CTCP Vận tải Biển Việt Nam (Vosco, mã VOS - HOSE) vừa báo lãi trở lại trong quý III/2025 sau hai quý đầu năm ảm đạm. Tuy nhiên, tính chung 9 tháng, lợi nhuận vẫn sụt giảm tới 74,4%, phản ánh bức tranh kinh doanh nhiều biến động trong ngành vận tải biển.
Lợi nhuận quý III khởi sắc nhờ bán tàu Vosco Star
Theo báo cáo tài chính vừa công bố, trong quý III/2025 Vosco ghi nhận doanh thu 962 tỷ đồng, giảm hơn 25% so với cùng kỳ năm trước. Dù doanh thu giảm nhưng do biên lợi nhuận gộp cải thiện, lợi nhuận gộp của Vosco vẫn tăng 241,8%, tương ứng tăng thêm 58,35 tỷ đồng lên 82,48 tỷ đồng.
Ngoài ra, doanh thu tài chính tăng 12,4% so với cùng kỳ, tương ứng tăng thêm 1,46 tỷ đồng lên 13,25 tỷ đồng; trong khi chi phí tài chính giảm 42,5%, tương ứng giảm 8,24 tỷ đồng về 11,15 tỷ đồng.
Chi phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp tăng 16%, tương ứng tăng thêm 5,1 tỷ đồng, lên 36,92 tỷ đồng; lợi nhuận khác ghi nhận đột biến 99,44 tỷ đồng so với cùng kỳ âm 0,43 tỷ đồng, tức tăng thêm 99,87 tỷ đồng và các hoạt động khác biến động không đáng kể. Khấu trừ các chi phí, lợi nhuận sau thuế doanh nghiệp ghi nhận hơn 131 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước báo lỗ 14 tỷ đồng.
Thị trường vận tải biển đã ấm dần trong quý III, khi chỉ số BDI (Baltic Dry Index) – thước đo cước vận chuyển hàng khô – tăng lên khoảng 2.000 điểm, cao hơn đáng kể so với nửa đầu năm. Các tuyến tàu dầu sản phẩm từ Hàn Quốc và Singapore cũng chứng kiến mức cước tăng, góp phần cải thiện hoạt động khai thác. Ở mảng tàu dầu sản phẩm, giá cước các tuyến từ Hàn Quốc và Singapore cũng tăng, giúp hoạt động khai thác thuận lợi hơn. Nhờ đó, VOS có lãi thuần từ hoạt động chính thay vì thua lỗ như trước.
Nguyên nhân chính giúp Vosco có lãi trong quý vừa qua đến từ khoản thu bất thường khoảng 99 tỷ đồng nhờ bán tàu Vosco Star – con tàu hàng rời hơn 50.000 DWT được thanh lý vào cuối tháng 7/2025.
Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận vẫn giảm sâu
Dù kết quả quý III khả quan, Vosco vẫn chưa thể xoay chuyển tình thế. Lũy kế 9 tháng đầu năm 2025, doanh thu của doanh nghiệp chỉ đạt 2.147 tỷ đồng, giảm gần một nửa so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế đạt 88 tỷ đồng, chỉ bằng một phần tư kết quả năm trước.
Theo báo cáo gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Vosco cho biết doanh thu 9 tháng đầu năm 2025 giảm mạnh so với cùng kỳ chủ yếu do ảnh hưởng từ hoạt động thương mại. Cụ thể, doanh thu thuần chỉ đạt 650 tỷ đồng, giảm sâu so với mức 2.254 tỷ đồng cùng kỳ năm 2024.
Với hoạt động vận tải biển – lĩnh vực kinh doanh cốt lõi, doanh nghiệp cho biết 6 tháng đầu năm gặp nhiều khó khăn khi thị trường tàu hàng khô và tàu dầu đều giảm mạnh. Từ quý III, thị trường có dấu hiệu cải thiện, giá cước vận tải tăng trở lại, đặc biệt trên các tuyến Hàn Quốc và Singapore. Tuy nhiên, mức hồi phục này chưa đủ bù đắp đà giảm trong nửa đầu năm.
Ngoài ra, Vosco cũng không còn ghi nhận khoản doanh thu lớn từ thương vụ bán tàu như năm trước. Năm 2024, Công ty từng thu về khoảng 400 tỷ đồng lợi nhuận nhờ bán tàu Đại Minh, trong khi năm nay chỉ phát sinh một khoản nhỏ khoảng 99 tỷ đồng từ việc bán tàu Vosco Star trong quý III.
Về lợi nhuận, Vosco cho biết lãi sau thuế quý III/2025 cao hơn cùng kỳ là nhờ thực hiện hàng loạt giải pháp đồng bộ như tiết giảm chi phí, cải thiện hiệu suất đội tàu, và nâng cao năng lực quản lý kỹ thuật, nhân sự. Tuy nhiên, lũy kế 9 tháng, lợi nhuận sau thuế vẫn giảm mạnh do quy mô doanh thu sụt giảm và không còn khoản thu bất thường từ thanh lý tàu như năm 2024.
Theo kế hoạch, năm 2025 Vosco đặt mục tiêu doanh thu 6.000 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 376 tỷ đồng. Tuy nhiên, sau 9 tháng, công ty mới chỉ hoàn thành chưa đến 28% kế hoạch lợi nhuận năm, khiến chặng đường còn lại trở nên đầy thách thức.
Tăng vay nợ, đầu tư lớn vào đội tàu
Tính đến cuối tháng 9/2025, tổng tài sản của Vosco đạt gần 3.967 tỷ đồng, tăng hơn 37% so với đầu năm, chủ yếu do đầu tư thêm tàu mới. Công ty đã tiếp nhận ba tàu hàng rời cỡ Supramax gồm Vosco Starlight, Vosco Sunlight và Vosco Jubilant, đồng thời thuê thêm hai tàu khác là Vosco Prosper và Vosco Defender.
Đi cùng mở rộng đội tàu là sự gia tăng đột biến của nợ vay, từ mức 0 đầu năm lên tới 855 tỷ đồng, tương đương 45% vốn chủ sở hữu. Trong đó, nợ vay ngắn hạn là 202,73 tỷ đồng và nợ vay dài hạn là 652,68 tỷ đồng. Chi phí lãi vay vì thế cũng tăng vọt, ảnh hưởng đến lợi nhuận ròng.
Vosco cho biết việc vay nợ là cần thiết để phục vụ chiến lược trẻ hóa đội tàu và đa dạng hóa sang tàu dầu, container, đồng thời cân nhắc phương án bán hoặc bán – thuê lại (sale and lease back) một số tàu hàng rời nhằm bổ sung dòng tiền và giảm áp lực vốn.
Vosco hiện sở hữu 18 tàu, gồm 10 tàu hàng khô, 5 tàu dầu và 2 tàu container, hoạt động tại nhiều tuyến quốc tế. Tuy nhiên, phần lớn đội tàu đã cũ, chi phí sửa chữa cao, trong khi thị trường vận tải biển toàn cầu đang cạnh tranh gay gắt với nhiều doanh nghiệp quốc tế có lợi thế về công nghệ và quy mô.
Ngày 7/11 tới, Vosco sẽ tổ chức Đại hội đồng cổ đông bất thường để thông qua việc bán tàu Vosco Unity – tàu hàng rời hơn 53.000 DWT, đã ngoài 20 năm tuổi – nhằm bổ sung vốn cho các dự án đầu tư mới. Ban lãnh đạo cho biết việc thanh lý và tái đầu tư là bước đi bắt buộc để nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng tới mục tiêu “trẻ hóa đội tàu, mở rộng quy mô, và kiểm soát chi phí tốt hơn” trong những năm tới.
Kết thúc phiên 20/10, cổ phiếu VOS giảm còn 12.050 đồng/cp, tương ứng vốn hóa khoảng 1.875 tỷ đồng. Thị trường kỳ vọng những bước tái cấu trúc sắp tới sẽ giúp doanh nghiệp phục hồi lợi nhuận và cải thiện dòng tiền, nhưng đường trở lại của Vosco vẫn còn nhiều sóng lớn phía trước.
Trung Anh