Từ đầu năm tới nay, trên cả nước liên tiếp xảy ra các vụ cháy nổ xe ô tô, đặc biệt là xe khách, gây thiệt hại nghiêm trọng. Nhiều người thắc mắc vì sao xe khách lại dễ cháy như vậy?
Hai tuần qua, cả nước xảy ra 4 vụ cháy xe khách giường nằm. Hàng chục hành khách đã phải tháo chạy khi lửa bao trùm các phương tiện này. Mới đây nhất, chỉ trong ngày 20/6 đã xảy ra hai vụ cháy xe khách trơ khung.
Theo đó, trưa 20/6, chiếc xe khách giường nằm loại 45 chỗ mang BKS 37B - 023.40 đang lưu thông trên quốc lộ 1A, tới giữa cầu Nguyệt Viên (TP Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa), tài xế phát hiện khói bốc lên từ khu vực đầu xe. Do trời nắng nóng, vật dụng trên xe dễ cháy nên ngọn lửa bùng phát mạnh. Sau gần 20 phút, đám cháy đã được khống chế, song ô tô bị thiêu rụi trơ khung.
Tối cùng ngày, trên đường Vành đai 3, đoạn gần Công viên Yên Sở (quận Hoàng Mai, Hà Nội), xảy ra vụ cháy ô tô khách loại 45 chỗ. Thời điểm xảy ra hỏa hoạn trên xe không có hành khách. Tài xế sau khi phát hiện lửa bốc cháy đã nhanh chóng rời khỏi xe nên đảm bảo an toàn.
Vụ cháy xe khách trên đường Vành đai 3.
Trước đó, trưa 10/6, một xe khách giường nằm đang chạy theo hướng Bắc Kạn - Cao Bằng bất ngờ bị bốc cháy tại khu vực Đèo Gió. May mắn toàn bộ hành khách được sơ tán kịp thời tuy nhiên, vụ cháy đã gây ách tắc giao thông nghiêm trọng trên đèo.
Khoảng 10h ngày 18/6, một xe khách giường nằm bất ngờ bốc cháy trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai đoạn qua huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc. Chiếc xe phát cháy từ phần đuôi và chỉ sau ít phút đã bị thiêu rụi, chỉ còn trơ lại khung sắt.
Các chuyên gia nhận định nguyên nhân
Theo Viện Khoa học hình sự (Bộ Công an), trong tổng số vụ cháy xe Viện trưng cầu giám định thì một nửa nguyên nhân các vụ cháy do sự cố về điện, 20% sự cố về kỹ thuật, 15% do quấn rơm rạ tiếp xúc với ống xả... Nhưng trên hết, sự bất cẩn của lái xe và việc bỏ qua những quy định an toàn góp phần dẫn đến những nguyên nhân trên.
Ông Nguyễn Hữu Trí, nguyên Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết: "Xe cũ, sử dụng lâu và những xe hoạt động với cường độ lớn gây ra quá trình phát sinh nhiệt, hệ thống rò rỉ nhiên liệu, hệ thống ống xả không kín gây ra cháy xe. Cũng có thể do hàng hóa chuyên chở trên xe hoặc do điều kiện môi trường nóng. Những nguồn cháy từ bên ngoài như rơm rạ, khi xe di chuyển qua sẽ cuộn lên gầm xe gây cháy xe".
Như vậy, không đảm bảo an toàn kỹ thuật, đặc biệt là hệ thống điện là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra cháy nổ phương tiện. Thế nhưng, trên thực tế, gần như 100% xe khách, xe du lịch đều lắp thêm các thiết bị điện trong khi đó, hệ thống điện trên xe khách chỉ là điện một chiều 24V.
Để tải điện cho các thiết bị, các nhà xe tự chế hoặc lắp các bộ kích điện đưa lên thành 220V. Nguy cơ chập điện và cháy nổ rất lớn. Bên cạnh đó, hệ thống dây dẫn đến các loại thiết bị chế thêm như ti vi, tủ lạnh cũng dễ xảy ra chập, cháy.
Theo Nghị định 100 về xử phạt vi phạm giao thông trong lĩnh vực đường bộ và đường sắt có hiệu lực từ đầu năm nay, hành vi lắp đặt hệ thống đèn bên ngoài có thể bị phạt tới 1 triệu đồng. Còn việc đấu nối thêm thiết bị điện trên xe hiện vẫn khó xử lý vì vậy, nguy cơ chập điện gây cháy nổ vẫn rình rập trong thời tiết hè khô nóng.
Theo ông Nguyễn Văn Phương, Phó trưởng phòng Chất lượng xe cơ giới (Cục Đăng kiểm Việt Nam), một nguyên nhân khác dẫn đến cháy xe là phương tiện không được kiểm định, bảo dưỡng thường xuyên khiến các bộ phận xuống cấp, hoặc quá tải nhiệt khi vận hành.
"Ví dụ như ở động cơ, nếu khai thác liên tục mà không được bảo dưỡng định kỳ, các vòng đệm xung quanh động cơ có thể bị hỏng, khiến các chất lỏng nhiên liệu phía trong như dầu nhờn, chất làm mát có thể thoát ra ngoài. Khi gặp nhiệt độ cao của các thiết bị cộng hưởng thời tiết nắng nóng, các chất này rất dễ bén lửa", ông Phương nói.
Phó trưởng phòng Chất lượng xe cơ giới cũng nhận định đặc thù xe khách giường nằm cũng có một số nguyên nhân khác dẫn tới cháy, nổ cao như tình trạng chạy đường dài liên tục, không đảm bảo số thời gian dừng, nghỉ theo quy định dẫn đến phát sinh nhiệt cao ở động cơ. Ngoài ra, những xe này hay chở hàng hóa dễ cháy trong thùng xe, cuốn phải rác thải, rơm rạ khi di chuyển…
Người điều khiển phương tiện cần chú ý những gì?
Trước tình trạng liên tiếp xảy ra các vụ cháy xe, mới đây, Cục Đăng kiểm Việt Nam đã có những lý giải nguyên nhân và đưa ra các khuyến cáo đối với chủ xe và người lái ô tô, xe máy.
Ông Nguyễn Văn Phương, Phó Trưởng phòng chất lượng xe cơ giới - VAQ (Cục đăng kiểm Việt Nam) cho biết, sau một thời gian dài tạm lắng, thời gian gần đây các vụ cháy xe ô tô, xe máy đã xuất hiện trở lại. Các vụ cháy đang được cơ quan chức năng tích cực xem xét, xác định nguyên nhân.
Hiện nay, thời tiết đang ở cao điểm của nắng nóng nên nguy cơ cháy rất cao, nhất là đối với các xe đường dài phải liên tục vận hành trong điều kiện nhiệt độ cao (xe khách giường nằm, xe khách chạy liên tỉnh…).
Để ngăn ngừa, hạn chế việc cháy xe, Cục Đăng kiểm Việt Nam khuyến cáo chủ phương tiện, người điều khiển phương tiện cần đặc biệt lưu ý các vấn đề sau:
1.Thận trọng, không chủ quan khi chở hàng hóa trong hầm hàng, khoang hành lý, đặc biệt khi chở xe máy phải đảm bảo không còn nhiên liệu rò rỉ có thể gây cháy.
2.Thận trọng khi đi qua khu vực có các chất dễ cháy như rơm rạ, rác nilon… Thực tế đã cho thấy nhiều trường hợp cháy xe do đi qua các khu vực phơi nhiều rơm rạ.
3.Chú ý bảo dưỡng xe định kỳ đảm bảo xe luôn ở tình trạng kỹ thuật tốt, đặc biệt không nên độ chế, lắp thêm các thiết bị vào hệ thống điện của xe (đèn, loa, tủ lạnh…) không đúng hướng dẫn của nhà sản xuất xe;
4.Kiểm tra tình trạng xe trước mỗi chuyến đi, không bơm lốp quá căng. Hạn chế vận hành xe liên tục trong thời gian dài dưới điều kiện nhiệt độ cao (cần có thời gian nghỉ phù hợp).
5.Sử dụng nhiên liệu đạt chuẩn tại các cây xăng, trạm nhiên liệu hợp pháp; không sử dụng nhiên liệu không rõ nguồn gốc.
Khánh Linh (T/H)