Để hạn chế mức độ lây lan của dịch bệnh Covid-19 nhiều tỉnh thành đã thực hiện lệnh giãn cách xã hội và hạn chế di chuyển. Đến nay đã có hướng dẫn tổ chức vận hành sau nới lỏng giãn cách xã hội, nhiều hoạt động kinh tế đã được mở lại. Tuy nhiên lĩnh vực vận tải hành khách đường bộ được nhiều chuyên gia đánh giá vẫn khó khôi phục hoạt động khi chưa có sự thống nhất giữa các địa phương.
Theo số liệu thống kê trải qua 4 đợt dịch, các doanh nghiệp vận tải hành khách đường bộ đã kiệt quệ về cả khi sản lượng và doanh thu khi sụt giảm từ 70 - 80% so với trước khi diễn ra đại dịch Covid-19. Mặc dù vậy, các khoản chi phí hao mòn, nhân sự, tiền lãi ngân hàng,… vẫn là những khoản chi thường xuyên, khiến nhiều doanh nghiệp vận tải "điêu đứng".
Dù Bộ Giao thông vận tải đã có bản hướng dẫn tổ chức vận tải đường bộ sau nới lỏng giãn cách xã hội nhưng việc nối lại hoạt động chở khách bằng xe ô tô vẫn chưa thể khôi phục do gặp nhiều vướng mắc, đặc biệt là ý kiến, quyết định từ nhiều địa phương trong công tác phòng chống dịch.
Mặc dù kế hoạch đã ban hành, tuy nhiên, việc khôi phục hoạt động của các nhà xe, doanh nghiệp vẫn phải “đợi”, bởi kế hoạch của Bộ mới chỉ dừng lại ở việc xin ý kiến, quyết định từ các địa phương. Chưa kể, theo hướng dẫn tạm thời của Bộ Giao thông vận tải, từ ngày 01/10, trong vận tải hành khách đường bộ, để đảm bảo an toàn phòng dịch, Sở Giao thông vận tải hai đầu tuyến tham mưu UBND cấp tỉnh, thành phố cho phép hoạt động lại tuyến cố định liên tỉnh. Trong quá hoạt động, căn cứ vào tình hình dịch tại địa phương, Sở Giao thông vận tải địa phương hai đầu tuyến thống nhất áp dụng thực hiện tần suất khai thác đảm bảo theo nguyên tắc đánh giá nguy cơ và cấp độ dịch.
Vận tải đường bộ vẫn gặp khó sau lệnh nới lỏng giãn cách xã hội
Tại địa phương/vùng có nguy cơ rất cao, lái xe taxi, xe công nghệ dưới 9 chỗ (xe hợp đồng, xe du lịch sử dụng hợp đồng điện tử) phải được tiêm đủ liều vắc xin hoặc đã khỏi bệnh COVID-19 trong vòng 6 tháng và có kết quả xét nghiệm âm tính COVID-19 trong vòng 72 giờ (kể từ khi nhận kết quả) bằng PCR hoặc test kháng nguyên nhanh. Còn tại địa phương/vùng có nguy cơ trung bình và nguy cơ cao: lái xe/ nhân viên phục vụ trên xe phải xét nghiệm COVID-19 hàng tuần (7 ngày/lần) theo phương pháp test nhanh hoặc PCR; tuân thủ “nguyên tắc 5K”; khai báo y tế theo quy định.
Vì vậy, doanh nghiệp vận tải hành khách đường bộ đang không chỉ phải chờ ý kiến, quyết định từ các địa phương thông qua kế hoạch của Bộ Giao thông vận tải mà còn phải chờ nếu chạy lại thì phải tuân thủ theo những quy định gì.
Chia sẻ thông tin với báo chí, các chuyên gia giao thông đánh giá, những quy định về đảm bảo yêu cầu phòng dịch tại địa phương/vùng có nguy cơ rất cao như phải tiêm đủ liều vắc xin ngừa Covid-19 hay có kết quả xét nghiệm Covid-19 âm tính trong vòng 72 giờ có thể là những rào cản gây khó cho doanh nghiệp vận tải hành khách đường bộ.
Chưa biết việc cho phép hoạt động vận tải hành khách đường bộ tại những vùng có nguy cơ cao và rất cao sẽ được các địa phương thực hiện như thế nào, nhưng chỉ cần yêu cầu về tiêm đủ mũi vắc xin Covid-19 mà Bộ Giao thông vận tải đưa ra cũng rất khó để các doanh nghiệp có thể đáp ứng.
Để nối lại hoạt động vận tải khách đường bộ cần có một kế hoạch thống nhất, thực hiện cho tất cả tỉnh, thành phố trên cả nước. Muốn làm được điều này, Bộ Giao thông vận tải nên bàn bạc với từng địa phương để đưa ra phương án thống nhất chứ không nên để cho họ tự thống nhất với nhau.
Bản thân các địa phương cũng đều muốn khôi phục lại hoạt động kinh doanh sản xuất sớm nhất có thể, trong đó có hoạt động vận tải hành khách đường bộ. Chỉ có điều, do dịch bệnh còn phức tạp ở nhiều nơi, nên nhiều địa phương vẫn còn băn khoăn, lo ngại về việc dịch bệnh sẽ xâm nhập vào địa bàn nếu nối lại các hoạt động vận tải khách.
Trước đó, đưa ra giải pháp về việc di chuyển an toàn, chuyên gia giao thông ông Bùi Danh Liên – nguyên Chủ tịch Hiệp hội vận tải Hà Nội khuyến cáo người dân thực hiện việc khai báo “di chuyển nội địa”. Thường xuyên khai báo y tế và cập nhật tình hình sức khoẻ trên sổ sức khỏe điện tử. Với phương tiện vận tải hành khách liên tỉnh và công cộng, có thể áp dụng giải pháp “Di chuyển an toàn”, gồm 3 chức năng cảnh báo: “Không đeo khẩu trang”, “Khoảng cách gần” và “Quá số người trên xe”, để hỗ trợ phòng dịch COVID-19 trên các phương tiện giao thông.
Nếu trong ngưỡng an toàn, phần mềm hiển thị biểu tượng màu xanh. Nhưng nếu quá ngưỡng an toàn, hệ thống sẽ tự động gửi thông báo kèm biểu tượng màu đỏ, để các doanh nghiệp vận tải có phương án sắp xếp, điều chỉnh. Giải pháp này sẽ hỗ trợ đếm số lượng hành khách có trên xe, theo dõi việc không đeo khẩu trang hoặc ngồi quá gần nhau.
Theo ông Liên, cần sớm triển khai “luồng xanh” cho hoạt động vận tải hành khách công cộng. Trong đó, phương án được xây dựng phải đảm bảo sự đồng bộ, nhất quán ngay từ đầu, tránh tình trạng mỗi nơi làm một kiểu, mỗi địa phương “đẻ” ra thêm một quy định mới.
Minh Tín (t/h)