả năm giải ngân 95% kế hoạch vốn năm 2024).

Chiều 3/12, tại Hội nghị với các địa phương về tình hình giải ngân đầu tư công nguồn vốn nước ngoài năm 2024, Cục Quản lý nợ và tài chính đối ngoại (Bộ Tài chính) cho biết, năm 2024, các địa phương được giao tổng kế hoạch vốn vay nước ngoài là 24.805,39 tỷ đồng, trong đó, vốn đầu tư công (vốn NSTW cấp phát bổ sung có mục tiêu cho NSĐP) là 10.094,789 tỷ đồng, vốn vay lại là 14.710,6 tỷ đồng.

Trong thời gian qua, Bộ Tài chính đã thực hiện đồng bộ các giải pháp để thúc đẩy giải ngân cả nguồn vốn đầu tư trong nước và nguồn vốn đầu tư từ vốn vay nước ngoài, như: đôn đốc các Bộ, cơ quan trung ương và địa phương khẩn trương thực hiện phân bổ chi tiết kế hoạch vốn đầu tư công vốn NSNN, kế hoạch vốn nước ngoài năm 2024, nhập dự toán trên hệ thống TABMIS;

Tổ chức các đoàn công tác đôn đốc giải ngân đối với 2 Bộ (Bộ GTVT, Bộ NN&PTNT) và 08 địa phương (Thanh Hóa, Huế, Đắc Lắk, Bình Định, Quảng Nam, Hà Tĩnh, Ninh Thuận và Điện Biên) để hỗ trợ xử lý các vướng mắc về thủ tục giải ngân, thanh toán, các vấn đề ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện các dự án; rà soát quy trình tiếp nhận hồ sơ và xử lý đơn rút vốn đảm bảo thời hạn ngắn nhất; trao đổi, làm việc với các nhà tài trợ để đẩy nhanh tiến độ đàm phán, ký kết, hiệu lực các hiệp định vay cho các dự án đã hoàn thành thủ tục đầu tư và đã được giao kế hoạch vốn năm 2024, thông báo cho các cơ quan liên quan của phía Việt Nam các vấn đề vướng mắc trong giải ngân.

Tỷ lệ giải ngân đầu tư công nguồn vốn vay nước ngoài thấp
Bộ Tài chính tổ chức Hội nghị với các địa phương về tình hình giải ngân đầu tư công nguồn vốn nước ngoài năm 2024 

Năm 2024, kế hoạch vốn được giao thấp hơn so với năm 2023 nhưng các địa phương cũng không phân bổ hết kế hoạch vốn cho các dự án (mới phân bổ được 93,7% kế hoạch vốn đầu tư công của ngân sách trung ương và 79,28% kế hoạch vốn địa phương vay lại) chủ yếu do dự án đã kết thúc, không còn nhu cầu giải ngân hoặc dự án chưa hoàn thành các thủ tục điều chỉnh nên chưa có cơ sở phân bổ kế hoạch vốn.

Về giải ngân, có 06/53 địa phương (09 địa phương không được giao kế hoạch vốn 2024 và 1 địa phương giao kế hoạch vốn để thực hiện ghi thu ghi chi) có tỉ lệ giải ngân đạt trên 60%, nhưng vẫn còn 05/53 địa phương vẫn chưa giải ngân kế hoạch vốn 2024.

Tính đến ngày 30/11/2024 tỉ lệ giải ngân vốn đầu tư công từ nguồn vốn vay nước ngoài (tính chung cả vốn cấp phát của trung ương và vốn địa phương vay lại) đạt 30,3%, cao hơn cùng kỳ năm 2023. Tuy nhiên, kết quả giải ngân này vẫn khá thấp so với yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ đặt ra (phấn đấu cả năm giải ngân 95% kế hoạch vốn năm 2024).

Kết quả giải ngân chậm được chỉ ra là do các nguyên nhân trong công tác triển khai thực hiện và giải ngân thuộc trách nhiệm của UBND tỉnh và các ban quản lý dự án tồn tại đã lâu như vướng mắc về giải phóng mặt bằng; vướng mắc trong khâu đấu thầu hoặc hợp đồng thương mại; chậm tiến hành công tác nghiệm thu, thanh toán hoặc do thiếu kế hoạch vốn (cả cấp phát và vay lại); tình trạng các địa phương tiếp tục chậm giải ngân vốn vay nước ngoài còn do nhiều dự án (22% số dự án đang giải ngân) phải điều chỉnh chủ trương đầu tư, điều chỉnh dự án, gia hạn giải ngân, gia hạn thời gian thực hiện, đề nghị sử dụng vốn dư.

Bộ Tài chính đề xuất một số giải pháp để phấn đấu đạt tỷ lệ giải ngân cao đối với nguồn vốn vay ODA, vay ưu đãi nước ngoài được Thủ tướng Chính phủ giao năm 2024.

Theo đó, các địa phương cần khẩn trương thực hiện việc giao kế hoạch vốn và nhập Tabmis ngay sau khi được cấp có thẩm quyền bổ sung kế hoạch vốn (bao gồm cả cấp phát và vay lại. Các Ban quản lý dự án cần chuẩn bị sẵn sàng hồ sơ để giải ngân ngay sau khi được giao bổ sung kế hoạch vốn; khẩn trương báo cáo hoàn chứng từ chi tiêu từ tài khoản tạm ứng, đảm bảo thời hạn theo quy định.

Từ nay đến hết 31/1/2025, các địa phương cố gắng đẩy nhanh tiến độ các dự án đã được bố trí vốn, với tinh thần khẩn trương để đạt tỷ lệ giải ngân cao nhất…

Đối với chương trình/dự án cần điều chỉnh chủ trương đầu tư, ngay sau khi có phê duyệt/quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư của cấp có thẩm quyền, các địa phương cần phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính để điều chỉnh thời hạn giải ngân, điều chỉnh phân bổ vốn theo các hiệp định vay đã ký (nếu có).

Đối với các dự án có vướng mắc trong công tác chuẩn bị đầu tư và triển khai dự án, các địa phương, Ban quản lý dự án có trách nhiệm khẩn trương hoàn tất các thủ tục về đầu tư, xây dựng, về di dân tái định cư, giải phóng mặt bằng để triển khai thực hiện dự án; hoàn thiện các thiết kế kỹ thuật, giải quyết các khó khăn vướng mắc trong việc đấu thầu hợp đồng; sớm xử lý các vướng mắc phát sinh trong từng khâu thực hiện dự án.

Anh Đào