Kim ngạch thương mại Việt Nam - Hàn Quốc đạt khoảng 70 tỷ USD trong 7 tháng đầu năm 2026, tạo nền tảng để hai nước hướng tới mục tiêu 150 tỷ USD vào năm 2030. Để tiến gần mục tiêu này, hợp tác song phương cần mở rộng sang công nghệ cao, năng lượng, đổi mới sáng tạo và nâng cao vai trò của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị.
Hơn ba thập niên kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao, Việt Nam và Hàn Quốc đã xây dựng được một nền tảng hợp tác kinh tế có quy mô ngày càng lớn, trong đó thương mại, đầu tư và sản xuất có mối liên kết chặt chẽ. Hàn Quốc hiện là một trong những đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam và cũng là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam, với sự hiện diện của nhiều tập đoàn như Samsung, LG, SK, Hyundai, POSCO, Hanwha và Hyosung.
Kim ngạch thương mại hai chiều đạt khoảng 89,5 tỷ USD trong năm 2025 và khoảng 70 tỷ USD trong 7 tháng đầu năm 2026, cho thấy trao đổi hàng hóa giữa hai nước tiếp tục duy trì quy mô lớn. Những kết quả này tạo cơ sở để Việt Nam và Hàn Quốc hướng tới mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 150 tỷ USD vào năm 2030, song để đạt được cột mốc này, dư địa tăng trưởng sẽ cần được mở rộng sang những lĩnh vực mới và có giá trị gia tăng cao hơn.
Từ nền tảng sản xuất đến những liên kết giá trị cao hơn
Một trong những nền tảng quan trọng nhất của quan hệ kinh tế Việt Nam - Hàn Quốc là dòng vốn đầu tư của các doanh nghiệp Hàn Quốc vào lĩnh vực sản xuất. Trong nhiều năm, các dự án của Hàn Quốc đã hình thành những chuỗi sản xuất quy mô lớn trong điện tử, điện thoại, màn hình, linh kiện, dệt may, cơ khí và công nghiệp hỗ trợ, qua đó tạo nên một phần đáng kể dòng thương mại giữa hai nước.
Theo Thương vụ Việt Nam tại Hàn Quốc, giai đoạn tới không chỉ cần tiếp tục gia tăng quy mô thương mại và đầu tư mà còn phải nâng cao chất lượng dòng vốn, giá trị gia tăng của thương mại và mức độ tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào các chuỗi giá trị do các tập đoàn Hàn Quốc dẫn dắt. Điều này đặt ra yêu cầu để doanh nghiệp trong nước từng bước mở rộng vai trò từ sản xuất sang những công đoạn có giá trị gia tăng cao hơn như nghiên cứu và phát triển, thiết kế, sản xuất linh kiện công nghệ cao, dịch vụ kỹ thuật, logistics, năng lượng và các ngành công nghiệp mới.
Sự thay đổi trong yêu cầu của các doanh nghiệp Hàn Quốc đang đầu tư tại Việt Nam cũng cho thấy xu hướng này. Nếu trước đây chi phí lao động, ưu đãi đầu tư và khả năng mở rộng nhà máy là những yếu tố được quan tâm nhiều, thì hiện nay doanh nghiệp ngày càng chú trọng đến nguồn điện ổn định, khả năng cung cấp điện sạch, nhân lực kỹ thuật, năng lực của doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, hạ tầng số và khả năng kết nối với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Trong bối cảnh đó, chuyến thăm chính thức Hàn Quốc của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân từ ngày 6 - 9/9/2026 diễn ra khi hai nước đang tiếp tục cụ thể hóa khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện. Chuyến thăm tạo thêm điều kiện để hai bên trao đổi về các lĩnh vực hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học - công nghệ, kết nối chuỗi cung ứng cũng như việc tháo gỡ những khó khăn mà doanh nghiệp hai nước đang gặp phải.
Những dư địa mới cho mục tiêu 150 tỷ USD
Nếu thương mại và sản xuất tiếp tục là nền tảng của quan hệ kinh tế song phương, các lĩnh vực công nghệ cao, năng lượng và đổi mới sáng tạo có thể tạo thêm không gian tăng trưởng trong những năm tới. Theo Thương vụ Việt Nam tại Hàn Quốc, công nghiệp công nghệ cao và bán dẫn là một trong những lĩnh vực có nhiều tiềm năng khi Việt Nam đã trở thành một cứ điểm sản xuất điện tử quan trọng trong mạng lưới toàn cầu của các tập đoàn Hàn Quốc.
Giai đoạn tới, hợp tác trong lĩnh vực bán dẫn có thể được mở rộng từ sản xuất sang các khâu như linh kiện chính xác, vật liệu, thiết bị, đóng gói, kiểm thử và nghiên cứu và phát triển. Việc tăng sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam trong những công đoạn này không chỉ liên quan đến quy mô thương mại mà còn gắn với mục tiêu nâng cao giá trị gia tăng trong chuỗi sản xuất.
Năng lượng và hạ tầng điện cũng là một không gian hợp tác đáng chú ý khi nhu cầu điện của Việt Nam được dự báo tiếp tục tăng cùng quá trình công nghiệp hóa, phát triển trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và sản xuất công nghệ cao. Hàn Quốc có thế mạnh trong các lĩnh vực điện hạt nhân, LNG, điện gió ngoài khơi, hệ thống lưu trữ năng lượng và lưới điện thông minh, qua đó mở ra khả năng hợp tác trong giai đoạn 2026 - 2030.
Cùng với công nghệ và năng lượng, những lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học, công nghệ lượng tử, robot, pin thế hệ mới và chuyển đổi số cũng được Thương vụ Việt Nam tại Hàn Quốc đánh giá có nhiều dư địa. Hợp tác trong các lĩnh vực này có thể hướng tới không chỉ các dự án sản xuất mà còn cả trung tâm nghiên cứu và phát triển, phòng thí nghiệm, trung tâm thiết kế và đào tạo nhân lực.
Ở chiều thương mại hàng hóa, nông sản, thực phẩm, thủy sản, hàng tiêu dùng và thương mại điện tử vẫn là những lĩnh vực mà doanh nghiệp Việt Nam có thể mở rộng hiện diện tại thị trường Hàn Quốc. Trong khi hàng hóa công nghiệp Hàn Quốc có mức độ hiện diện cao tại Việt Nam, thương hiệu và hàng tiêu dùng Việt Nam tại Hàn Quốc vẫn còn hạn chế, cho thấy dư địa tăng trưởng không chỉ nằm ở năng lực sản xuất mà còn ở khả năng tiếp cận hệ thống phân phối và người tiêu dùng.
Một ví dụ là ngày 10/4/2025, bưởi Việt Nam đã được đưa vào hệ thống siêu thị Lotte Mart tại Hàn Quốc với sự hỗ trợ của Thương vụ Việt Nam tại Hàn Quốc. Những kết nối như vậy có thể tạo thêm điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam mở rộng hiện diện tại các hệ thống bán lẻ, siêu thị, cửa hàng tiện lợi và nền tảng thương mại điện tử của Hàn Quốc.
Nâng vai trò doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi cung ứng
Quy mô thương mại ngày càng lớn không chỉ đặt ra yêu cầu tăng thêm lượng hàng hóa trao đổi mà còn đòi hỏi thay đổi về chất lượng của quan hệ kinh tế song phương. Theo Thương vụ Việt Nam tại Hàn Quốc, một trong những trọng tâm trong giai đoạn tới là nâng mức độ tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi giá trị do các tập đoàn Hàn Quốc dẫn dắt.
Điều này liên quan trực tiếp đến năng lực của doanh nghiệp trong nước về công nghệ, nguồn nhân lực, tiêu chuẩn sản phẩm và khả năng đáp ứng các yêu cầu của doanh nghiệp quốc tế. Khi các tập đoàn Hàn Quốc ngày càng quan tâm đến nhân lực kỹ thuật, công nghiệp hỗ trợ, hạ tầng số và khả năng kết nối với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, việc nâng cao năng lực của doanh nghiệp Việt Nam sẽ trở thành một yếu tố quan trọng để tăng mức độ liên kết giữa hai nền kinh tế.
Ở chiều xuất khẩu, doanh nghiệp Việt Nam cũng cần nâng khả năng tiếp cận sâu hơn thị trường Hàn Quốc thông qua các hệ thống phân phối hiện đại. Bên cạnh việc tổ chức hội chợ và kết nối giao thương, hoạt động xúc tiến thương mại có thể tập trung hơn vào từng ngành hàng, tập đoàn, chuỗi phân phối và nhóm doanh nghiệp cụ thể, đồng thời theo dõi quá trình hợp tác sau khi kết nối.
Đối với đầu tư, yêu cầu đặt ra không chỉ là thu hút thêm vốn mà còn hướng tới những dự án có khả năng hình thành chuỗi cung ứng, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước trở thành một phần của hệ sinh thái sản xuất. Trong lĩnh vực công nghệ, việc theo dõi các chính sách và xu hướng mới của Hàn Quốc về bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, năng lượng, robot và công nghệ sinh học cũng có thể giúp mở thêm các cơ hội hợp tác cho doanh nghiệp và cơ quan quản lý.
Sau hơn ba thập niên, quan hệ kinh tế Việt Nam - Hàn Quốc đã đi qua nhiều giai đoạn, từ mở rộng thương mại đến thu hút đầu tư và hình thành các chuỗi sản xuất liên kết chặt chẽ. Khi mục tiêu 150 tỷ USD vào năm 2030 được đặt ra, dư địa tăng trưởng sẽ ngày càng gắn với khả năng mở rộng sang các lĩnh vực công nghệ cao, năng lượng, đổi mới sáng tạo và thị trường tiêu dùng, đồng thời nâng cao vai trò của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị.
Trên nền tảng Đối tác chiến lược toàn diện và mức độ bổ trợ cao giữa hai nền kinh tế, việc mở rộng các lĩnh vực hợp tác mới cùng nâng chất lượng các chuỗi liên kết hiện hữu sẽ là cơ sở để quan hệ Việt Nam - Hàn Quốc tiếp tục tăng trưởng về quy mô, đồng thời tiến sâu hơn về công nghệ, giá trị gia tăng và tính bền vững.
Trung Anh