Một trường hợp bị đột quỵ do huyết áp cao đã được đem ra phân tích, ban đầu các bác sĩ không tìm được nguyên nhân cho tới khi người bệnh thú nhận là hàng ngày đã sử dụng quá nhiều nước tăng lực, từ đó nhiều nhà nghiên cứu đã vào cuộc, tới nay đã công bố nhiều thông tin rất đáng giá.
Một người đàn ông 54 tuổi, khỏe mạnh và tràn đầy năng lượng, là một người đam mê chạy bộ và không có bất kỳ thói quen xấu nào. Ông không hút thuốc, không uống rượu và tuyệt đối không sử dụng ma túy.
Tuy nhiên, một ngày nọ, ông bất ngờ cảm thấy yếu nửa người bên trái, tê bì, và gặp khó khăn trong việc giữ thăng bằng, đi lại, nuốt thức ăn và nói chuyện. Người thân lập tức đưa ông đến phòng khám đột quỵ gần đó.
Huyết áp của ông lúc này cao vọt, lên đến 254/150 mmHg, nhưng biểu hiện bên ngoài của ông không cho thấy điều đó. “Đó là lý do chúng tôi gọi tăng huyết áp là kẻ giết người thầm lặng,” Tiến sĩ Sunil Munshi, bác sĩ tư vấn tại Bệnh viện Đại học Nottingham, Vương quốc Anh, chia sẻ.
Ông Munshi là tác giả chính của báo cáo ca bệnh này. Bệnh nhân là một nhân viên kho hàng ở Sherwood, Nottingham, tên tuổi được giữ kín vì lý do bảo vệ quyền riêng tư. Mới đây, báo cáo về trường hợp này đã được công bố rộng rãi.
ảnh minh họa
Huyết áp bình thường ở người trưởng thành thường dưới mức 120/80 mmHg. Huyết áp trên 180/120 mmHg được coi là tình trạng cấp cứu.
“Nửa bên trái của ông ấy bị tê liệt. Kết quả chụp chiếu cho thấy ông ấy bị đột quỵ do tổn thương ở phần sâu trong não, nguyên nhân gây ra tình trạng mất thăng bằng,” Tiến sĩ Munshi cho biết. Sau khi nhập viện, ông đã được điều trị bằng năm loại thuốc khác nhau cho đến khi huyết áp giảm xuống còn 170/100 mmHg.
Mặc dù đã sử dụng thuốc, huyết áp của bệnh nhân vẫn tiếp tục tăng, lên đến 220 mmHg. Các bác sĩ đã tiến hành hàng loạt xét nghiệm nhưng kết quả đều âm tính. Tuy nhiên, một ngày, bệnh nhân kể lại thói quen uống nước tăng lực của mình.
“Mỗi ngày, anh ấy uống tám lon nước tăng lực cực mạnh để giữ tỉnh táo trong công việc, mỗi lần uống hai lon vào bốn thời điểm khác nhau trong ngày,” Tiến sĩ Munshi chia sẻ. (Tên thương hiệu nước tăng lực được giữ kín trong nghiên cứu). Mỗi lon nước tăng lực chứa 160mg caffeine, tổng cộng anh tiêu thụ khoảng 1.200-1.300mg caffeine mỗi ngày, gấp ba lần mức khuyến nghị của các chuyên gia.
Theo Tiến sĩ Martha Coyle, bác sĩ nội trú tại Bệnh viện Đại học Nottingham, các loại nước tăng lực có thể chứa tới 500mg caffeine, trong khi một cốc trà chỉ có khoảng 30mg, còn cà phê là 90mg. Hướng dẫn của các cơ quan y tế khuyến cáo không nên tiêu thụ quá 400mg caffeine mỗi ngày.
Chỉ vài tuần sau khi ngừng uống nước tăng lực, huyết áp của bệnh nhân đã trở lại bình thường. Tuy nhiên, dù đã hồi phục về mặt thể chất, anh vẫn phải sống chung với những di chứng do cơn đột quỵ để lại. “Tôi không hề biết rằng nước tăng lực có thể gây nguy hiểm đến vậy. Tôi vẫn còn tê liệt ở bàn tay trái, ngón tay, và ngón chân dù đã 8 năm trôi qua,” bệnh nhân chia sẻ.
Không chỉ có hàm lượng caffeine cao, các loại nước tăng lực còn chứa các thành phần khác gây hại cho sức khỏe như axit amin taurine. Tiến sĩ Munshi giải thích: “Nước tăng lực kết hợp caffeine và taurine có thể làm tăng huyết áp mạnh mẽ hơn so với chỉ có caffeine. Ngoài ra, những đồ uống này còn chứa nhiều glucose, một yếu tố nguy cơ làm tổn thương mạch máu trong bệnh tiểu đường và dẫn đến các vấn đề về tim.”
ảnh minh họa
Nghiên cứu cho thấy, các thành phần khác trong nước tăng lực như nhân sâm và guarana — một loại cây có hàm lượng caffeine gấp đôi cà phê — cũng ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Bên cạnh đó, các chất kích thích nhẹ như theophylline (có trong ca cao) và theobromine (có trong trà) thường được thêm vào để tăng tác dụng.
Theo Tiến sĩ Munshi, việc kết hợp các chất kích thích trong nước tăng lực có thể dẫn đến tình trạng loạn nhịp tim, làm tổn thương các lớp nội mạc trong mạch máu, và thậm chí gây ra các cục máu đông. “Những người trẻ tuổi thường không ý thức được tác hại của nước tăng lực, đặc biệt là khi kết hợp với các loại ma túy như cocaine hoặc methamphetamine. Khi kết hợp các chất này, tác hại sẽ nghiêm trọng hơn rất nhiều,” ông cảnh báo.
Tiến sĩ Munshi khẳng định, các bác sĩ cần phải nhận thức rõ hơn về tác động của nước tăng lực đối với sức khỏe và hỏi bệnh nhân về thói quen sử dụng loại đồ uống này trong các lần khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt là đối với những người trẻ tuổi có vấn đề về tim mạch hoặc nguy cơ đột quỵ.
Trường hợp của bệnh nhân này, dù là một sự kiện đáng chú ý, nhưng không phải là duy nhất. Theo các chuyên gia, đã có nhiều trường hợp khác gặp phải các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng do sử dụng quá nhiều nước tăng lực. Vì vậy, việc cảnh giác và giảm thiểu việc tiêu thụ loại đồ uống này là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe.
Quốc Toản